Yabancı Çalışan Adına Ödenen Çalışma İzin Harcı Gider Yazılır mı, Bordroya Dahil Edilir mi?

Özet

Yabancı çalışan adına işveren tarafından ödenen çalışma izin harcı ve değerli kâğıt bedeli, çalışana sağlanan net menfaat niteliğindedir. Bu nedenle söz konusu tutarlar doğrudan şirket gideri olarak değil, brütleştirilerek ücret bordrosuna dahil edilmesi gereken ücret unsuru olarak değerlendirilmelidir. Bordroya dahil edilen tutarlar üzerinden gelir vergisi, damga vergisi ve SGK yönünden gerekli değerlendirmeler yapılmalı; sonrasında şirket açısından ücret gideri olarak kurum kazancının tespitinde dikkate alınmalıdır. Aksi takdirde, doğrudan gider yazılması durumunda vergi incelemelerinde eleştiri konusu olabilir ve ek vergi yükümlülükleri doğabilir.

Kimleri Etkiliyor?

Bu düzenleme ve uygulama aşağıdaki grupları doğrudan etkilemektedir:

• İşverenler: Yabancı çalışan istihdam eden tüm şirketler, bordro düzenleme ve gider kaydetme süreçlerinde bu kurala uymak zorundadır. Aksi halde vergi riski ile karşı karşıya kalabilirler.
• Muhasebe ve İK Profesyonelleri: Bordro hazırlama, SGK bildirimi ve vergi beyannamesi süreçlerinde brütleştirme işlemini doğru yapmaları gerekir.
• Yabancı Çalışanlar: Ödenen harç ve bedellerin bordroya dahil edilmesi, çalışanın net ücretini ve SGK matrahını etkileyebilir. Ancak işveren tarafından karşılanması durumunda ek bir mali yük oluşmaz.
• Vergi Denetim Elemanları: İncelemelerde bu tür ödemelerin doğru sınıflandırılıp sınıflandırılmadığını kontrol ederler.

Ne Yapılmalı?

İşverenlerin aşağıdaki adımları izlemesi önerilir:

• Adım 1: Brütleştirme Hesaplaması – Ödenen harç ve bedel tutarı, çalışanın vergi dilimi ve SGK prim oranı dikkate alınarak brütleştirilmelidir. Örneğin, %15 gelir vergisi ve %15 SGK primi varsa, brüt tutar net tutar / (1 - 0,15 - 0,15) formülü ile hesaplanır.
• Adım 2: Bordroya Dahil Etme – Brütleştirilen tutar, ücret bordrosunda “ücret” veya “ek ödeme” kalemi olarak gösterilmeli ve gelir vergisi, damga vergisi ile SGK primi kesintisi yapılmalıdır.
• Adım 3: Gider Kaydı – Bordroya dahil edilen brüt tutar, şirket tarafından ücret gideri olarak kaydedilir. Bu işlem, kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir.
• Adım 4: Belge Düzeni – Ödeme makbuzları, harç dekontları ve bordro çıktıları saklanmalı; olası bir incelemede ibraz edilmelidir.
• Adım 5: Uzman Desteği – Karmaşık durumlarda (örneğin, farklı vergi dilimleri veya stopaj oranları) bir vergi uzmanından yardım alınması tavsiye edilir.