1 Mayıs 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile uzatılan doğum ve babalık izinleri, KOBİ'min bordro ve SGK bildirimlerini nasıl etkiler?

7578 Sayılı Kanun Kapsamında Doğum ve Babalık İzinlerinin KOBİ Bordro ve SGK Bildirimlerine Etkileri

1 Mayıs 2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanun ile doğum ve babalık izin sürelerinde yapılan artışlar, KOBİ'ler için önemli operasyonel ve mali değişiklikler getirmektedir. Bu düzenlemeler, işletmelerin bordro süreçlerini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bildirimlerini ve genel izin yönetim politikalarını yeniden yapılandırmasını gerektirecektir.

Yasal Dayanak ve Temel Değişiklikler

Mevcut durumda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi doğum izinlerini, 46. maddesi ise mazeret izinleri kapsamında babalık iznini düzenlemektedir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ise iş göremezlik ödenekleri ve prim bildirimlerine ilişkin hükümleri içermektedir. 7578 sayılı Kanun, bu maddelerde belirtilen süreleri uzatarak, özellikle;

• Doğum İzni Süresi: Kadın çalışanların doğum öncesi ve sonrası kullandığı ücretli izin süreleri ile isteğe bağlı ücretsiz izin süreleri artırılmıştır. Mevcut 8+8=16 hafta olan ücretli doğum izni, örneğin 12+12=24 haftaya veya daha uzun bir süreye çıkarılmış olabilir.
• Babalık İzni Süresi: Erkek çalışanların babalık nedeniyle kullandığı ücretli izin süresi, mevcut 5 iş gününden önemli ölçüde artırılmıştır (örneğin 15 iş gününe veya 1 aya).

Bordro Hesaplamalarına Etkileri

Yeni izin süreleri, bordro hesaplamalarını doğrudan etkileyecektir:

• Doğum İzni:
  • Kadın çalışanın doğum izni süresince, SGK tarafından iş göremezlik ödeneği ödenen dönemlerde işveren tarafından ücret ödenmez. İşveren, bu dönemde çalışanın iş sözleşmesi devam ettiği için genel sağlık sigortası primlerini ödemeye devam eder, ancak kanuni düzenleme ile bu primden muafiyet de getirilebilir. Temel ücret ödemesi yapılmadığı için; Gelir Vergisi (GV), Damga Vergisi (DV) ve SGK prim kesintileri (işçi ve işveren payları) bu ücret üzerinden yapılmaz.
  • İşverenin maliyeti, çalışana ücret ödememesi nedeniyle bu dönemde azalır, ancak bu durum SGK bildirimlerine doğru yansıtılmalıdır.
  • Eğer Kanun, doğum sonrası isteğe bağlı ücretsiz izin süresini de uzattıysa, bu dönemde de ücret ödenmez ve primler farklı statüde (örneğin isteğe bağlı sigortalı gibi) değerlendirilebilir.
• Babalık İzni:
  • Babalık izni, ücretli izin niteliğinde olduğundan, bu süre boyunca çalışanın ücreti tam olarak ödenmeye devam eder.
  • Ücret ödemesi yapıldığı için, bu ücretten Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve SGK primleri (işçi ve işveren payları) normal şekilde hesaplanır ve kesilir.
  • İzin süresinin uzaması, KOBİ'nin işçiye ücret ödeme yükümlülüğünü, işçinin fiilen çalışmadığı daha uzun bir döneme yayarak işletme maliyetlerini artırır.

SGK Prim Bildirimlerine Etkileri

SGK bildirimleri, izin türüne göre farklılık gösterecektir:

• Doğum İzni: İş göremezlik ödeneği alınan dönemde, işveren tarafından Aylık Prim ve Hizmet Belgesi (APHB) veya Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB) üzerinde çalışanın "eksik gün nedeni" olarak "01-İstirahat" kodu ile bildirim yapılmalıdır. Bu dönemde çalışana ücret ödenmediği için, prim esas kazanç (PEK) ve gün sayısı "0" olarak gösterilir. İşveren, sadece çalışanın iş sözleşmesi devam ettiği için genel sağlık sigortası primlerini ödemeye devam eder.
• Babalık İzni: Babalık izni ücretli bir izin olduğu için, çalışanın bu dönemdeki ücreti tam olarak ödenir. Dolayısıyla, APHB/MPHB üzerinde herhangi bir eksik gün bildirimi yapılmaz. Çalışan, tüm ay çalışmış gibi gösterilir ve prim esas kazancı tam olarak bildirilir.

Hesaplama Örneği (Varsayımsal)

Brüt ücreti 25.000 TL olan bir çalışanı ele alalım (Asgari Ücretin üzerinde):

• Varsayım 1: Babalık İzni 5 günden 15 güne uzatıldı.

  Çalışanın bir ayda 22 iş günü olduğunu varsayalım. Babalık izni 15 gün ise, bu 15 gün boyunca ücreti tam ödenir. Bordroda herhangi bir değişiklik olmaz, normal ücret tahakkuku ve kesintiler devam eder. KOBİ için maliyet, işçinin 10 gün yerine 15 gün işe gelmeden tam ücret alması şeklinde artar.

• Varsayım 2: Doğum Sonrası Ücretli Doğum İzni 8 haftadan 16 haftaya (yaklaşık 56 günden 112 güne) uzatıldı.

  Çalışanın doğum sonrası izne ayrıldığı ayda, iznin başladığı tarihten itibaren ücret ödemesi durur ve SGK tarafından iş göremezlik ödeneği ödenir. Örneğin, ayın ilk 10 günü çalışmış, kalan 20 günü izinliyse:

  • Brüt Ücret (Çalışılan Günler İçin): (25.000 TL / 30 gün) * 10 gün = 8.333,33 TL
  • Bu tutar üzerinden SGK işçi/işveren payları, GV ve DV hesaplanır.
  • Kalan 20 gün için işveren ücret ödemez. APHB/MPHB'de "01-İstirahat" kodu ile 20 eksik gün bildirimi yapılır.
  • Muhasebe Kaydı (Basitçe):

    ------------------------------------ / ------------------------------------
    770 Genel Yönetim Giderleri (İşveren Payları) XXX
    770 Genel Yönetim Giderleri (Ücret Gideri) 8.333,33
     360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (GV, DV) XXX
     361 Ödenecek Sosyal Güv. Kesintileri (SGK İşçi/İşveren) XXX
     335 Personele Borçlar (Net Ücret) XXX
    ------------------------------------ / ------------------------------------
    

    (Not: Yukarıdaki kayıt basitleştirilmiş olup, tüm hesaplama detaylarını içermemektedir.)

KOBİ'lerin Atması Gereken Adımlar

Bu yeni düzenlemelere uyum sağlamak için KOBİ'lerin aşağıdaki adımları atması gerekmektedir:

• 1. Kanunu Detaylı İnceleme: 7578 sayılı Kanun'un Resmi Gazete'de yayımlanan tam metnini dikkatlice okuyarak, izin sürelerindeki kesin değişiklikleri, SGK ödeneklerine ilişkin yeni hükümleri ve varsa geçiş süreçlerini anlamak. (Resmi Gazete: www.resmigazete.gov.tr)
• 2. İnsan Kaynakları Politikalarını Güncelleme: İşletmenin izin, bordro ve disiplin yönetmeliklerini yeni kanun hükümlerine uygun hale getirmek. Özellikle doğum ve babalık izni süreçlerini yeniden tanımlamak.
• 3. Bordro Yazılımı ve Süreçlerini Adapte Etme: Kullanılan bordro yazılımlarının güncel mevzuata uygun hale getirilmesi için yazılım sağlayıcıları ile iletişime geçmek. Yeni izin sürelerinin bordroya doğru yansıtıldığından (ücretli/ücretsiz ayrımı, SGK eksik gün nedenleri) emin olmak.
• 4. SGK Bildirim Süreçlerini Gözden Geçirme: Özellikle doğum izinlerinde "eksik gün nedeni" kodlamasının ve prim esas kazanç bildirimlerinin doğru yapıldığından emin olmak. Gerekirse SGK ile iletişime geçerek detaylı bilgi almak. (SGK: www.sgk.gov.tr)
• 5. Muhasebe Kayıtlarını Düzenleme: Değişen bordro ve SGK bildirimleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarını (özellikle 770 hesap veya ilgili gider hesapları, 360/361 hesaplar) doğru ve zamanında yapmak. E-Defter ve E-Fatura süreçlerinde herhangi bir aksaklık yaşanmaması için entegrasyonları kontrol etmek.
• 6. Çalışanları Bilgilendirme: Yeni izin hakları ve süreçleri hakkında tüm çalışanları (özellikle potansiyel ebeveynleri) şeffaf bir şekilde bilgilendirmek.

Bu süreçte KOBİ'lerin, olası cezai yaptırımlardan kaçınmak ve yasalara tam uyum sağlamak adına profesyonel mali müşavirlik desteği alması büyük önem taşımaktadır. (Gelir İdaresi Başkanlığı: www.gib.gov.tr)

Onemli Noktalar

• 7578 sayılı Kanun ile uzatılan doğum ve babalık izin sürelerinin bordro hesaplamalarını doğrudan etkilemesi.
• Doğum izninde SGK iş göremezlik ödeneği alınan dönemde işveren tarafından ücret ödenmemesi ve SGK eksik gün bildirimi yapılması.
• Babalık izninin ücretli izin niteliğinde olup, ücret ve prim kesintilerinin tam olarak devam etmesi, KOBİ maliyetini artırması.
• KOBİ'lerin İnsan Kaynakları politikalarını, bordro yazılımlarını ve SGK bildirim süreçlerini yeni düzenlemelere göre güncelleme zorunluluğu.
• Yasal uyum ve doğru muhasebe kayıtları için profesyonel mali müşavirlik desteğinin önemi.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.