Avukatlık Kanunu'nun 35/A maddesi uyarınca düzenlenen uzlaşma tutanaklarında 06.06.2026 tarihli karar sonrası damga vergisi nasil uygulanir?

06.06.2026 Tarihli Karar ve Mevcut Durum Açıklaması

Sorunuzda belirtilen 06.06.2026 tarihli bir karar ile ilgili olarak, bu tarihin gelecekte olması sebebiyle, bahsi geçen tarihte yürürlüğe girmiş veya alınmış özel bir mevzuat değişikliği ya da resmi karar henüz bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu tarihin sonrasında damga vergisinin nasıl uygulanacağına dair mevcut bir yasal düzenleme veya emsal karar mevcut değildir. Bu nedenle, cevabım Avukatlık Kanunu'nun 35/A maddesi uyarınca düzenlenen uzlaşma tutanaklarının mevcut mevzuatımızdaki damga vergisi uygulamasını ve olası bir gelecekteki değişikliğin potansiyel etkilerini açıklayacaktır.

Yasal Dayanak ve Uzlaşma Tutanaklarının Niteliği

Avukatlık Kanunu'nun 35/A maddesi, avukatların ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda, vekilleri sıfatıyla avukatların arabuluculuk veya uzlaşma sağlamalarına olanak tanır. Bu madde uyarınca düzenlenen uzlaşma tutanakları, ilam niteliğinde belge olup icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın doğrudan icraya konulabilir.

Damga vergisi açısından yasal dayanak ise 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (DVK) ve ilgili tebliğleridir. DVK'nın 1. maddesine göre, Kanun'a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir. Avukatlık Kanunu 35/A uyarınca düzenlenen uzlaşma tutanakları, içeriğine göre bir hakkın ikrarını, feragatini, sulhünü veya borcun ifasını içermesi nedeniyle, DVK'ya ekli (1) sayılı tablonun I/A-1 fıkrasında yer alan "Sözleşmeler, taahhütnameler ve kefaletnameler" ya da ilgili diğer fıkralar kapsamında değerlendirilerek damga vergisine tabi tutulur.

Damga Vergisi Uygulaması ve Oranlar

Avukatlık Kanunu 35/A uzlaşma tutanaklarında damga vergisi, tutanakta belirtilen parasal değer üzerinden nispi olarak hesaplanır. Eğer tutanakta belirli bir para tutarı veya parasal olarak ölçülebilen bir değer varsa, bu değer üzerinden DVK'ya ekli (1) sayılı tabloda yer alan ilgili oran uygulanır. Güncel durumda, genel sözleşmeler için uygulanan damga vergisi oranı binde 9.48'dir. Eğer tutanakta parasal bir değer bulunmuyor veya belirlenemiyorsa, maktu damga vergisi uygulanması söz konusu olabilir, ancak 35/A uzlaşmalarında genellikle parasal bir edim söz konusudur.

Vergiyi doğuran olay, uzlaşma tutanağının düzenlenerek imzalanmasıyla gerçekleşir. Damga vergisinin mükellefi, kağıtları imza edenlerdir ve taraflar bu verginin ödenmesinden müteselsilen sorumludur.

Muafiyet Şartları

Mevcut Damga Vergisi Kanunu'nda, Avukatlık Kanunu 35/A maddesi uyarınca düzenlenen uzlaşma tutanakları için özel bir damga vergisi muafiyeti bulunmamaktadır. Tutanakların "ilam niteliğinde belge" olması, DVK'nın genel mahkeme kararları ve ilamlar için öngördüğü muafiyet kapsamına doğrudan girmesini sağlamaz, zira bu tutanaklar yargı organı tarafından verilmiş bir karar niteliğinde değildir, taraflar arasında serbest iradeyle yapılmış bir anlaşmadır. Ancak, eğer uzlaşma tutanağının konusu, DVK'ya ekli (2) sayılı tabloda yer alan ve damga vergisinden istisna edilmiş bir işlemle ilgili ise (örneğin, belirli kamu kurumlarının taraf olduğu bazı sözleşmeler), o zaman istisna hükümleri uygulanabilir. Bu durum, uzlaşmanın içeriğine göre spesifik olarak değerlendirilmelidir. Genel kural, damga vergisine tabi olmasıdır.

Hesaplama Örneği

Taraflar arasında Avukatlık Kanunu 35/A maddesi uyarınca düzenlenen uzlaşma tutanağında, borçlu tarafın alacaklıya 150.000 TL ödemeyi kabul ettiği varsayılsın. Bu durumda damga vergisi şu şekilde hesaplanır:

• Tutanak Bedeli: 150.000 TL
• Damga Vergisi Oranı: Binde 9.48 (0.00948)
• Hesaplama: 150.000 TL x 0.00948 = 1.422 TL

Bu durumda, uzlaşma tutanağı için ödenecek damga vergisi 1.422 TL olacaktır.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

1. Tutanak Düzenlenmesi: Avukatlık Kanunu 35/A hükümlerine uygun olarak uzlaşma tutanağının hazırlanması ve taraflarca imzalanması. Tutanakta, ödenecek bedel ve diğer uzlaşma şartları açıkça belirtilmelidir.
2. Verginin Hesaplaması: Tutanakta yer alan parasal değere (yukarıdaki örnekteki gibi 150.000 TL) göre güncel damga vergisi oranı (binde 9.48) kullanılarak verginin hesaplanması.
3. Beyan ve Ödeme:
   • Damga vergisi, kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen 15 gün içinde (DVK md. 22/f) ilgili vergi dairesine beyan edilerek ödenmelidir.
   • Taraflar, verginin kim tarafından ödeneceğini uzlaşma tutanağında kararlaştırabilirler. Aksi belirtilmedikçe taraflar müteselsilen sorumludur.
   • Beyan ve ödeme işlemleri, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Damga Vergisi Beyannamesi Sistemi üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilebilir.
4. Muhasebe Kaydı (Ödeme Yapan Taraf İçin Örnek):

   Eğer uzlaşma tutanağına konu ödemeyi yapan taraf bir şirket ise, ödenen damga vergisi genellikle gider olarak muhasebeleştirilir:

   Verginin Tahakkuku Anında:

   ------------------- / -------------------770 Genel Yönetim Giderleri (veya ilgili gider hesabı) 1.422 TL360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 1.422 TLAçıklama: Avukatlık Kanunu 35/A uzlaşma tutanağı damga vergisi tahakkuku------------------- / -------------------

   Verginin Ödenmesi Anında:

   ------------------- / -------------------360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 1.422 TL102 Bankalar (veya 100 Kasa) 1.422 TLAçıklama: Avukatlık Kanunu 35/A uzlaşma tutanağı damga vergisi ödemesi------------------- / -------------------

   Önemli Not: Damga vergisi KDV'ye tabi bir işlem değildir ve KDV hesaplamasına dahil edilmez.

Gelecekteki Olası Değişiklikler ve Yönlendirme

06.06.2026 tarihi itibarıyla damga vergisi uygulamasında bir değişiklik öngörülmemekle birlikte, vergi mevzuatı dinamik bir yapıya sahiptir. Gelecekte TBMM tarafından çıkarılacak bir Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Avukatlık Kanunu 35/A tutanaklarına özel bir damga vergisi muafiyeti getirilebilir veya mevcut oranlar değiştirilebilir. Bu tür değişiklikler Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girer.

Mevzuat değişikliklerini takip etmek ve güncel bilgilere ulaşmak için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) resmi web sitesi (www.gib.gov.tr) ve Resmi Gazete (www.resmigazete.gov.tr) düzenli olarak incelenmelidir.

Onemli Noktalar

• 06.06.2026 tarihli özel bir karar henüz bulunmamaktadır; mevcut mevzuat geçerlidir.
• Avukatlık Kanunu 35/A uzlaşma tutanakları, Damga Vergisi Kanunu'na göre nispi damga vergisine tabidir.
• Genellikle binde 9.48 oranı üzerinden parasal değer üzerinden hesaplama yapılır.
• Damga vergisi, tutanağın düzenlenmesini izleyen 15 gün içinde beyan edilip ödenmelidir.
• Özel bir muafiyet olmamakla birlikte, GİB ve Resmi Gazete'den güncel mevzuat takibi önemlidir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.