Giriş
4 Haziran 2026 tarih ve 33270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinde önemli bir değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikle, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar için kurumlar vergisi oranı %12,5 olarak belirlenmiştir. Ancak, hemen ardından yayımlanan 26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Taslağı ile bu düzenleme arasında ciddi bir çelişki ortaya çıkmıştır. Bu makalede, söz konusu çelişkinin hukuki ve teknik boyutları ele alınacaktır.
7582 Sayılı Kanun ile Getirilen Düzenleme
7582 sayılı Kanun, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesine aşağıdaki fıkrayı eklemiştir:
- Mükelleflerin sanayi sicil belgesini haiz olması ve fiilen üretim faaliyetiyle uğraşması halinde, bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara %12,5 kurumlar vergisi oranı uygulanacaktır.
- İndirimli oran, yalnızca üretim faaliyetine ilişkin hasılat ve maliyetlerin ayrıştırılması suretiyle hesaplanan kazanca uygulanacaktır.
- Düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Kanun metninde, indirimli oranın kapsamı açıkça belirtilmiş olup, mükelleflerin sadece üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar için geçerli olduğu vurgulanmıştır.
26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Taslağı
7582 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinin ardından, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan 26 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Taslağı kamuoyunun görüşüne sunulmuştur. Taslakta, indirimli oranın uygulanmasına ilişkin ayrıntılı açıklamalar yer almaktadır. Ancak, bu açıklamaların bazıları kanun metniyle çelişmektedir.
Taslaktaki Çelişkili Hükümler
Taslağın 32. maddesine ilişkin bölümünde aşağıdaki düzenlemeler dikkat çekmektedir:
- Üretim faaliyetinin tanımı: Taslak, üretim faaliyetini sadece imalat sanayi ile sınırlandırmış, tarım, madencilik ve enerji üretimini kapsam dışı bırakmıştır. Oysa kanun metninde böyle bir sınırlama bulunmamaktadır.
- Sanayi sicil belgesi şartı: Taslak, sanayi sicil belgesinin yanı sıra ek belgeler (örneğin, kapasite raporu, işletme izni) talep ederek şartları ağırlaştırmıştır. Kanun metninde sadece sanayi sicil belgesi yeterli görülmüştür.
- Kazanç ayrıştırması: Taslak, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın hesaplanmasında hasılat ve maliyetlerin birebir takibi zorunluluğu getirmiş, ancak fiili uygulamada bu ayrıştırmanın mümkün olmadığı durumlarda ikincil hesaplama yöntemleri öngörmemiştir.
Bu düzenlemeler, kanun koyucunun amacını daraltmakta ve mükellefler için belirsizlik yaratmaktadır.
Çelişkinin Hukuki Değerlendirmesi
Vergi hukukunda, kanunilik ilkesi gereği vergi oranları ve istisnalar ancak kanunla düzenlenebilir. Tebliğler, kanunların uygulanmasını açıklamak amacıyla çıkarılır ve kanuna aykırı hükümler içeremez. 26 Seri No.lu Tebliğ Taslağı'ndaki bazı düzenlemeler, 7582 sayılı Kanun'un açık hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
Örnek: Tarım ve Madencilik Sektörü
Kanun metninde üretim faaliyeti ifadesi kullanılmış olup, bu kavram geniş yorumlanmalıdır. Tarım, hayvancılık, ormancılık ve madencilik gibi sektörler de üretim faaliyeti kapsamındadır. Taslakta bu sektörlerin dışlanması, kanun koyucunun iradesine aykırıdır. Bu durum, özellikle tarım sektöründe faaliyet gösteren kurumlar için mağduriyet yaratacaktır.
Örnek: Ek Belgeler Şartı
Kanun, sadece sanayi sicil belgesi aranmasını öngörürken, taslak ek belgeler talep ederek idari yükü artırmaktadır. Bu, kanunun öngördüğü basit ve anlaşılır sistemin aksine, karmaşık bir yapı oluşturmaktadır.
Mükellefler İçin Öneriler
Mükellefler, 7582 sayılı Kanun'dan yararlanmak için aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir:
- Sanayi sicil belgesi alınması ve güncellenmesi sağlanmalıdır.
- Üretim faaliyetine ilişkin hasılat ve maliyet kayıtları ayrı ayrı tutulmalıdır.
- 26 Seri No.lu Tebliğ'in nihai halinin yayımlanması beklenmeli ve olası değişiklikler takip edilmelidir.
- Çelişkili durumlarda özelgeler talep edilerek idarenin görüşü alınmalıdır.
Ayrıca, mükelleflerin vergi danışmanları ile işbirliği yaparak, indirimli orandan en doğru şekilde yararlanmaları önerilir.
Sonuç
7582 sayılı Kanun ile getirilen %12,5 kurumlar vergisi düzenlemesi, üretim sektörüne önemli bir teşvik sağlamayı amaçlamaktadır. Ancak, 26 Seri No.lu Tebliğ Taslağı'ndaki daraltıcı hükümler, bu amacın gerçekleşmesini engelleyebilir. Kanun ile tebliğ arasındaki çelişkinin giderilmesi için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın taslağı revize etmesi veya kanun değişikliği yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde, mükellefler arasında eşitsizlik ve hukuki belirsizlik ortaya çıkacaktır.
Bu makale, M. Bahadır ALTAŞ, YMM tarafından kaleme alınmış olup, güncel gelişmeler ışığında değerlendirilmelidir.