AR-GE faaliyetlerinden faydalanan bir şirketin 30.04.2026 tarihli 11257 sayılı Karar sonrası kurumlar vergisi indirim nasil hesaplanir?

AR-GE Faaliyetleri Kurumlar Vergisi İndirimi ve 11257 Sayılı Kararın Etkisi

30 Nisan 2026 tarihli 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile AR-GE faaliyetlerine ilişkin kurumlar vergisi indirim oranlarında meydana gelen değişiklikler, şirketlerin vergi yükümlülüklerini ve finansal planlamalarını doğrudan etkileyecektir. Mevcut mevzuat ve olası değişikliklerin etkilerini detaylıca inceleyelim.

Yasal Dayanak

• Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) Madde 10/A: AR-GE ve tasarım harcamalarının kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılmasına ilişkin genel hükümleri düzenler. Bu maddeye göre, mükelleflerin işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları ile tasarım harcamaları tutarının %100'ü kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılır.
• 5746 Sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun: AR-GE ve tasarım merkezleri, teknoparklar vb. özel statülü işletmeler için daha kapsamlı teşvikler sunar. Bu Kanun kapsamında yapılan AR-GE ve tasarım harcamalarının %100'ü KVK Madde 10/A kapsamında indirim konusu yapılırken, ayrıca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen oranda (genellikle %50) ek indirim hakkı tanınmaktadır.
• Gelir Vergisi Kanunu (GVK) Madde 89/9: Benzer hükümler gelir vergisi mükellefleri için de geçerlidir.

AR-GE İndiriminin Temel Esasları ve 11257 Sayılı Kararın Etkisi

AR-GE ve tasarım faaliyetleri kapsamında yapılan harcamalar, öncelikle Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/A maddesi uyarınca kurum kazancının tespitinde doğrudan indirim konusu yapılır. Bu indirim, harcamaların tamamını (%100) kapsar. Ancak, 5746 sayılı Kanun kapsamında AR-GE veya tasarım merkezi belgesine sahip şirketler için bu %100 indirime ek olarak, Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen bir oranda (mevcutta %50) ek indirim uygulanmaktadır. 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, bu ek indirim oranını (örneğin %50'den farklı bir orana) değiştirebilir. Bu değişiklik, şirketlerin toplam vergi avantajını doğrudan etkileyecektir.

Eğer Karar, ek indirim oranını artırırsa (örn. %50'den %70'e), şirketlerin vergi avantajı artacak, kurumlar vergisi matrahları daha fazla düşecektir. Eğer Karar, ek indirim oranını azaltırsa (örn. %50'den %30'a), vergi avantajı azalacak ve şirketlerin vergi yükü artabilecektir.

Hesaplama Örneği (Varsayımsal Ek İndirim Oranı %70)

Bir AR-GE merkezine sahip şirketin 2026 hesap döneminde gerçekleştirdiği uygun AR-GE harcamaları 1.000.000 TL olsun. Mevcut durumda ek indirim oranı %50 iken, 11257 sayılı Karar ile bu oranın %70 olarak belirlendiğini varsayalım.

• Toplam AR-GE Harcaması: 1.000.000 TL
• KVK Madde 10/A Kapsamında İndirim: 1.000.000 TL (%100)
• 5746 Sayılı Kanun Kapsamında Ek İndirim: 1.000.000 TL x %70 = 700.000 TL (Yeni oran ile)
• Toplam Kurum Kazancından İndirilecek Tutar: 1.000.000 TL (KVK 10/A) + 700.000 TL (Ek İndirim) = 1.700.000 TL

Bu durumda, şirket 1.000.000 TL'lik AR-GE harcaması için toplamda 1.700.000 TL'lik bir indirimden faydalanmış olacaktır. Ek indirim oranının %50 olduğu durumda bu tutar 1.500.000 TL olacaktı. Karar ile oranın artırılması, vergi avantajını 200.000 TL artırmıştır.

Uygulama Adımları

1. Harcamaların Tespiti ve Belgelendirilmesi: AR-GE ve tasarım faaliyetlerine ilişkin tüm harcamaların (personel, amortisman, malzeme, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler vb.) mevzuata uygun şekilde tespit edilmesi ve belgelendirilmesi esastır.
2. AR-GE Projelerinin Takibi: Şirket bünyesinde yürütülen AR-GE projelerinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin, bütçelerinin ve çıktıların düzenli olarak takip edilmesi gerekmektedir.
3. Bakanlık Onayı ve Raporlama: 5746 sayılı Kanun kapsamında desteklerden faydalanan AR-GE veya tasarım merkezlerinin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na düzenli raporlama yapması ve projelerinin uygunluğunu teyit ettirmesi gerekmektedir.
4. Muhasebe Kayıtları: AR-GE harcamaları, ilgili hesaplarda ayrıntılı olarak izlenmelidir. Harcamaların aktifleştirilmesi veya doğrudan gider yazılması durumları VUK hükümlerine göre değerlendirilmelidir.
5. Kurumlar Vergisi Beyannamesi: Hesap dönemi sonunda, belirlenen toplam AR-GE indirim tutarı (KVK 10/A indirimi + ek indirim), kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili bölümlerinde (Zarar Olsa Dahi İndirilecek İstisna ve İndirimler) gösterilerek beyan edilir.
6. 11257 Sayılı Kararın Takibi: Şirketlerin, 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın yayımlanmasını takiben belirlenen yeni ek indirim oranını yakından takip etmesi ve hesaplamalarını bu yeni orana göre yapması kritik öneme sahiptir.

Kısa Muhasebe Kaydı Örneği (Gider Yazma Durumunda)

AR-GE harcamasının gerçekleştiği an (örneğin personel ücreti):

• 750 AR-GE Giderleri Hesabı
      Borç: 1.000.000 TL
• 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar
      Alacak: (Gelir Vergisi, SGK vb.)
• 335 Personele Borçlar / 102 Bankalar vb.
      Alacak: (Net Ücret ve Diğer Ödemeler)

Dönem sonunda, bu giderler 630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabına aktarılır ve maliyet hesaplarına yansıtılır.

Vergi Planlamasına Etkisi

11257 sayılı Karar ile AR-GE ek indirim oranının değişmesi, şirketlerin uzun vadeli vergi planlamasını önemli ölçüde etkileyecektir. Özellikle yoğun AR-GE faaliyeti yürüten şirketler için bu oran değişikliği, nakit akışları, karlılık hedefleri ve yeni AR-GE yatırımı kararları üzerinde belirleyici olabilir. Şirketler, yeni oranı dikkate alarak gelecekteki vergi yüklerini yeniden hesaplamalı, yatırım teşviklerinden maksimum fayda sağlayacak stratejiler geliştirmeli ve bütçelerini buna göre revize etmelidirler.

Kaynak Yönlendirmesi

Güncel mevzuat ve yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararları için:
Resmi Gazete:https://www.resmigazete.gov.tr
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB):https://www.gib.gov.tr
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı:https://www.sanayi.gov.tr

Onemli Noktalar

• AR-GE harcamalarının %100'ü KVK 10/A kapsamında kurum kazancından indirilir.
• 5746 sayılı Kanun kapsamında ek indirim oranı (örneğin %50) Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir.
• 11257 sayılı Karar, AR-GE ek indirim oranını değiştirerek vergi avantajını etkiler.
• Hesaplamalarda yeni ek indirim oranı dikkate alınmalı ve beyannamede doğru gösterilmelidir.
• Vergi planlaması ve bütçeleme süreçleri yeni oranlara göre revize edilmelidir.