Yabancı Çalışan Adına Ödenen Çalışma İzin Harcı Gider Yazılır mı, Bordroya Dahil Edilir mi?
Yabancı uyruklu çalışanın çalışma izni belgesi için ödemesi gereken harç ve değerli kâğıt bedelinin işveren tarafından karşılanması, çalışan adına sağlanan para ile temsil edilebilen net menfaat niteliğindedir. Bu nedenle söz konusu tutarlar doğrudan “harç gideri” gibi değil, brütleştirilerek ücret bordrosuna dahil edilmesi gereken ücret unsuru olarak değerlendirilmelidir. GİB’in 2026 Ücret Geliri Rehberi’nde de ücretin, işverene tabi çalışanlara hizmet karşılığı verilen para, ayın ve para ile temsil edilebilen menfaatleri kapsadığı açıklanmaktadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın güncel açıklamasına göre, yabancılara verilecek çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti belgeleri 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince harca tabidir; ayrıca 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu uyarınca değerli kâğıt bedeli tahsil edilir. 2026 yılında 1 yıla kadar süreli çalışma izni/çalışma izni muafiyeti belgesi harcı 12.574,90 TL, çalışma izni belgesi değerli kâğıt bedeli ise 964,00 TL olarak açıklanmıştır. (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)
SGK’nın prime esas kazanç açıklamalarında ücret dışındaki ödemelerin kural olarak ödendiği ayın kazancına dahil edileceği; istisna kapsamı dışında kalan ödemelerin prime esas kazanca dahil edileceği belirtilmektedir. Bu nedenle çalışma izin harcı işveren tarafından karşılanıp bordroya ücret menfaati olarak dahil edildiğinde, prime esas kazanç yönünden ayrıca değerlendirme yapılmalıdır. (Sosyal Güvenlik Kurumu)
Yabancı Çalışan Adına Ödenen Çalışma İzin Harcı Gider Yazılır mı, Bordroya Dahil Edilir mi?
Türkiye’de yabancı uyruklu personel çalıştırmak isteyen işverenlerin, ilgili yabancı çalışan için çalışma izni alması gerekmektedir. Çalışma izni sürecinde harç ve değerli kâğıt bedeli gibi kamu ödemeleri gündeme gelir. Uygulamada bu ödemeler çoğu zaman işveren tarafından yapılmakta, dekontlarda ise çalışma izni alınan yabancı çalışanın adı yer almaktadır.
Bu noktada işverenler açısından önemli soru şudur: Yabancı çalışan adına ödenen çalışma izin harcı doğrudan şirket gideri olarak kaydedilebilir mi, yoksa çalışan adına sağlanan bir menfaat olarak ücret bordrosuna mı dahil edilmelidir?
Vergi idaresinin yaklaşımına göre, yabancı çalışan adına işveren tarafından ödenen çalışma izin harcı, çalışana sağlanan net menfaat niteliğindedir. Bu nedenle bu tutarın brütleştirilerek ücret bordrosuna dahil edilmesi ve ücret hükümlerine göre vergilendirilmesi gerekir.
Çalışma İzin Harcı Nedir?
Yabancıların Türkiye’de yasal olarak çalışabilmesi için çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alınması gerekir. Çalışma izni belgesi için ilgili mevzuat kapsamında harç ve değerli kâğıt bedeli tahsil edilmektedir.
Bu ödemeler, genellikle çalışma izni başvurusunun olumlu değerlendirilmesinden sonra yapılır. Harç ve değerli kâğıt bedeli çoğu durumda yabancı kişi adına yatırılır.
| Ödeme Türü | Açıklama |
|---|---|
| Çalışma izni harcı | Yabancıya verilecek çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti belgesi için alınan harçtır. |
| Değerli kâğıt bedeli | Düzenlenen çalışma izni belgesi için alınan değerli kâğıt bedelidir. |
| Ödeme yapan | Uygulamada işveren veya yabancı çalışan olabilir. |
| Dekont bilgisi | Genellikle yabancı çalışanın adı ve yabancı kimlik numarası yer alır. |
| Vergisel önemi | İşveren tarafından ödenirse çalışana sağlanan menfaat olarak değerlendirilir. |
Bu konuda çalışma izni başvurusunda dikkat edilmesi gereken hususlar işverenler açısından ayrıca önem taşımaktadır.
İşverenin Yabancı Çalışan Adına Harç Ödemesi Ne Anlama Gelir?
Çalışma izin harcı ve değerli kâğıt bedeli hukuken yabancı çalışan adına ödenen bir kamu yükümlülüğü niteliğindedir. Bu tutarın işveren tarafından karşılanması halinde, işveren çalışanın kişisel yükümlülüğünü üstlenmiş olur.
Bu nedenle ödeme, yalnız şirketin faaliyet gideri gibi değil, çalışan adına sağlanan ekonomik menfaat olarak değerlendirilir.
| Durum | Vergisel Değerlendirme |
|---|---|
| Harcı çalışan kendisi ödedi | İşveren bordrosunda ücret menfaati oluşmaz. |
| Harcı işveren ödedi | Çalışana sağlanan menfaat oluşur. |
| Dekont çalışan adına düzenlendi | Menfaatin çalışana ait olduğu değerlendirmesini güçlendirir. |
| İşveren ödemeyi doğrudan gider yazdı | Bordro dışı ücret riski oluşur. |
| Ödeme bordroya dahil edildi | Vergisel yaklaşım doğru kurulmuş olur. |
Çalışma İzin Harcı Doğrudan Şirket Gideri Yazılabilir mi?
İşveren tarafından yabancı çalışan adına ödenen çalışma izin harcı, şirket faaliyetinin yürütülmesiyle bağlantılı olsa bile doğrudan genel gider olarak kaydedilmemelidir. Çünkü bu ödeme çalışan adına yapılmakta ve çalışana ekonomik bir menfaat sağlamaktadır.
Bu nedenle ödeme, önce ücret niteliğiyle değerlendirilmelidir. Ücret olarak bordroya dahil edilip gerekli vergi ve kesintiler yapıldıktan sonra, şirket açısından ücret gideri olarak kurum kazancının tespitinde dikkate alınabilir.
| Uygulama | Sonuç |
|---|---|
| Harç doğrudan 770/760 gider hesabına alındı | Bordro dışı ücret riski doğar. |
| Harç çalışan adına net menfaat kabul edildi | Doğru başlangıç noktasıdır. |
| Tutar brütleştirildi | Gelir vergisi matrahı doğru hesaplanır. |
| Bordroya dahil edildi | Vergi Usul Kanunu yönünden tevsik sağlanır. |
| Ücret gideri olarak kaydedildi | Kurum kazancı yönünden gider yazılabilir. |
Bu nedenle doğru uygulama, harcı “personel adına ödenen ücret menfaati” olarak bordroya dahil etmek ve ücret gideri olarak muhasebeleştirmektir.
Neden Ücret Sayılır?
Gelir Vergisi Kanunu’na göre ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para, ayın ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin prim, ikramiye, gider karşılığı, tazminat, ödenek veya başka adlarla ödenmiş olması onun ücret niteliğini değiştirmez.
Yabancı çalışan adına işveren tarafından ödenen çalışma izin harcı da çalışana para ile temsil edilebilen bir menfaat sağlamaktadır. Bu nedenle ücret olarak değerlendirilir.
| Ücret Unsuru | Açıklama |
|---|---|
| Para olarak ödeme | Doğrudan çalışana yapılan nakit ödemedir. |
| Ayni ödeme | Mal veya hizmet sağlanmasıdır. |
| Para ile temsil edilebilen menfaat | Çalışan adına bir giderin karşılanmasıdır. |
| Çalışma izin harcının işveren tarafından ödenmesi | Çalışanın yükümlülüğünün işveren tarafından karşılanmasıdır. |
| Vergisel sonuç | Ücret olarak bordroya dahil edilmelidir. |
Bu konuda ücret olarak vergilendirilecek ödemeler uygulamada geniş yorumlanmaktadır.
Net Menfaat Ne Demektir?
İşverenin çalışan adına yaptığı ödeme, çalışanın eline net geçmiş gibi kabul edilen bir menfaat niteliğindedir. Çünkü çalışan bu tutarı kendi cebinden ödememiş, işveren çalışanın yerine ödemeyi yapmıştır.
Bu nedenle söz konusu tutar bordroya doğrudan brüt ücret olarak değil, net menfaat olarak alınmalı ve brütleştirilmelidir.
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Net ödeme | Çalışanın eline geçen veya çalışan adına karşılanan tutardır. |
| Brüt ücret | Vergi ve prim kesintileri öncesi ücret tutarıdır. |
| Brütleştirme | Net menfaatten hareketle brüt ücretin hesaplanmasıdır. |
| Vergi matrahı | Brütleştirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. |
| Bordro kaydı | Brüt ve net tutarları göstermelidir. |
Çalışma İzin Harcı Nasıl Brütleştirilir?
Çalışan adına ödenen çalışma izin harcı net menfaat kabul edildiği için brütleştirilerek bordroya dahil edilmelidir.
Brütleştirme yapılırken çalışanın ilgili ay ücret matrahı, gelir vergisi tarifesindeki dilimi, damga vergisi, SGK prime esas kazanç durumu ve asgari ücret gelir vergisi/damga vergisi istisnası dikkate alınmalıdır.
| Aşama | İşlem |
|---|---|
| 1 | Çalışan adına ödenen harç ve değerli kâğıt bedeli belirlenir. |
| 2 | Tutar net menfaat olarak kabul edilir. |
| 3 | Çalışanın ilgili ay ücret matrahı ve vergi dilimi belirlenir. |
| 4 | Netten brüte hesaplama yapılır. |
| 5 | Brüt tutar ücret bordrosuna eklenir. |
| 6 | Gelir vergisi, damga vergisi ve varsa SGK primi hesaplanır. |
| 7 | İşveren açısından ücret gideri olarak kayda alınır. |
Brütleştirme yapılmadan ödeme tutarının doğrudan gider kaydedilmesi eksik gelir vergisi stopajı ve bordro dışı ödeme riski doğurabilir.
Gelir Vergisi Stopajı Yapılır mı?
Evet. Çalışma izin harcının işveren tarafından karşılanması, çalışan adına sağlanan ücret menfaati olarak değerlendirildiğinden gelir vergisi stopajına tabidir.
Bu kapsamda söz konusu tutar, çalışanın ilgili aydaki diğer ücret ödemeleriyle birleştirilmeli ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 94, 103 ve 104 üncü maddeleri çerçevesinde gelir vergisi tevkifatına tabi tutulmalıdır.
| Bordro Unsuru | Gelir Vergisi Durumu |
|---|---|
| Aylık brüt ücret | Gelir vergisine tabidir. |
| Prim ve ikramiye | Gelir vergisine tabidir. |
| Çalışan adına ödenen çalışma izin harcı | Ücret menfaati olarak gelir vergisine tabidir. |
| Değerli kâğıt bedeli | Çalışan adına karşılanıyorsa ücret menfaati olarak değerlendirilir. |
| Asgari ücret istisnası | Toplam ücret üzerinden uygulanır. |
Asgari Ücret Gelir Vergisi ve Damga Vergisi İstisnası Uygulanır mı?
Çalışma izin harcı işveren tarafından karşılandığında ücret niteliğinde kabul edildiği için, ilgili ayda çalışana yapılan diğer ücret ödemeleriyle birlikte değerlendirilir.
Asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisi istisnası, toplam ücret matrahı üzerinden ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde uygulanır.
| Durum | İstisna Uygulaması |
|---|---|
| Çalışanın aylık ücreti var | Harç menfaati bu ücrete eklenir. |
| Harç aynı ayda ödenmiş | Bordroya aynı ayda dahil edilir. |
| Toplam ücret asgari ücret istisnası kapsamında | İstisna sınırları dikkate alınır. |
| İstisnayı aşan ücret oluşuyor | Aşan tutar gelir vergisine tabi olur. |
| Damga vergisi | Asgari ücrete isabet eden kısım için istisna dikkate alınır. |
Bu konuda yabancı çalışanlara ödenen ücretlerde gelir vergisi ve damga vergisi uygulamasında yerli-yabancı çalışan ayrımı yapılmaksızın ücret hükümleri dikkate alınır.
Damga Vergisi Hesaplanır mı?
Ücret bordrosuna dahil edilen tutarlar, damga vergisi yönünden de ücret ödemesi kapsamında değerlendirilir. Asgari ücrete isabet eden kısım için damga vergisi istisnası uygulanmakla birlikte, bu sınırı aşan ücret tutarları üzerinden damga vergisi hesaplanması gündeme gelebilir.
| Unsur | Damga Vergisi Durumu |
|---|---|
| Aylık ücret bordrosu | Damga vergisine tabi kağıt niteliğindedir. |
| Çalışma izin harcı menfaati | Ücret bordrosuna dahil edilir. |
| Asgari ücrete isabet eden kısım | Damga vergisi istisnası uygulanabilir. |
| Aşan ücret tutarı | Damga vergisine tabi olur. |
| Bordro dışı ödeme | Eksik damga vergisi riski doğurabilir. |
SGK Prime Esas Kazanç Yönünden Değerlendirme
Yazıya kaynaklık eden özelgede SGK yönünden ayrıca değerlendirme yapılmamıştır. Ancak bordroya dahil edilen ve çalışana sağlanan ücret niteliğindeki menfaatlerin prime esas kazanç yönünden de ayrıca incelenmesi gerekir.
5510 sayılı Kanun’un prime esas kazanç hükümleri uyarınca, ücretler ve ücret dışında sigortalıya sağlanan bazı ödemeler prime esas kazanca dahil edilebilmektedir. Kanunda istisna olarak sayılmayan ödemelerin prime esas kazanç yönünden değerlendirilmesi gerekir.
| Durum | SGK Açısından Değerlendirme |
|---|---|
| Harç çalışan adına işveren tarafından ödendi | Ücret menfaati olarak bordroya dahil edilir. |
| Bordroda brütleştirildi | Prime esas kazanç yönünden ayrıca incelenir. |
| Kanunda açık istisna yoksa | Prime tabi tutulma riski vardır. |
| Ödeme ayni mi nakdi mi | Niteliği ayrıca değerlendirilir. |
| SGK bildirimi | Muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle uyumlu olmalıdır. |
Bu nedenle uygulamada yalnız gelir vergisi değil, SGK prime esas kazanç yönünden de bordro uzmanı tarafından değerlendirme yapılmalıdır.
Ücret Bordrosu ile Tevsik Zorunluluğu
Vergi Usul Kanunu’na göre işverenler her ay ödedikleri ücretler için ücret bordrosu tutmak zorundadır.
Çalışma izin harcının işveren tarafından karşılanması ücret niteliğinde olduğundan, bu tutarın da ücret bordrosunda gösterilmesi gerekir. Dekontun çalışan adına olması, ödemenin bordroya dahil edilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
| Belge | Fonksiyonu |
|---|---|
| Harç ödeme dekontu | Ödemenin yapıldığını gösterir. |
| Çalışma izni belgesi | Yabancı çalışanla ilişkiyi gösterir. |
| Ücret bordrosu | Ücret menfaatinin vergilendirildiğini gösterir. |
| Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi | Vergi ve prim bildiriminin yapıldığını gösterir. |
| Muhasebe kaydı | Ücret giderinin kayıtlara alındığını gösterir. |
İşveren Açısından Gider Yazma Nasıl Olur?
Çalışan adına ödenen çalışma izin harcı doğrudan harç gideri olarak değil, bordroya dahil edilen ücret gideri olarak dikkate alınmalıdır.
Buna göre işveren, söz konusu tutarı brütleştirerek ücret bordrosuna dahil eder. Vergi ve varsa SGK kesintilerini hesaplar. Bu işlemden sonra brüt ücret ve işveren payları kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir.
| İşlem | Vergisel Sonuç |
|---|---|
| Harç doğrudan gider yazıldı | Eksik bordro riski doğar. |
| Harç net ücret menfaati kabul edildi | Doğru yaklaşım budur. |
| Tutar brütleştirildi | Gelir vergisi stopajı hesaplanır. |
| Bordroya dahil edildi | VUK tevsik şartı sağlanır. |
| Brüt ücret gider kaydı yapıldı | Kurum kazancında ücret gideri olarak dikkate alınabilir. |
Harç Dekontunun Çalışan Adına Olması Sorun Yaratır mı?
Harç dekontunda yabancı çalışanın adının yazması normaldir. Çünkü çalışma izni, belirli bir yabancı kişi adına düzenlenmektedir. Ancak dekontun çalışan adına olması, işverenin bu ödemeyi gider olarak dikkate alamayacağı anlamına gelmez.
Önemli olan, işverenin bu ödemeyi çalışan adına sağlanan menfaat olarak bordroya dahil etmesi ve ücret hükümlerine göre vergilendirmesidir.
| Dekont Durumu | Değerlendirme |
|---|---|
| Çalışanın adı yazıyor | Çalışan adına sağlanan menfaati gösterir. |
| İşveren banka hesabından ödeme yapılmış | İşverenin çalışan adına ödeme yaptığını gösterir. |
| Bordroya dahil edilmemiş | Vergisel risk doğar. |
| Bordroya dahil edilmiş | Tevsik ve vergilendirme sağlanır. |
| Çalışma izni dosyasıyla eşleşiyor | İşle bağlantı güçlenir. |
Çalışan Harcı Kendi Öderse Bordroya Dahil Edilir mi?
Eğer çalışma izin harcı ve değerli kâğıt bedeli doğrudan yabancı çalışan tarafından kendi kaynaklarından ödenmişse, işveren tarafından çalışana sağlanan bir menfaat oluşmaz. Bu durumda işveren bordrosunda ücret menfaati olarak gösterilecek bir tutar bulunmaz.
Ancak çalışan tarafından ödenen tutar daha sonra işveren tarafından çalışana iade edilirse, bu iade de ücret menfaati olarak değerlendirilmelidir.
| Ödeme Şekli | Bordro Durumu |
|---|---|
| Harcı çalışan kendi ödedi, iade almadı | Bordroya dahil edilmez. |
| Harcı işveren doğrudan ödedi | Bordroya dahil edilir. |
| Harcı çalışan ödedi, işveren sonradan iade etti | Bordroya dahil edilir. |
| Harç avans olarak çalışana verildi | Kullanım ve mahsup durumuna göre ücret değerlendirilir. |
| Harç işveren kredi kartıyla ödendi | Çalışana sağlanan menfaat sayılır. |
Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılabilir?
Muhasebe kaydı, şirketin hesap planı ve bordro sistemiyle uyumlu olarak yapılmalıdır. Ancak temel yaklaşım, ödeme tutarının doğrudan harç gideri olarak değil, ücret gideri olarak ele alınmasıdır.
Örnek kayıt mantığı aşağıdaki gibi olabilir:
| Aşama | Muhasebe Yaklaşımı |
|---|---|
| Harç işveren tarafından ödendi | Personel adına yapılan ödeme olarak geçici hesapta izlenebilir. |
| Bordro düzenlendi | Net menfaat brütleştirilerek ücret bordrosuna dahil edilir. |
| Vergi ve prim hesaplandı | İlgili yasal kesintiler kayda alınır. |
| Brüt ücret gideri oluştu | Ücret gideri olarak giderleştirilir. |
| Geçici hesap kapatıldı | Harç ödemesi bordro tahakkukuyla ilişkilendirilir. |
Doğrudan 770 Genel Yönetim Giderleri veya 760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri hesabına “harç gideri” olarak kaydetmek yerine, personel ücret bordrosu üzerinden ilgili gider veya maliyet hesabı ile ilişkilendirmek daha doğru olacaktır.
Örnek Uygulama: İşverenin Çalışma İzin Harcını Ödemesi
Bir özel eğitim kurumunun yabancı uyruklu öğretmen çalıştırmak için çalışma izni başvurusu yaptığını ve 2026 yılında 1 yıllık çalışma izni harcı ile değerli kâğıt bedelini işveren olarak ödediğini varsayalım.
| Ödeme Kalemi | Tutar |
|---|---|
| 1 yıla kadar çalışma izni harcı | 12.574,90 TL |
| Değerli kâğıt bedeli | 964,00 TL |
| Toplam net menfaat | 13.538,90 TL |
Bu durumda 13.538,90 TL, yabancı çalışan adına sağlanan net menfaat olarak kabul edilir. Tutar çalışanın ilgili ay ücret bordrosunda brütleştirilerek gösterilmeli, gelir vergisi, damga vergisi ve SGK yönünden gerekli değerlendirmeler yapılmalıdır.
| İşlem | Sonuç |
|---|---|
| Harç ve değerli kâğıt bedeli işveren tarafından ödendi | Çalışana net menfaat sağlandı. |
| Tutar bordroya dahil edildi | Ücret olarak vergilendirilir. |
| Brütleştirme yapıldı | Gelir vergisi matrahı doğru hesaplanır. |
| Bordroda gösterildi | VUK tevsik şartı sağlanır. |
| Şirket gideri | Ücret gideri olarak dikkate alınabilir. |
Brütleştirme Yapılmazsa Ne Olur?
Çalışan adına yapılan ödeme net menfaat niteliğinde olduğu halde brütleştirilmeden doğrudan gider yazılırsa, eksik gelir vergisi stopajı, eksik damga vergisi ve varsa eksik SGK primi riski doğabilir.
Ayrıca Vergi Usul Kanunu yönünden ücret bordrosu düzenleme ve kayıtların tevsiki bakımından eleştiri yapılabilir.
| Hatalı Uygulama | Risk |
|---|---|
| Harcı doğrudan gider yazmak | Bordro dışı ücret riski |
| Brütleştirme yapmamak | Eksik gelir vergisi stopajı |
| Damga vergisi hesaplamamak | Eksik damga vergisi |
| SGK değerlendirmesi yapmamak | Eksik prim bildirimi riski |
| Dekontu tek başına yeterli görmek | Tevsik eksikliği |
| Ücret bordrosunda göstermemek | VUK m. 238 riski |
Hangi Ayın Bordrosuna Dahil Edilmelidir?
Çalışma izin harcı işveren tarafından hangi ayda ödenmiş ve çalışana menfaat hangi ayda sağlanmışsa, kural olarak o ayın ücret bordrosunda değerlendirilmelidir.
Ancak ödeme tarihi, çalışma izni başlangıç tarihi, iş sözleşmesi başlangıcı ve çalışanın fiili işe başlama tarihi farklı olabilir. Bu nedenle uygulamada bordro dönemi belirlenirken ödeme tarihi ve menfaatin sağlandığı tarih dikkate alınmalıdır.
| Durum | Bordro Dönemi Açısından Değerlendirme |
|---|---|
| Harç işe başlamadan önce ödendi | İşe başlama ve ödeme tarihi birlikte değerlendirilir. |
| Harç çalışanın aktif olduğu ayda ödendi | O ay bordrosuna dahil edilir. |
| Harç işveren tarafından sonradan iade edildi | İade edilen ayda bordroya dahil edilir. |
| Çalışma izni uzatma harcı ödendi | Ödeme ayı bordrosunda değerlendirilir. |
| İşe giriş hiç gerçekleşmedi | Giderin ve menfaatin niteliği ayrıca incelenir. |
Çalışma İzni Alınmasına Rağmen Çalışan İşe Başlamazsa Ne Olur?
İşveren çalışma izin harcını ödemiş ancak yabancı kişi işe başlamamış olabilir. Bu durumda çalışana fiilen ücret ilişkisi kurulup kurulmadığı, ödemenin geri alınıp alınmadığı, çalışma izninin iptal edilip edilmediği ve ödemenin şirket açısından işle bağlantısı ayrıca değerlendirilmelidir.
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Çalışan işe başladı | Bordroya ücret menfaati olarak dahil edilir. |
| Çalışan hiç işe başlamadı | Ücret ilişkisi ayrıca değerlendirilmelidir. |
| Harç iade alınabiliyor | İade süreci takip edilmelidir. |
| İşveren ödeme yapmış ancak hizmet alınmamış | Gider yazma riski oluşabilir. |
| Çalışma izni iptal edildi | Belgeler ve başvuru süreci saklanmalıdır. |
Bu tür durumlarda özel değerlendirme yapılması gerekir.
Yabancı Çalışanlara Ödenen Ücretlerde Yerli-Yabancı Ayrımı Var mı?
Gelir vergisi ve damga vergisi uygulamasında, ücretin vergilendirilmesi bakımından temel ayrım çalışanın yabancı veya Türk vatandaşı olması değildir. Önemli olan ücretin Türkiye’deki işveren tarafından ödenip ödenmediği, çalışanın Türkiye’de çalışıp çalışmadığı ve varsa özel istisna hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağıdır.
Çalışma izin harcı, yabancı çalışan adına ödenmiş olsa da ücret menfaati olarak genel ücret hükümlerine tabidir.
| Unsur | Değerlendirme |
|---|---|
| Çalışan yabancı uyruklu | Tek başına istisna sağlamaz. |
| İşveren Türkiye’de | Ücret stopajı yükümlülüğü doğar. |
| Harç çalışan adına ödendi | Ücret menfaati oluşur. |
| Bordro düzenlenir | Gelir vergisi ve damga vergisi değerlendirilir. |
| SGK durumu | Sosyal güvenlik mevzuatı ayrıca incelenir. |
KDV Açısından Bir İşlem Var mı?
Çalışma izin harcı ve değerli kâğıt bedeli, kamuya yapılan harç ve değerli kâğıt ödemeleridir. Bu ödemeler bir mal teslimi veya hizmet bedeli niteliğinde KDV’li fatura şeklinde değerlendirilmez.
Ancak işverenin yabancı çalışma izni sürecinde danışmanlık, aracılık veya hukuk hizmeti alması halinde, bu hizmetlere ilişkin faturalar KDV ve gider yönünden ayrıca değerlendirilir.
| Ödeme Türü | KDV Değerlendirmesi |
|---|---|
| Çalışma izni harcı | KDV’ye tabi fatura niteliğinde değildir. |
| Değerli kâğıt bedeli | KDV’ye tabi fatura niteliğinde değildir. |
| Danışmanlık hizmeti | KDV’ye tabi olabilir. |
| Hukuk hizmeti | KDV’ye tabi olabilir. |
| Aracılık hizmeti | KDV’ye tabi olabilir. |
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Başlıca Noktalar
| Kontrol Edilecek Konu | Açıklama |
|---|---|
| Ödemeyi kim yaptı? | İşveren yaptıysa ücret menfaati oluşur. |
| Ödeme kimin adına yapıldı? | Çalışan adına yapılan ödeme bordro gerektirir. |
| Harç ve değerli kâğıt bedeli ayrıldı mı? | İki ödeme de çalışan adına karşılanıyorsa değerlendirilir. |
| Brütleştirme yapıldı mı? | Net menfaatten brüt ücrete ulaşılmalıdır. |
| Gelir vergisi stopajı hesaplandı mı? | GVK 61, 94, 103 ve 104 dikkate alınmalıdır. |
| Damga vergisi kontrol edildi mi? | Bordro üzerinden değerlendirilmelidir. |
| SGK prime esas kazanç kontrol edildi mi? | 5510 sayılı Kanun yönünden ayrıca incelenmelidir. |
| Ücret bordrosu düzenlendi mi? | VUK m. 238 gereği tevsik sağlanmalıdır. |
| Dekontlar saklandı mı? | Ödeme belgeleri bordro dosyasıyla ilişkilendirilmelidir. |
| Muhasebe kaydı ücret gideriyle uyumlu mu? | Doğrudan harç gideri yerine ücret gideri yaklaşımı kullanılmalıdır. |
Sonuç
Yabancı çalışan adına ödenen çalışma izin harcı ve değerli kâğıt bedeli, işveren tarafından karşılanıyorsa çalışana sağlanan net menfaat niteliğindedir. Bu nedenle söz konusu tutarların doğrudan şirket gideri olarak kaydedilmesi doğru değildir.
Bu ödemeler brütleştirilerek ilgili ay ücret bordrosuna dahil edilmeli; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK yönünden gerekli değerlendirmeler yapılmalıdır. Bordroya dahil edilen tutarlar işveren açısından ücret gideri olarak kurum kazancının tespitinde dikkate alınabilir.
Harç dekontlarında çalışanın adının yer alması, ödemenin şirketle ilgisini ortadan kaldırmaz; ancak ödeme çalışanın kişisel yükümlülüğü yerine işveren tarafından yapıldığı için ücret menfaati olarak bordroda gösterilmelidir.
Bu nedenle yabancı personel çalıştıran işverenlerin çalışma izin harcı, değerli kâğıt bedeli, danışmanlık gideri, bordro, SGK ve muhasebe kayıtlarını birbirinden ayırarak doğru şekilde takip etmeleri gerekir.
Yasal Dayanak Tablosu
| Mevzuat | Madde veya Bölüm | Düzenlemenin Konusu | Blog Yazısıyla İlgisi |
|---|---|---|---|
| 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu | Madde 6 | Safi kurum kazancı | Kurum kazancının Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanç hükümlerine göre tespit edilmesinin temel dayanağıdır. |
| 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu | Madde 8 | İndirilecek giderler | Kurum kazancından indirilebilecek giderlerin genel çerçevesi bakımından dikkate alınır. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 40/1 | Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler | Bordroya dahil edilen ücret giderlerinin kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınmasında önemlidir. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 61 | Ücretin tarifi | Çalışan adına ödenen çalışma izin harcının para ile temsil edilebilen menfaat olarak ücret sayılmasının temel dayanağıdır. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 62 | İşverenin tarifi | İşverene tabi ve belirli işyerine bağlı çalışan hizmet erbabı ile işveren ilişkisinin belirlenmesinde dikkate alınır. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 94/1 | Ücretlerde vergi tevkifatı | Hizmet erbabına yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılmasının dayanağıdır. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 103 | Gelir vergisi tarifesi | Brütleştirilen çalışma izin harcı menfaatinin dahil olduğu ücret matrahına uygulanacak gelir vergisi tarifesini belirler. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 104 | Verginin hesaplanması | Ücretlerde gelir vergisinin hesaplanmasına ilişkin yöntemi düzenler. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 23/1-18 | Asgari ücret gelir vergisi istisnası | Çalışma izin harcı menfaatinin de dahil olduğu toplam ücret üzerinden asgari ücret istisnasının uygulanmasında dikkate alınır. |
| 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu | Ekli 2 sayılı tablo | Ücretlere ilişkin kağıtlarda damga vergisi istisnası | Ücret bordrosunda asgari ücrete isabet eden kısım için damga vergisi istisnasının uygulanmasında dikkate alınır. |
| 213 sayılı Vergi Usul Kanunu | Madde 227 | Kayıtların tevsiki | Çalışma izin harcı ödemesi, bordro ve muhasebe kayıtlarının belgeye dayandırılması gerektiğini gösterir. |
| 213 sayılı Vergi Usul Kanunu | Madde 238 | Ücret bordrosu | İşverenlerin her ay ödedikleri ücretler için ücret bordrosu düzenleme zorunluluğunun dayanağıdır. |
| 492 sayılı Harçlar Kanunu | Çalışma izni harçlarına ilişkin hükümler | Yabancılara verilecek çalışma izinleri ve çalışma izni muafiyetlerinin harca tabi olmasının dayanağıdır. | |
| 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu | Değerli kâğıt bedeli hükümleri | Çalışma izni belgesi için değerli kâğıt bedeli tahsil edilmesinin dayanağıdır. | |
| 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu | Çalışma izni hükümleri | Yabancıların Türkiye’de çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti kapsamında çalıştırılması bakımından temel kanuni çerçeveyi oluşturur. | |
| 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu | Madde 80 | Prime esas kazançlar | Bordroya dahil edilen çalışma izin harcı menfaatinin SGK prime esas kazanç yönünden ayrıca değerlendirilmesinde dikkate alınır. |
| 213 sayılı Vergi Usul Kanunu | Madde 413 | Özelge talep hakkı | Mükelleflerin tereddüt ettikleri konularda yazılı izahat almasına dayanak oluşturur. |
Not
Bu yazıda verilen bilgiler genel bilgilendirme mahiyetinde olup, kişilerin, işletmelerin, kurumların ve bu içerikteki olayla benzer durumları bulunan işletmelerin/kişilerin konunun uzmanı mali müşavir ve diğer uzmanlardan kendi işletmeleri özelinde profesyonel destek almalarının önemli olduğunu belirtiriz.
Detayli Analiz Makalemiz
Yabancı Çalışan Adına Ödenen Çalışma İzin Harcı Gider Yazılır mı, Bordroya Dahil Edilir mi?Yabancı çalışan adına ödenen çalışma izin harcı ve değerli kağıt bedelinin gider yazılması ve bordroya dahil edilmesi hakkında kapsamlı rehber. İşverenler için...
Topluluktan İlgili Sorular
İşletmemde yıllık izin hesaplamalarında hafta tatillerini düşüyordum, 09.06.2026 Yargıtay kararı sonrası geçmişe dönük nasil hesaplanir?
İşletmemde çalışanların yıllık izin sürelerini hesaplarken, 09.06.2026 tarihli Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı nasil hesaplanir?
08.06.2026 tarihli KVKK kararı sonrası iş yerindeki güvenlik kameralarını çalışan denetimi amacıyla kullanmaya devam nasil uygulanir?
✓ Restoranımda çalışan aşçıbaşı kendi isteğiyle işten ayrıldı, kıdem tazminatı ödemem gerekir mi ve ihbar süresini nasil hesaplanir?
✓ Sözleşmeli kadın personelimin 08.05.2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı sonrası uzayan doğum izni işletmemin bordro ve SGK nasil hesaplanir?