USD 46,4593 ₺ EUR 53,2110 ₺ GBP 61,5177 ₺ CHF 57,6218 ₺ BIST 100 14.710 TCMB Faiz %50,00
↑↓ gezin esc kapat
Müşavirler Kulübü Gelişmiş Ara

Kira sözleşmesinin ek protokolle uzatılmasında damga vergisi matrahı (2026)

Kısa Özet

Kira sözleşmesinin ek protokolle uzatılmasında damga vergisi matrahı 2026’da nasıl hesaplanır? Özelge, oranlar, örnek hesaplar ve SMMM’ler için rehber.

Erhan Aktas
19 dk okuma 6 goruntuleme
Kira sözleşmesinin ek protokolle uzatılmasında damga vergisi matrahı (2026)

Kira Sözleşmesinin Ek Protokolle Uzatılmasında Damga Vergisi Matrahı (2026 Rehberi)

Giriş ve Arka Plan

Kira sözleşmeleri ticari hayatta en sık düzenlenen sözleşmelerden biridir ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tablonun I/A-2 bölümü gereği, sözleşme süresine göre hesaplanan toplam kira bedeli üzerinden nispi damga vergisine tabidir. Kira sözleşmeleri için 2026 yılında uygulanan damga vergisi oranı, kefilsiz sözleşmelerde binde 1,89 olarak belirlenmiştir.

Uygulamada en çok tereddüt yaratan konulardan biri, mevcut kira sözleşmesinin ek protokolle uzatılması halinde damga vergisi matrahının nasıl belirleneceğidir. Taraflar çoğu zaman yalnız kira artışı yaptıklarını düşünerek damga vergisini sadece artış farkı üzerinden hesaplamakta; oysa Gelir İdaresi Başkanlığının özelgeleri, bu durumun damga vergisi açısından her zaman doğru olmadığı yönündedir.

Özellikle şu ayrım büyük önem taşır:

  • Mevcut sözleşme süresi içinde, süre değiştirilmeden yalnız kira bedelinin artırılması
  • Yazılı bir ek protokolle kira süresinin uzatılması ve uzatılan dönem için yeni kira bedelinin belirlenmesi

Birinci durumda çoğu kez yalnız artış tutarı üzerinden damga vergisi hesaplanabilirken, ikinci durumda ek protokol, uzatılan dönem bakımından yeni kira sözleşmesi niteliğinde değerlendirilmekte ve damga vergisi uzatılan süreye ait toplam yeni kira bedeli üzerinden hesaplanmaktadır.

Düzenlemenin Detayları

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 03.02.2025 tarihli özelgede, kira sözleşmesine istinaden düzenlenen ek protokolün damga vergisi matrahının nasıl belirleneceği ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Özelgenin özünü anlamak, 2026 ve sonrasında benzer işlemlerde doğru damga vergisi hesaplaması açısından kritik önemdedir.

Özelgeye konu olayın ana hatları şöyledir:

  • Taraflar arasında 1 yıl süreli bir kira sözleşmesi yapılmıştır.
  • Sözleşmede aylık kira bedeli KDV hariç olarak belirlenmiş, KDV’nin ayrıca ödeneceği kararlaştırılmıştır.
  • Her yıl kira bedeline TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında artış uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
  • Kira ilişkisinin birer yıllık sürelerle devam edebileceği, yeni dönem kira bedelinin taraflarca ek protokolle belirleneceği düzenlenmiştir.
  • Daha sonra taraflar, mevcut aylık kira bedelinin TÜFE oranında artırıldığı ve artırılmış kira bedelinin yeni kira döneminde uygulanacağı yönünde bir ek protokol imzalamıştır.

Gelir İdaresi, bu protokolün yalnızca kira bedelinde artış yapan bir belge değil, aynı zamanda kira süresini de fiilen bir yıl uzatan bir düzenleme olduğuna hükmetmiş ve şu sonuca varmıştır:

  • Ek protokol, uzatılan dönem bakımından yeni kira sözleşmesi niteliğindedir.
  • Bu nedenle damga vergisi matrahı, sadece eski ve yeni kira arasındaki fark değil, uzatılan döneme ait toplam yeni kira bedelidir.

Eski – yeni yaklaşımın karşılaştırılması damga vergisi bakımından şöyle özetlenebilir:

DurumDamga vergisi matrahı
Mevcut süre içinde, sadece kira tutarı artıyor (süre uzamıyor)Damga Vergisi Kanunu m. 14/2 gereği genellikle yalnız artış tutarı üzerinden (kalan süreyle çarpılarak)
Yazılı ek protokolle kira süresi uzatılıyor ve yeni dönem kira bedeli belirleniyorEk protokol uzatılan dönem için yeni sözleşme sayılır; matrah uzatılan süreye ait toplam yeni kira bedelidir.
Hiçbir yazılı belge olmadan sözleşme kendiliğinden devam ediyor (zımni uzama)Damga Vergisi Kanunu bakımından yeni bir kağıt oluşmadığından ek damga vergisi doğmaz.

Buna paralel olarak, 2026 yılı için yürürlükte olan damga vergisi oranları incelendiğinde, kira mukavelenamelerinde (kefilsiz) binde 1,89 oranının uygulanmaya devam ettiği görülmektedir. 71 Seri No’lu Damga Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılı için damga vergisine tabi kağıtlarda azami tutar 29.115.961,10 TL olarak belirlenmiştir. Bu üst sınır, çok yüksek bedelli kira sözleşmeleri ve uzun süreli uzatma protokollerinde özellikle önem kazanabilir.

Ayrıca damga vergisi matrahı tespiti yapılırken, kira sözleşmelerinde KDV’nin matrahtan ayrıştırılması gerekir. Uygulamada kabul edilen yerleşik görüş ve idari uygulamaya göre, nispi damga vergisi KDV hariç bedel üzerinden hesaplanmalı; sözleşmede KDV dâhil tutar yer alıyorsa, KDV tutarı ayrıştırılarak damga vergisi matrahı bu tutar üzerinden belirlenmelidir.

Kira Sözleşmesinin Ek Protokolle Uzatılmasında Damga Vergisi Matrahı Nasıl Hesaplanır?

Uygulamada Nasıl İşleniyor?

Kira sözleşmesinin ek protokolle uzatılması halinde damga vergisi hesaplama sürecini adım adım ele alalım. Bu adımlar, hem kiraya verenler hem kiracılar hem de mali müşavirler için pratik bir kontrol listesi işlevi görecektir.

1. Adım: Ek protokolün niteliğinin tespiti

  • Öncelikle ek protokol dikkatlice incelenmeli; sadece kira bedelini mi artırdığı, yoksa kira süresini de uzatıp uzatmadığı tespit edilmelidir.
  • Protokolde yeni bir dönem başlangıç-bitiş tarihi, “kira süresi 1 yıl uzatılmıştır” veya benzeri ifadeler yer alıyorsa, genellikle bu protokol uzatma sözleşmesi niteliği taşıyacaktır.
  • Yalnızca mevcut sözleşmenin kalan süresinde geçerli olmak üzere kira bedelinde artış yapılıyor ve süreye ilişkin hiçbir değişiklik yapılmıyorsa, bu durumda çoğunlukla kalan süreye ait artış tutarı matrah kabul edilir.

2. Adım: Kira süresinin ve uzatılan dönemin belirlenmesi

  • İlk sözleşmenin süresi (örneğin 1 yıl, 3 yıl, 5 yıl) net olarak ortaya konulmalıdır.
  • Ek protokolde uzatılan dönem açıkça belirtilmelidir: Örneğin 01.07.2026 – 30.06.2027 dönemi gibi.
  • Damga vergisi hesaplanırken, sadece bu uzatılan döneme ait toplam kira bedeli dikkate alınacaktır.

3. Adım: Aylık kira bedeli ve KDV ayrıştırması

  • Ek protokolde belirlenen yeni aylık kira bedeli tespit edilir.
  • Sözleşmede kira bedeli KDV dâhil olarak yazılmışsa, geçerli KDV oranı (örneğin işyeri kirasında çoğunlukla %20) kullanılarak net kira (KDV hariç) tutarı hesaplanır.
  • Damga vergisi matrahı, KDV hariç aylık kira bedeli × uzatılan ay sayısı şeklinde belirlenir.

4. Adım: Damga vergisi oranının tespiti

  • 2026 yılı itibarıyla kira mukavelenameleri için damga vergisi oranı binde 1,89’dur.
  • Sözleşmede kefalet, teminat, rehin gibi hükümler de varsa, bunlar için ayrıca ilgili oranlar (örneğin kefalet için binde 9,48) üzerinden ek damga vergisi doğabileceği unutulmamalıdır.

5. Adım: Damga vergisinin hesaplanması

  • Formül, nispi damga vergisi için genel formülle aynıdır:

Damga Vergisi = Matrah × Oran

  • Burada matrah, ek protokolle uzatılan dönem için toplam KDV hariç kira bedeli; oran ise binde 1,89’dur.
  • Hesaplanan tutarın 2026 yılı için geçerli üst sınırı (29.115.961,10 TL) aşmaması gerekir.

6. Adım: Beyan ve ödeme

  • Damga vergisi, beyanname ile beyan edilir ve vergi dairesine ödenir. Uygulamada çoğu zaman kiracı vergi sorumlusu olarak damga vergisini ödemektedir; ancak sözleşmede farklı bir düzenleme yapılabilir.
  • Sözleşmede damga vergisinin taraflarca yarı yarıya ödeneceği kararlaştırılmışsa, bu sadece taraflar arası iç ilişkiyi etkiler; vergi idaresi bakımından sorumlu değişmez.

7. Adım: Muhasebe kayıtları (kiracı açısından)

  • Kiracı açısından ödenen damga vergisi, genellikle ilgili kira dönemine ilişkin genel yönetim gideri veya pazarlama, satış ve dağıtım gideri olarak kaydedilir (faaliyet konusuna göre).
  • Örnek muhasebe kaydı (basit olarak):

Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri (veya ilgili gider hesabı) – Damga vergisi tutarı
Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar – Damga vergisi tutarı

Ödeme yapıldığında:

Borç: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar
Alacak: 102 Bankalar (veya 100 Kasa)

Örnek Senaryo

Ek protokolle uzatmada damga vergisi matrahını somutlaştırmak için rakamlı bir örnek üzerinden ilerleyelim. Rakamlar 2026 yılı oranlarına göre kurgulanmıştır.

Örnek 1 – Ek protokolle süre uzatılan kira sözleşmesi

Varsayımlar:

  • 01.07.2025 başlangıç tarihli, 1 yıl süreli işyeri kira sözleşmesi vardır.
  • İlk sözleşmede aylık kira bedeli 100.000 TL + %20 KDV olarak belirlenmiştir.
  • Kira sözleşmesi imzalanırken 1 yıllık toplam kira bedeli (100.000 × 12 = 1.200.000 TL) üzerinden binde 1,89 damga vergisi ödenmiştir.
  • Taraflar 01.07.2026 – 30.06.2027 dönemi için bir ek protokol imzalayarak:
    • Aylık kira bedelini TÜFE artış oranına göre 150.000 TL + KDV olarak belirlemiş,
    • Kira süresini 1 yıl daha uzatmıştır.
  • Sözleşme kefilsizdir (yalnızca kira hükmü vardır).

Adım 1 – Ek protokolün niteliği: Protokolde hem yeni dönem kira bedeli belirlenmiş hem de kira süresi 1 yıl uzatılmıştır. Gelir İdaresi özelgesindeki olaya benzer şekilde, bu protokol uzatılan dönem bakımından yeni kira sözleşmesi niteliğindedir.

Adım 2 – Matrahın tespiti:

  • Aylık kira (KDV hariç): 150.000 TL
  • Uzatılan süre: 12 ay
  • Toplam kira bedeli (KDV hariç): 150.000 × 12 = 1.800.000 TL
  • Damga vergisi matrahı: 1.800.000 TL

Adım 3 – Damga vergisi hesaplaması:

  • Oran: binde 1,89 (0,00189)
  • Damga Vergisi = 1.800.000 × 0,00189 = 3.402 TL

Bu durumda ek protokol için ödenecek damga vergisi 3.402 TL olacaktır. Dikkat edilirse vergi, sadece eski kira ile yeni kira arasındaki fark (50.000 TL × 12 ay = 600.000 TL) üzerinden değil, tüm yeni dönem kira bedeli (1.800.000 TL) üzerinden hesaplanmıştır.

Karşılaştırma: Yalnız artış olsaydı ne olurdu?

Varsayalım ki aynı örnekte taraflar kira süresini uzatmamış, yalnızca mevcut 1 yıllık sözleşmenin kalan 6 ayı için (01.01.2026 – 30.06.2026) kira bedelini 100.000 TL’den 150.000 TL’ye artırmış olsaydı ve yazılı protokol yalnız bu artışı düzenleseydi:

  • Kalan süre: 6 ay
  • Aylık artış: 150.000 – 100.000 = 50.000 TL
  • Kalan süre toplam artış: 50.000 × 6 = 300.000 TL
  • Damga vergisi matrahı: 300.000 TL (yalnız artış tutarı)
  • Damga vergisi: 300.000 × 0,00189 = 567 TL

Görüldüğü üzere, yalnız artış durumunda damga vergisi 567 TL iken; süre uzatılan ek protokolde 3.402 TL’ye yükselmektedir. Bu fark, ek protokolün niteliğinin yanlış değerlendirilmesi halinde ciddi vergi riskleri doğurabileceğini açıkça gösterir.

Örnek 2 – KDV dâhil tutarlı ek protokol

Varsayımlar:

  • Ek protokolde aylık kira bedeli 180.000 TL KDV dâhil olarak yazılmıştır.
  • KDV oranı %20’dir.
  • Süre yine 1 yıl uzatılmıştır (12 ay).

Adım 1 – KDV’nin ayrıştırılması:

  • 180.000 TL’nin içinde %20 KDV vardır.
  • Net kira (KDV hariç) = 180.000 / 1,20 = 150.000 TL
  • Damga vergisi matrahı için kullanılacak aylık tutar: 150.000 TL
  • 1 yıllık toplam matrah: 150.000 × 12 = 1.800.000 TL

Adım 2 – Damga vergisi:

  • Damga Vergisi = 1.800.000 × 0,00189 = 3.402 TL

Dikkat edileceği üzere KDV dahil tutar üzerinden doğrudan hesaplama yapılsaydı hatalı olarak 180.000 × 12 = 2.160.000 TL matrah esas alınacak ve damga vergisi 2.160.000 × 0,00189 = 4.082,40 TL çıkacaktı. Doğrusu ise KDV hariç tutar üzerinden hesaplamaktır.

Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Ek protokollerle kira süresinin uzatılması ve kira bedelinin artırılması konusunda hem kira hukuku hem damga vergisi açısından dikkat edilmesi gereken birçok teknik nokta vardır. Aşağıda en kritik 5 hususu uygulamaya dönük açıklamalarla özetleyelim.

  • (1) Ek protokolün “yalnız artış” mı yoksa “uzatma + yeni bedel” mi olduğunu mutlaka netleştirin
    Ek protokolde “kira süresi … tarihine kadar uzatılmıştır”, “bundan sonraki kira dönemi için aylık kira bedeli … TL’dir” gibi ifadeler varsa, bu belge genellikle uzatılan dönem için yeni sözleşme hükmündedir. Böyle durumlarda damga vergisini sadece artış farkı üzerinden hesaplamak, vergi ziyaına yol açar. Protokol taslakları hazırlanırken, metnin damga vergisi sonuçları mutlaka önceden değerlendirilmelidir.
  • (2) Zımni (kendiliğinden) uzama ile yazılı uzatma arasındaki farkı gözden kaçırmayın
    Bazı kira sözleşmelerinde, taraflardan biri fesih bildiriminde bulunmadıkça sözleşmenin kendiliğinden aynı şartlarla uzayacağına dair hükümler bulunur. Bu durumda, yeni bir yazılı belge düzenlenmiyorsa damga vergisi bakımından yeni bir kağıt oluşmadığı kabul edilir; dolayısıyla ek damga vergisi doğmaz. Buna karşılık, uzamayı ve yeni kira bedelini düzenlemek üzere yeni bir sözleşme veya ek protokol imzalanıyorsa, bu kağıt damga vergisine tabidir.
  • (3) KDV dahil tutar üzerinden damga vergisi hesaplama hatasına düşmeyin
    Kira sözleşmeleri ve ek protokollerde KDV dâhil tutar yazılması hâlinde, damga vergisi hesaplanırken KDV’nin matrahtan çıkarılması gerekir. Aksi halde vergi matrahı gereksiz yere yüksek belirlenir. Özellikle uzun süreli ve yüksek tutarlı kiralamalarda küçük oran farkları bile önemli tutarlara dönüşebilir.
  • (4) Oranları ve üst sınırı yıl bazında güncel takip edin
    Damga vergisi oranları sabit gibi görünse de, maktu tutarlar ve azami tutar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. 2026 yılı için kira mukavelenamelerinde oran binde 1,89, azami tutar ise 29.115.961,10 TL’dir. Özellikle zincir mağazalar, AVM’ler gibi çok yüksek kiralamalarda bu üst sınırın aşılması mümkündür; her kağıtta alınacak damga vergisi bu tutarı geçemez.
  • (5) Birden fazla hüküm içeren sözleşmelerde her bir unsuru ayrı değerlendirin
    Kira sözleşmeleri çoğu kez yalnız kira ilişkisini değil, aynı zamanda kefalet, teminat, cezai şart, hasılat paylaşımı gibi farklı mali yükümlülükleri de içerir. Bu tür unsurlar, Damga Vergisi Kanunu’nun farklı bölümleri kapsamında ayrıca vergilendirilebilir. Ek protokoller hazırlanırken yalnız kira artışına odaklanmak, sözleşmeye eklenen başka mali hükümler nedeniyle doğan damga vergisini gözden kaçırma riskini artırır.

Mali Müşavirler İçin Yapılması Gerekenler

Mali müşavirler, mükelleflerin imzaladığı kira sözleşmeleri ve ek protokoller konusunda çoğu kez son kontrol mercii konumundadır. Bu nedenle, aşağıdaki aksiyonların sistematik hale getirilmesi önemlidir.

  • Kira sözleşmeleri ve ek protokoller için standart kontrol listesi oluşturun
    Her yeni kira sözleşmesi veya ek protokol geldiğinde, sözleşmenin süresi, kira bedeli, KDV dahil/dahil değil durumu, kefalet hükümleri ve uzatma hükümlerini içeren bir kontrol listesiyle değerlendirme yapılmalıdır. Bu listeye “sadece artış mı, yoksa süre uzatımı da var mı?” sorusu mutlaka eklenmelidir.
  • Ek protokolleri imza öncesi inceleyin ve damga vergisi etkisini tabloyla gösterin
    Müşteriler çoğu zaman ek protokolü imzalamadan kısa süre önce mali müşavire iletir. Böyle durumlarda, mevcut kira ve yeni kira karşılaştırmasını; sadece artış durumunda damga vergisi ile süre uzatmalı yeni dönem damga vergisini yan yana gösteren kısa bir tablo hazırlamak, yönetimi bilinçli karar almaya yönlendirir.
  • Damga vergisi beyan ve ödeme takvimini kira dönemleriyle entegre edin
    Özellikle çok sayıda şubesi veya işyeri olan şirketlerde, farklı tarihlerde imzalanan sözleşmeler ve protokoller nedeniyle damga vergisi yükümlülükleri dağınık bir takvime yayılır. Müşterinin sözleşme/ek protokol imzalama süreçlerini, damga vergisi beyan hatırlatmalarıyla entegre etmek, gecikme cezası riskini azaltır.
  • KDV dahil – hariç ayrımını otomatik hesaplama şablonlarına bağlayın
    Excel veya muhasebe yazılımlarında, KDV oranını ve KDV dahil tutarı girince otomatik olarak KDV hariç kira ve damga vergisi matrahını hesaplayan şablonlar oluşturmak, hem hız hem de hata riskinin azaltılması açısından son derece faydalıdır.
  • İç eğitim ve bilgilendirme notları hazırlayın
    Şirket içinde sözleşme hazırlayan hukuk birimleri, satın alma birimleri ve gayrimenkul yönetimi çoğu zaman damga vergisi etkisini göz ardı eder. Mali müşavir olarak, bu birimlere kısa eğitimler ve özet notlar sunmak, sözleşme taslaklarının daha doğru kurgulanmasına ve gereksiz vergi yüklerinin önlenmesine yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

Soru 1: Sözleşmede “Kira süresi, taraflardan biri feshetmedikçe birer yıl kendiliğinden uzar” hükmü var. Her uzama yılında yeniden damga vergisi ödemek gerekir mi?

Cevap: Hayır, yalnızca böyle bir otomatik uzama hükmü nedeniyle her yıl damga vergisi doğmaz. Damga Vergisi Kanunu açısından vergiyi doğuran olay, yeni bir kağıdın düzenlenmesidir. Sözleşme kendi içinde zaten uzama hükmü içeriyorsa ve taraflar bu uzamayı ayrıca bir yazılı belgeyle (ek protokol, yeni sözleşme vb.) kayıt altına almıyorsa, yeni bir kağıt oluşmadığı için ek damga vergisi hesaplanmaz. Ancak taraflar uzayan dönem için ayrı bir protokol veya yeni sözleşme imzalarsa, bu belge damga vergisine tabidir.

Soru 2: Ek protokolde yalnızca kira bedeli artırılmış, sözleşme süresine ilişkin açık bir hüküm yok. Yine de uzatma sözleşmesi sayılır mı?

Cevap: Burada metnin bütününe bakmak gerekir. Ek protokol, fiilen yeni dönem kira bedelini belirli bir tarih aralığı için belirliyorsa ve bu dönem ilk sözleşmenin öngördüğü sürenin ötesine geçiyorsa, Gelir İdaresi uygulamasında uzatılan dönem için yeni sözleşme kabul edilme ihtimali artar. Buna karşılık, protokol yalnızca mevcut sözleşmenin kalan süresi içinde uygulanacak bir artışı düzenliyorsa ve süreyi değiştirmiyorsa, genellikle Damga Vergisi Kanunu m. 14/2 gereği yalnız artış tutarı üzerinden damga vergisi alınır. Her somut olayda, protokolü baştan sona okuyarak sürenin fiilen uzatılıp uzatılmadığını değerlendirmek gerekir.

Soru 3: Kira sözleşmesinde KDV oranı sonradan değişirse, damga vergisini yeniden hesaplamak gerekir mi?

Cevap: Damga vergisi, kağıdın imzalandığı tarihteki sözleşme bedeli üzerinden alınır ve KDV, damga vergisi matrahının dışında tutulur. KDV oranının sonradan değişmesi, kağıt bedelini değiştiren bir unsur değildir; damga vergisi açısından yeniden hesaplama veya ilave ödeme gerektirmez. Ancak kira bedelinin brüt veya net olarak yeniden belirlenmesi, ek protokolle yapılırsa, bu yeni protokol damga vergisine tabi olabilir.

Soru 4: Damga vergisini sözleşmede “kiraya veren öder” şeklinde düzenledik. Vergi idaresi açısından sorumlu kim?

Cevap: Damga Vergisi Kanunu’na göre, belli başlı kağıtlar bakımından vergiden sorumlu olanlar kanunda sayılmıştır; kira sözleşmelerinde uygulamada çoğunlukla kiracı vergi sorumlusu gibi hareket eder ve beyanı o yapar. Sözleşmede “vergiyi kiraya veren öder” şeklindeki düzenleme, taraflar arasındaki özel hukuki ilişkiyi ilgilendirir; vergi idaresi karşısında kanuni sorumluyu değiştirmez. Vergi idaresi kural olarak kanuni sorumluya başvurur; taraflar kendi aralarında farklı paylaşım yapabilir.

Soru 5: Ek protokolde hem kira süresi uzatıldı hem de kira bedeli düşürüldü. Bu durumda damga vergisi nasıl hesaplanır?

Cevap: Damga vergisi, kağıdın içerdiği bedel üzerinden alınır. Uzatılan dönem için belirlenen yeni aylık kira bedeli, önceki dönemden düşük de olsa, ek protokol uzatılan dönem bakımından yeni sözleşme niteliği taşıyorsa, matrah yine uzatılan döneme ait toplam yeni kira bedelidir. Kira bedelinin önceki sözleşmeye göre daha düşük olması, damga vergisinin “fark” üzerinden değil, yeni dönemin toplam bedeli üzerinden hesaplanması ilkesini değiştirmez. Ancak kira bedelinin düşürülmesini mevcut süre içinde ve süre uzatılmadan düzenleyen bir protokolde, farklı yorumlar gündeme gelebilir; her olay ayrı değerlendirilmelidir.

Sonuç ve Değerlendirme

Kira sözleşmesinin ek protokolle uzatılması, damga vergisi bakımından salt bir kira artışı işleminden farklı sonuçlar doğurur. Mevcut sözleşme süresi içinde yalnız kira bedelinin artırılması ve sürenin hiç değiştirilmemesi halinde, Damga Vergisi Kanunu’nun 14/2. maddesi uyarınca çoğu kez sadece artış tutarı üzerinden damga vergisi hesaplanması mümkündür. Buna karşılık, taraflar yazılı bir ek protokolle kira süresini uzatıyor ve yeni dönem için aylık kira bedelini belirliyorsa, Gelir İdaresi’nin 03.02.2025 tarihli özelgesinde de vurgulandığı gibi, bu protokol uzatılan dönem bakımından yeni kira sözleşmesi niteliğindedir.

Bu durumda damga vergisi matrahı, yalnız eski kira ile yeni kira arasındaki fark değil, uzatılan süreye ait toplam yeni kira bedeli olarak belirlenmelidir. Matrah, KDV hariç tutar üzerinden hesaplanmalı; 2026 yılı için kira mukavelenamelerinde binde 1,89 oranı uygulanmalı ve azami tutar olan 29.115.961,10 TL sınırı gözetilmelidir.

Mali müşavirler açısından en kritik görev, ek protokolün niteliğini imza öncesinde doğru analiz etmek, KDV dahil/hariç ayrımını netleştirmek ve mükellefe oluşacak damga vergisi yükünü şeffaf biçimde göstermek olacaktır. Bu yaklaşım, hem gereksiz vergi ödemelerini hem de eksik beyana bağlı vergi ziyaı riskini minimize eder.

Yasal Dayanaklar

Bu makalede yer alan açıklamalar, özetle aşağıdaki mevzuat ve idari düzenlemelere dayanmaktadır:

  • 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu – Özellikle m. 1 (vergiyi doğuran olay ve kağıt kavramı), m. 3 (vergiyi ödeyecek olanlar), m. 10 (nispi – maktu vergi), m. 14 (artış ve eksiltmelerde damga vergisi, m.14/2), ekli (1) sayılı tablo I/A-2 bendi (kira mukavelenameleri).
  • 71 Seri No’lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği – 01.01.2026 tarihinden itibaren uygulanacak damga vergisi maktu tutarları, azami tutar ve ilgili hadler; 2026 yılı için üst sınırın 29.115.961,10 TL olarak belirlenmesi.
  • 2026 Yılı Damga Vergisi Tutarları ve Oranları – TÜRMOB ve diğer mesleki kaynaklarda yayımlanan tablolarda, kira mukavelenameleri için binde 1,89 oranının teyidi.
  • Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgesi (03.02.2025) – “Kira sözleşmesine istinaden düzenlenen ek protokolün damga vergisi matrahı” konulu özelge; ek protokolün uzatılan dönem bakımından yeni kira sözleşmesi sayılması ve matrahın uzatılan döneme ait toplam yeni kira bedeli olarak belirlenmesi yönündeki idari görüş.
  • Mesleki ve doktrinel kaynaklar – Kira sözleşmelerinde ek protokoller, kendiliğinden uzama hükümleri ve artış kayıtlarının damga vergisi uygulamasına etkisine ilişkin açıklamalar.

Yorumlar (0)

Yorum yapmak icin giris yapin.
Bu makaleye henuz yorum yapilmamis. Ilk yorumu siz yapin!
Akış Mevzuat
Sinav Giriş