İhracatta Kullanılan Ambalaj ve Paletlerin Geçici İthalat Beyannameleri Damga Vergisinden İstisna mı?
Özet
Gümrük idarelerine verilen beyannameler normalde maktu damga vergisine tabi olmakla birlikte, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ek 2/1-e hükmü; Gümrük Kanunu’nun 131 inci maddesine göre ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan ambalaj malzemelerinin ithaline ilişkin kâğıtları, işlemin ihracatla ilgili olduğunun tevsiki şartıyla damga vergisinden istisna etmektedir. (Damga Vergisi Kanunu)
2009/15481 sayılı Kararın 33 üncü maddesine göre, dolu getirilen ambalajların boş veya dolu; boş getirilen ambalajların ise dolu olarak yeniden ihraç edilmek istenmesi halinde tam muafiyetli geçici ithalat uygulanabilmektedir. Yazıya kaynaklık eden Özelgedeki palet, metal kasa, bobin ve separatörlerin hammaddeyle dolu olarak Türkiye’ye gelmesi ve sonradan boş olarak yeniden ihraç edilmesi bu düzenlemeyle uyumludur. (https://ticaret.gov.tr)
Ancak istisnanın temel nedeni yalnız firmanın Dahilde İşleme İzin Belgesine sahip olması değildir. Ambalajların gümrük idaresince Gümrük Kanunu m. 131 kapsamında tam muafiyetli geçici ithalat eşyası olarak kabul edilmesi ve ihracat bağlantısının belgelenmesi gerekir. Kısmi muafiyetli geçici ithalat, yurt içinde kullanım veya satış, süresinde yeniden ihraç etmeme ya da ambalaj niteliğinin gümrük idaresince kabul edilmemesi halinde aynı sonuç kendiliğinden uygulanamaz. Ticaret Bakanlığı da tam muafiyet uygulamasının 2009/15481 sayılı Kararda belirtilen eşya ve şartlarla sınırlı olduğunu açıklamaktadır. (https://ticaret.gov.tr)
İhracatta Kullanılan Ambalaj ve Paletlerin Geçici İthalat Beyannameleri Damga Vergisinden İstisna mı?
İhracat ve üretim faaliyetlerinde hammaddeler çoğu zaman palet, metal kasa, bobin, separatör, plastik kasa ve benzeri ambalaj veya taşıma malzemeleri içinde Türkiye’ye getirilmektedir.
Bu ambalaj malzemeleri işletme tarafından satın alınmayabilir; yabancı göndericiye ait olarak yalnızca taşıma ve muhafaza amacıyla Türkiye’ye gelebilir. Hammaddenin ambalajdan çıkarılmasından sonra palet, kasa veya diğer ambalaj malzemeleri boş olarak yurt dışına gönderilebilir.
Bu durumda ambalajların geçici ithalatı için gümrük idaresine verilen beyannamelerin normal maktu damga vergisine tabi olup olmadığı önem taşımaktadır.
Gelir İdaresi Başkanlığının 16.02.2026 tarihli özelgesine göre, Gümrük Kanunu’nun 131 inci maddesi kapsamında ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan ambalaj ve paletlerin ithaline ilişkin gümrük beyannameleri, işlemin ihracatla bağlantısının tevsik edilmesi şartıyla damga vergisinden istisnadır.
Özelgeye Konu Olay Nedir?
Özelge talebinde bulunan şirket, Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında hammadde ithal etmektedir.
İthal edilen hammaddeler;
- Palet,
- Metal kasa,
- Bobin,
- Separatör,
- İç veya dış ambalaj,
- Sarma ve ayırma malzemesi,
- İstifleme ve taşıma ekipmanı,
içinde Türkiye’ye getirilmektedir.
Bu malzemeler hammaddenin taşınması, istiflenmesi, paketlenmesi veya yekpare şekilde birleştirilmesi amacıyla kullanılmaktadır.
Ambalaj ve paletler:
- Hammaddeyle dolu olarak Türkiye’ye gelmekte,
- Tam muafiyetli geçici ithalat rejimine alınmakta,
- Hammadde boşaltıldıktan sonra Türkiye’de bırakılmamakta,
- Boş olarak yeniden yurt dışına gönderilmektedir.
Şirket, bu geçici ithalat işlemleri için gümrük idaresine verdiği beyannamelerin damga vergisinden istisna olup olmadığını sormuştur.
Gümrük Beyannameleri Normalde Damga Vergisine Tabi midir?
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tablonun IV/2-c bölümü uyarınca gümrük idarelerine verilen beyannameler maktu damga vergisine tabidir.
Genel kural aşağıdaki gibidir:
| Belge | Genel damga vergisi durumu |
|---|---|
| İthalat gümrük beyannamesi | Maktu damga vergisine tabidir |
| Geçici ithalat beyannamesi | Genel olarak maktu damga vergisine tabidir |
| İhracatla ilgili olup özel istisna kapsamındaki beyanname | Damga vergisinden istisna olabilir |
| İstisna şartları belgelenmeyen beyanname | Genel hükümlere göre vergilendirilir |
| İhracatla bağlantısı bulunmayan beyanname | Damga vergisine tabidir |
Dolayısıyla her geçici ithalat beyannamesi otomatik olarak damga vergisinden istisna değildir.
Damga Vergisi Kanunu Ek 2/1-e Hükmü Ne Düzenliyor?
Damga Vergisi Kanunu’nun ek 2 nci maddesine göre, ihracat ve ihracata ilişkin olduğu tevsik edilen belirli işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden istisnadır.
Ek 2/1-e hükmü kapsamında istisna edilen işlemlerden biri şudur:
Gümrük Kanunu’nun 131 inci maddesine göre ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi ambalaj malzemesi ithali.
Bu hüküm kapsamında gümrük idarelerine verilen beyannameler de istisnaya dahildir.
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Eşya ambalaj malzemesi olmalı | Palet, kasa, bobin ve benzeri malzemelerin ambalaj niteliği bulunmalıdır |
| Geçici ithalat rejimi uygulanmalı | Eşya kalıcı olarak Türkiye’ye ithal edilmemelidir |
| Tam muafiyet bulunmalı | Kısmi muafiyetli geçici ithalat yeterli değildir |
| Gümrük Kanunu m. 131 kapsamında olmalı | Tam muafiyet hukuki dayanağı bu madde olmalıdır |
| İhracat ilişkisi tevsik edilmeli | İşlemin ihracata ilişkin olduğu belgelenmelidir |
| Gümrük idaresince kabul edilmeli | Ambalaj niteliği ve rejim kodu doğru olmalıdır |
Tam Muafiyetli Geçici İthalat Nedir?
Geçici ithalat rejimi, serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın Türkiye’de belirli bir süre kullanıldıktan sonra yeniden ihraç edilmesini sağlayan gümrük rejimidir.
Eşya;
- İthalat vergilerinden tamamen veya kısmen muaf tutulabilir,
- Ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmadan kullanılabilir,
- Olağan yıpranma dışında değişikliğe uğramadan yeniden ihraç edilir.
Damga vergisi istisnası bakımından önemli olan, ambalaj malzemesinin ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithal edilmiş olmasıdır.
| Geçici ithalat türü | Damga vergisi istisnası |
|---|---|
| Tam muafiyetli ambalaj malzemesi ithali | Şartlarla istisna uygulanabilir |
| Kısmi muafiyetli geçici ithalat | Ek 2/1-e doğrudan uygulanmaz |
| Kesin ithalat | İstisna uygulanmaz |
| Yurt içinde satın alınan palet | Geçici ithalat istisnası söz konusu olmaz |
| Tam muafiyet şartlarını kaybeden eşya | İstisna riske girer |
Dolu Gelen Ambalajlar Boş Olarak Yeniden İhraç Edilebilir mi?
2009/15481 sayılı Kararın 33 üncü maddesi ambalajların tam muafiyetli geçici ithalat şartlarını düzenlemektedir.
Buna göre:
| Türkiye’ye geliş şekli | Yeniden ihracat şekli | Tam muafiyet durumu |
|---|---|---|
| Dolu getirilen ambalaj | Boş yeniden ihraç | Mümkündür |
| Dolu getirilen ambalaj | Dolu yeniden ihraç | Mümkündür |
| Boş getirilen ambalaj | Dolu yeniden ihraç | Mümkündür |
| Boş getirilen ambalaj | Boş yeniden ihraç | Kural kapsamında değildir; ayrıca değerlendirilmelidir |
Özelgeye konu olayda ambalaj ve paletler ithal edilen hammaddeyle dolu olarak Türkiye’ye gelmiş ve boş olarak yeniden ihraç edilmiştir.
Bu işlem şekli, tam muafiyetli geçici ithalat kapsamında kabul edilmiştir.
DİİB Bulunması Tek Başına Yeterli midir?
Hayır. Şirketin Dahilde İşleme İzin Belgesine sahip olması önemli olmakla birlikte, özelgedeki damga vergisi istisnasının doğrudan ve tek dayanağı DİİB değildir.
Özelgedeki istisna şu zincire dayanmaktadır:
- Hammadde DİİB kapsamında ithal edilmektedir.
- Hammaddeyi taşıyan palet ve ambalajlar ayrı geçici ithalat eşyasıdır.
- Ambalajlar Gümrük Kanunu m. 131 kapsamında değerlendirilmiştir.
- Ambalajlara tam muafiyetli geçici ithalat izni verilmiştir.
- Ambalajlar yeniden ihraç edilmektedir.
- İşlemin ihracatla bağlantısı belgelenmektedir.
- Bu şartlarla geçici ithalat beyannamesi damga vergisinden istisna olmaktadır.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| DİİB var, ambalaj tam muafiyetli geçici ithal edildi | Ek 2/1-e uygulanabilir |
| DİİB var, ambalaj kesin ithal edildi | Bu istisna uygulanmaz |
| DİİB var, geçici ithalat kısmi muafiyetli | Bu istisna doğrudan uygulanmaz |
| DİİB yok, ancak ihracat bağlantılı ambalaj tam muafiyetli geçici ithal edildi | Şartlarla istisna değerlendirilebilir |
| Rejim gümrük idaresince farklı sınıflandırıldı | Gümrük sınıflandırması esas alınır |
DİİB kapsamındaki işlemlerdeki diğer damga vergisi ve harç istisnaları ayrıca değerlendirilebilir. Ancak özelgedeki sonuç özellikle ek 2/1-e hükmüne dayanmaktadır.
Hangi Malzemeler Ambalaj Sayılabilir?
Ambalaj kavramı yalnız karton kutu veya plastik poşetle sınırlı değildir.
Malın taşınması, korunması, istiflenmesi, sarılması, ayrılması veya bir arada tutulması amacıyla kullanılan aşağıdaki malzemeler somut olayın özelliklerine göre ambalaj sayılabilir:
| Malzeme | Olası kullanım |
|---|---|
| Ahşap veya plastik palet | İstifleme ve taşıma |
| Metal kasa | Koruma ve taşıma |
| Bobin veya makara | Kablo, tel, iplik veya benzeri ürünlerin sarılması |
| Separatör | Ürünlerin birbirinden ayrılması |
| Plastik kasa | Taşıma ve muhafaza |
| Özel taşıma çerçevesi | Ürünün sabitlenmesi |
| Konteyner içi taşıma aparatı | Yükün korunması ve birleştirilmesi |
Ancak her palet, kasa veya ekipmanın kendiliğinden ambalaj sayılacağı kabul edilmemelidir.
Belirlemede;
- Teknik özellik,
- Kullanım amacı,
- Gümrük tarife pozisyonu,
- Ticari belgelerdeki tanım,
- Eşyanın mülkiyeti,
- Yeniden ihracat şekli,
- Gümrük idaresinin kabulü,
dikkate alınır.
Ambalajın Mülkiyeti Önemli midir?
Geçici ithalat rejiminin temel mantığı, eşyanın Türkiye’de kalıcı olarak kullanılmaması ve yeniden ihraç edilmesidir.
Ambalajların yabancı satıcıya, üreticiye, taşıyıcıya veya başka bir yurt dışı mukimi kişiye ait olması, geçici ithalat niteliğini destekler.
Aşağıdaki belgeler mülkiyet ve geçici kullanım ilişkisini ortaya koyabilir:
- Ticari fatura,
- Proforma fatura,
- Ambalaj listesi,
- Taşıma sözleşmesi,
- Yabancı satıcı yazısı,
- Bedelsiz gönderim belgesi,
- Depozito veya iade sözleşmesi,
- Palet takip listesi.
Ambalajların ithalatçı tarafından satın alınması ve Türkiye’de kalması halinde geçici ithalat istisnası uygulanmaz.
İhracata İlişkin Olma Şartı Nasıl Tevsik Edilir?
Damga vergisi istisnasının uygulanabilmesi için işlemin ihracata ilişkin olduğunun belgelenmesi gerekir.
Başlıca tevsik belgeleri şunlardır:
| Belge | Amacı |
|---|---|
| Dahilde İşleme İzin Belgesi | Üretim ve ihracat bağlantısını gösterir |
| Geçici ithalat izni | Ambalajın rejim statüsünü gösterir |
| Geçici ithalat beyannamesi | Eşyanın giriş rejimini gösterir |
| Hammadde ithalat beyannamesi | Ambalajın hangi eşya ile geldiğini gösterir |
| Fatura ve çeki listesi | Ambalaj ve hammadde bağlantısını gösterir |
| Yeniden ihracat beyannamesi | Ambalajın yurt dışı edildiğini gösterir |
| Palet veya ambalaj takip listesi | Ayniyet ve miktar takibini sağlar |
| Gümrük idaresi yazısı | Tam muafiyet kabulünü destekler |
| Taşıma belgeleri | Giriş ve çıkış hareketlerini gösterir |
İhracat bağlantısının yalnız şirket içi açıklamalarla değil, gümrük ve dış ticaret belgeleriyle ortaya konulması gerekir.
Gümrük İdaresinin Sınıflandırması Neden Önemlidir?
Damga vergisi istisnası uygulanmadan önce ambalaj malzemesinin tam muafiyetli geçici ithalat kapsamında bulunup bulunmadığı gümrük mevzuatına göre belirlenir.
Vergi idaresi, özelgede bu nedenle Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünden görüş almıştır.
Ticaret Bakanlığının işlemi:
- Gümrük Kanunu m. 131,
- 2009/15481 sayılı Kararın 33 üncü maddesi,
- Ambalajların dolu gelmesi,
- Ambalajların boş yeniden ihraç edilmesi,
çerçevesinde tam muafiyetli geçici ithalat olarak değerlendirmesi, damga vergisi istisnasının uygulanmasında belirleyici olmuştur.
Vergi dairesi veya mükellef, gümrük idaresinin rejim tespitinden bağımsız biçimde eşyanın tam muafiyetli olduğunu varsaymamalıdır.
Geçici İthalat Beyannamesinde Damga Vergisi Hesaplanacak mı?
Şartların birlikte sağlanması halinde geçici ithalat beyannamesi için damga vergisi hesaplanmaz.
| Kontrol | Aranan sonuç |
|---|---|
| Eşya ambalaj niteliğinde mi? | Evet |
| Gümrük Kanunu m. 131 kapsamında mı? | Evet |
| İthalat vergilerinden tam muaf mı? | Evet |
| Geçici ithalat rejimine tabi mi? | Evet |
| Yeniden ihracat öngörülüyor mu? | Evet |
| İhracat bağlantısı belgeli mi? | Evet |
| Sonuç | Giriş beyannamesi damga vergisinden istisna |
Gümrük beyannamesindeki rejim ve muafiyet kodlarının doğru kullanılması, sistemde hatalı damga vergisi tahakkuk etmesini önlemek açısından önemlidir.
Boş Olarak Yeniden İhracat İstisnayı Bozar mı?
Dolu getirilen ambalajların boş olarak yeniden ihraç edilmesi, 2009/15481 sayılı Kararın 33 üncü maddesi kapsamında mümkündür.
Dolayısıyla özelgedeki gibi;
- Hammaddeyle dolu gelen,
- Hammaddenin boşaltılmasından sonra,
- Boş olarak yurt dışı edilen,
palet ve ambalajlarda tam muafiyetli geçici ithalat uygulaması kabul edilebilir.
İhraç edilecek nihai ürünün aynı palet veya ambalaj içinde gönderilmemesi, özelgedeki olayda damga vergisi istisnasına engel kabul edilmemiştir.
Çıkış Beyannamesi de Otomatik Olarak İstisna mıdır?
Özelgenin açık sonucu, ambalaj malzemelerinin geçici ithaline ilişkin giriş beyannameleri hakkındadır.
Ambalajların yeniden ihracına ilişkin çıkış beyannamesinin damga vergisi durumu;
- Kullanılan gümrük rejim koduna,
- Çıkış işleminin niteliğine,
- Ambalajın boş veya dolu çıkmasına,
- Güncel gümrük sistemi ve muafiyet kodlarına,
- İhracat bağlantısının tevsikine,
göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Bu nedenle özelge sonucunun giriş ve çıkışla ilgili bütün gümrük kâğıtlarına otomatik biçimde genişletilmemesi gerekir.
Kısmi Muafiyetli Geçici İthalatta İstisna Uygulanır mı?
Damga Vergisi Kanunu ek 2/1-e hükmü açıkça “ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle” geçici ithalat rejimine tabi ambalaj malzemelerini kapsamaktadır.
Bu nedenle kısmi muafiyetli geçici ithalat işlemleri aynı hüküm kapsamında değildir.
| Rejim | Ek 2/1-e istisnası |
|---|---|
| Tam muafiyetli geçici ithalat | Uygulanabilir |
| Kısmi muafiyetli geçici ithalat | Uygulanmaz |
| Kesin ithalat | Uygulanmaz |
| Serbest dolaşıma giriş | Uygulanmaz |
| Başka bir ihracat istisnasının şartlarını taşıyan işlem | Ayrı hükme göre değerlendirilebilir |
Ambalaj Türkiye’de Satılırsa Ne Olur?
Geçici ithal edilen ambalajın Türkiye’de satılması, devredilmesi veya kalıcı olarak kullanılması halinde geçici ithalat rejimi sona erdirilmeli ve serbest dolaşıma giriş yükümlülükleri yerine getirilmelidir.
Bu durumda;
- İthalat vergileri,
- KDV,
- Gümrük yükümlülüğü,
- Faiz ve cezalar,
- Damga vergisi istisnasının geçerliliği,
yeniden değerlendirilebilir.
Geçici ithal edilen eşyanın yurt içinde satışına normal bir ithal mal gibi yaklaşılmamalıdır.
Ambalaj Süresinde Yeniden İhraç Edilmezse Ne Olur?
Geçici ithal edilen ambalajların izin verilen süre içinde:
- Yeniden ihraç edilmesi,
- Başka bir gümrük rejimine tabi tutulması,
- Serbest bölgeye alınması,
- İmha edilmesi,
- Gümrüğe terk edilmesi,
gerekir.
Süresinde rejim kapatılmazsa gümrük yükümlülüğü ve cezalar doğabilir. Böyle bir durumda başlangıçta uygulanan damga vergisi istisnasının şartlarının ihlal edilip edilmediği de ayrıca değerlendirilmelidir.
Hatalı Olarak Damga Vergisi Tahsil Edilmişse Ne Yapılabilir?
Şartları taşıyan bir geçici ithalat beyannamesinde sistem tarafından damga vergisi hesaplanmış ve tahsil edilmiş olabilir.
Bu durumda;
- Ambalajın tam muafiyetli geçici ithalat kapsamında olduğu teyit edilmelidir.
- İhracat bağlantısını gösteren belgeler hazırlanmalıdır.
- Tahakkukun hangi gümrük idaresince yapıldığı belirlenmelidir.
- Gümrük ve vergi mevzuatındaki düzeltme ve iade yolları incelenmelidir.
- Zamanaşımı süresi geçirilmeden başvuru yapılmalıdır.
İade başvurusu yapılmadan önce tahsilatın damga vergisi mi, gümrük vergisi mi veya başka bir mali yükümlülük mü olduğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Örnek 1: Dolu Gelen Paletin Boş İhraç Edilmesi
Bir üretici, DİİB kapsamında ithal ettiği hammaddeyi yabancı satıcıya ait metal paletler üzerinde Türkiye’ye getirmiştir.
Paletler:
- Hammaddeyle dolu gelmiştir.
- Gümrük Kanunu m. 131 kapsamında tam muafiyetli geçici ithal edilmiştir.
- Hammadde boşaltıldıktan sonra boş olarak yurt dışı edilmiştir.
- İthalat ve yeniden ihracat belgeleriyle takip edilmiştir.
Bu durumda geçici ithalat beyannamesi damga vergisinden istisnadır.
Örnek 2: Boş Gelen Kasaların İhraç Ürünüyle Dolu Gönderilmesi
Yabancı müşteriye ait boş plastik kasalar Türkiye’ye getirilmiş ve Türkiye’de üretilen ihracat ürünleri bu kasalara konularak yurt dışı edilmiştir.
| Şart | Durum |
|---|---|
| Kasalar boş geldi | Evet |
| İhraç ürünüyle dolu çıktı | Evet |
| Tam muafiyetli geçici ithalat | Gümrük idaresince kabul edilmiş |
| İhracat bağlantısı | Belgelenmiş |
| Giriş beyannamesi | Damga vergisinden istisna olabilir |
Örnek 3: Boş Gelen Paletlerin Boş Geri Gönderilmesi
Boş paletler Türkiye’ye getirilmiş ancak üretimde kullanılmadan yine boş olarak yurt dışı edilmiştir.
Bu işlem, 2009/15481 sayılı Kararın 33 üncü maddesindeki boş getirilen ambalajların dolu yeniden ihraç edilmesi şartını sağlamayabilir.
Başka bir tam muafiyet gerekçesi bulunmadığı sürece ek 2/1-e istisnasının uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Örnek 4: Kısmi Muafiyetli Geçici İthalat
Ambalaj malzemeleri kısmi muafiyetli geçici ithalat rejimine alınmıştır.
Bu durumda ek 2/1-e hükmündeki tam muafiyet şartı sağlanmadığından geçici ithalat beyannamesi için bu hükme dayanılarak damga vergisi istisnası uygulanamaz.
Örnek 5: Ambalajların Türkiye’de Bırakılması
Yabancı satıcıya ait metal kasalar geçici ithal edilmiş, ancak daha sonra Türkiye’deki ithalatçı tarafından satın alınarak kullanılmaya devam edilmiştir.
Bu durumda geçici ithalat rejiminin serbest dolaşıma girişle kapatılması, ithalat vergilerinin ödenmesi ve damga vergisi istisnasının şartlarının yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Uygulamada Yapılan Başlıca Hatalar
| Hata | Risk |
|---|---|
| DİİB bulunan her ithalat beyannamesini vergisiz kabul etmek | Hatalı istisna uygulaması |
| Kısmi muafiyetli işlemi tam muafiyetli kabul etmek | Eksik damga vergisi |
| Palet ve ekipmanın ambalaj niteliğini belgelememek | İstisnanın reddi |
| Gümrük rejim kodunu yanlış kullanmak | Otomatik vergi tahakkuku |
| Yeniden ihracat belgelerini saklamamak | İhracat bağlantısının ispatlanamaması |
| Boş gelip boş çıkan ambalajı otomatik istisna saymak | Tam muafiyet şartı riski |
| Geçici ithal eşyasını yurt içinde satmak | Gümrük vergisi ve ceza riski |
| İzin süresini takip etmemek | Rejim ihlali |
| Giriş beyannamesiyle çıkış beyannamesini aynı değerlendirmek | Yanlış damga vergisi sonucu |
| Özelgeyi bütün ambalaj ithalatlarına uygulamak | Somut olay farklılıklarının gözden kaçırılması |
İthalatçı ve İhracatçılar İçin Kontrol Listesi
| Kontrol sorusu | Açıklama |
|---|---|
| Malzeme gerçekten ambalaj niteliğinde mi? | Teknik kullanım ve gümrük sınıflandırması kontrol edilmelidir |
| Gümrük Kanunu m. 131 uygulanıyor mu? | Geçici ithalatın yasal dayanağı teyit edilmelidir |
| Tam muafiyet var mı? | Kısmi muafiyet yeterli değildir |
| Ambalaj dolu mu boş mu geldi? | Yeniden ihracat şartı buna göre değişir |
| Ambalaj hangi şekilde yeniden ihraç edilecek? | Karar m. 33 şartlarına uygun olmalıdır |
| İhracat bağlantısı belgeli mi? | DİİB, fatura ve beyannameler saklanmalıdır |
| Rejim ve muafiyet kodu doğru mu? | Gümrük müşaviriyle kontrol edilmelidir |
| İzin süresi takip ediliyor mu? | Süresinde rejim kapatılmalıdır |
| Giriş ve çıkış miktarları uyumlu mu? | Ayniyet ve stok takibi yapılmalıdır |
| Damga vergisi sistemde hesaplandı mı? | Hatalı tahakkuk varsa düzeltme değerlendirilmelidir |
Sonuç
Gümrük idarelerine verilen beyannameler genel olarak maktu damga vergisine tabidir.
Bununla birlikte, Gümrük Kanunu’nun 131 inci maddesi kapsamında ithalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan ambalaj malzemelerinin ithaline ilişkin gümrük beyannameleri, işlemin ihracatla bağlantısının tevsik edilmesi şartıyla Damga Vergisi Kanunu ek 2/1-e uyarınca damga vergisinden istisnadır.
DİİB kapsamında ithal edilen hammaddenin palet, metal kasa, bobin, separatör ve benzeri ambalajlar içinde dolu olarak Türkiye’ye gelmesi ve ambalajların daha sonra boş olarak yeniden ihraç edilmesi, gümrük idaresince tam muafiyetli geçici ithalat kapsamında kabul edilmişse damga vergisi istisnasına engel değildir.
Ancak istisna için yalnız DİİB bulunması yeterli değildir. Ambalaj niteliği, tam muafiyetli geçici ithalat statüsü, Gümrük Kanunu m. 131 bağlantısı, yeniden ihracat ve ihracatla ilgili olma şartlarının ayrı ayrı belgelenmesi gerekir.
Kısmi muafiyetli geçici ithalat, kesin ithalat, yurt içinde satış veya süresinde yeniden ihraç etmeme halinde aynı istisna otomatik olarak uygulanamaz.
Yasal Dayanak Tablosu
| Mevzuat | Madde veya bölüm | Düzenlemenin konusu | Yazıyla ilgisi |
|---|---|---|---|
| 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu | Madde 1 | Damga vergisine tabi kâğıtlar | Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan kâğıtların vergiye tabi olmasını düzenler |
| 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu | Madde 3 | Damga vergisi mükellefi | Kâğıtları imzalayanların vergi mükellefi olduğunu düzenler |
| Damga Vergisi Kanunu (1) Sayılı Tablo | IV/2-c | Gümrük idarelerine verilen beyannameler | Gümrük beyannamelerinin genel olarak maktu damga vergisine tabi olmasının dayanağıdır |
| 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu | Ek Madde 2/1 | İhracat işlemlerine ilişkin kâğıtlarda istisna | İhracata ilişkin olduğu tevsik edilen kâğıtların istisnasını düzenler |
| 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu | Ek Madde 2/1-e | Tam muafiyetli geçici ithal ambalaj malzemeleri | Ambalaj malzemelerinin geçici ithalat beyannamelerindeki istisnanın doğrudan dayanağıdır |
| 4458 sayılı Gümrük Kanunu | Madde 128 | Geçici ithalat rejimi | Geçici ithalat rejiminin genel tanımını ve kapsamını düzenler |
| 4458 sayılı Gümrük Kanunu | Madde 131 | Tam muafiyetli geçici ithalat | Tam muafiyet uygulanacak eşya ve şartların belirlenmesine dayanak oluşturur |
| 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı | Madde 33 | Ambalajlarda tam muafiyet | Dolu gelen ambalajların boş veya dolu, boş gelenlerin dolu yeniden ihracını düzenler |
| 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı | Madde 41 | Tam muafiyette teminat | Tam muafiyetli geçici ithalatta teminat uygulamasını düzenler |
| 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı | Geçici ithalat hükümleri | Rejim süresi ve eşyanın kullanımı | Ambalajların geçici ithalat şartlarıyla kullanılmasına ilişkindir |
| İhracat ve Diğer Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulama Tebliği | İhracat işlemleri bölümü | İhracatla ilgili kâğıtlarda istisnanın tevsiki | Gümrük beyannameleri dâhil kâğıtlarda istisna uygulamasını açıklar |
| Dahilde İşleme Rejimi mevzuatı | DİİB hükümleri | İhraç ürünü üretiminde kullanılacak girdilerin ithali | Özelgedeki hammadde ithalatı ve ihracat bağlantısını destekler |
| 213 sayılı Vergi Usul Kanunu | Madde 116 ve devamı | Vergi hatalarının düzeltilmesi | Hatalı tahsil edilen damga vergisinin düzeltilmesinde gündeme gelebilir |
| 213 sayılı Vergi Usul Kanunu | Madde 413 | Özelge talep hakkı | Tereddütlü işlemlerde Gelir İdaresinden yazılı izahat alınmasına dayanak oluşturur |
Not
Bu yazıda verilen bilgiler genel bilgilendirme mahiyetinde olup, kişilerin, işletmelerin, kurumların ve bu içerikteki olayla benzer durumları bulunan işletmelerin/kişilerin konunun uzmanı mali müşavir ve diğer uzmanlardan kendi işletmeleri özelinde profesyonel destek almalarının önemli olduğunu belirtiriz.
Kaynak: Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.
Bu Mevzuatla İlgili Diğer Makaleler
SPK'dan Barem Ambalaj İşlemleri: Mali Müşavirler İçin Geçici İşlem Yasağı Analizi
4 dk okuma
SPK'dan Barem Ambalaj Pay Piyasasında 3 Kişiye Geçici İşlem Yasağı Kararı
5 dk okuma
Topluluktan İlgili Sorular
✓ Seri:B SIra No:20
Şirketim adına alınan yeni ticari aracın yakıt, bakım ve sigorta giderlerini KDV dahil mi, hariç mi gider yazabilirim?
Limited şirket olarak bilançomuzdaki kripto varlıklar, 11.06.2026 tarihli 7518 sayılı Kanun sonrası nasıl beyan sureci nasil yonetilmeli?
Kripto varlık alım satımı yapan şahıs işletmem, 11.06.2026 tarihli 7518 Sayılı Kanun sonrası SPK lisansı almalı sureci nasil yonetilmeli?
Restoranımda garson adisyonsuz servis yapıp parayı elden aldı, bu kayıt dışı hasılatı nasıl muhasebeleştirip beyan etmeliyim?