Seri:B SIra No:20

Seri:B Sıra No:20 tahsilat tebliği için hesaplama aracı var mı?

Resmî olarak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) yayımladığı özel bir “Seri:B Sıra No:20’ye özgü resmi hesaplama aracı” bulunmamaktadır; ancak bazı meslek odaları ve özel siteler genel amaçlı “hesaplama araçları” sunmakta, ayrıca tahsilat tebliğinde yer alan kurallara göre Excel vb. ortamda kolayca kendi hesaplama tablonuzu oluşturabilirsiniz.

Örneğin bazı SMMM odalarının sitelerinde “Hesaplama Araçları” başlığı altında genel vergi ve taksit hesaplama modülleri yer almakta, yanında Tahsilat Genel Tebliği (Seri:B Sıra No:20) tam metni verilmektedir. Ancak bunlar tebliğe özel resmî araç değil, meslek mensuplarına yardımcı genel araçlardır.

Tebliğe göre temel hesaplama mantığı (özet)

Seri:B Sıra No:20 ile vergi dairelerince takip edilen belirli amme alacakları için, yıllık %29 tecil faizi ile (özel bazı durumlarda %39) 36/48/72 aya kadar tecil–taksit imkânı getirilmektedir.

• • Kapsam tarihi: 5.6.2026 (dahil) itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş borçlar.
  • İlk taksit başlangıcı: Eylül 2026’dan itibaren aylık eşit taksitler.
  • Taksit sayısı: Faal mükelleflerde likidite oranına göre 36 / 48 / 72 taksit; diğer borçlular için genel kural 48 taksit.
  • KDV ve BSMV için özel sınır: Bu borçlar çoğu kaynakta en fazla 12 taksite konu olabilmektedir.
  • Faiz oranı: Genel olarak yıllık %29 (indirimli tecil faizi), bazı özel durumlarda %39.
  • Teminat: 10 milyon TL’ye kadar teminat aranmaz; üzeri için belirli oranda teminat talep edilir (şu anda %50 olarak uygulanmaktadır).
  • İhlal toleransı: Bir takvim yılında en fazla 2 taksit geç/eksik ödenebilir; bunlar bir sonraki taksit süresinde faizleriyle kapatılmazsa tecil bozulur.

Pratik hesaplama yöntemi (kendi aracınızı oluşturma)

Tebliğ, tecil faizinin genel tecil hükümlerine göre hesaplanacağını belirtiyor. Uygulamada yaygın yöntem:

• • Adım 1 – Borç tutarlarını ve tarihleri toplayın: Asıl vergi, gecikme faizi/zammı, ceza vb. kalemleri, her birinin vade tarihlerini belirleyin.
  • Adım 2 – Tecil başlangıç tarihini belirleyin: Tecil talep tarihini esas alarak, tecil faizini bu tarihten başlatın.
  • Adım 3 – Yıllık faizi aya çevirin: Yıllık %29 → aylık yaklaşık %2,4 (29 / 12 ≈ 2,416…).
  • Adım 4 – Anapara + tecil faizi toplamını hesaplayın: Genel prensip, her taksit dönemi için kalan borç üzerine aylık tecil faizi uygulanmasıdır.
  • Adım 5 – Taksit sayısına bölün: Tebliğe göre toplam borç taksit sayısına bölünür; lira kesirleri ilk taksite eklenir.

Tebliğde bu husus açıkça şöyle düzenlenmiştir: Toplam borç taksit sayısına bölünecek, lira kesirleri ilk taksite ilave edilecektir.

Örnek hesaplama (basitleştirilmiş)

Bu örnek, prensibi göstermek içindir; gerçek uygulamada tarih bazlı faiz hesabı gün gün yapılmalıdır.

Varsayımlar:

• • Toplam tecil edilecek borç (asıl + önceki gecikme faizi/zammı): 240.000 TL
  • Mükellef faal, likidite oranı 0,28 → 72 taksit hakkı var.
  • Yıllık tecil faizi: %29 → aylık yaklaşık %2,4.

1) Taksit tutarının kaba hesaplanması (faiz ihmal edilerek):

• • 240.000 TL / 72 = 3.333,33 TL → Tebliğe göre lira kesirleri ilk taksite eklenir.
  • 1. taksit: 3.334 TL
  • 2.–72. taksitler: 3.333 TL

2) Tecil faizi dahil edilerek (örnek mantık):

• • Her ay için kalan anapara üzerine %2,4 aylık faiz uygulanır.
  • Örneğin, 1. ay faizi ≈ 240.000 × %2,4 = 5.760 TL.
  • Düz sistemle (eşit taksit + faiz) gidiliyorsa, ilgili ayda ödenecek tutar = anapara taksiti + o aya ait tecil faizi.

Uygulamada vergi dairesi sistemleri, tecil faizini anapara üzerinden ve gün sayısına göre otomatik hesaplamakta; bu nedenle mükellef olarak pratikte:

• • Tahsilat Genel Tebliği çerçevesinde taksit sayınızı belirler,
  • Vergi dairesinden/İnteraktif V.D.’den “tecil ödeme planı” talep edersiniz; sistem size her taksitte ödenecek tutarı (faiz dahil) üretir.

Hazır hesaplama aracı kullanmak istersem?

• • Resmî GİB aracı: Tebliğe özgü bir “Seri:B Sıra No:20 tecil hesaplama modülü” duyurusu yoktur. Genellikle başvuru sonrası ödeme planı, vergi dairesi sistemince otomatik oluşturulur.
  • Meslek odası / özel siteler: Bazı SMMM odaları ve mevzuat siteleri “Hesaplama Araçları” bölümünde genel vergi, faiz, taksit hesaplama tabloları sunmakta, Tahsilat Tebliğini de aynı sayfada yayınlamaktadır. Bunlar yardımcı araçtır, hukuki bağlayıcılığı vergi dairesi sisteminin ürettiği plan kadardır.
  • Kendi Excel tablonuz: En güvenlisi, tebliğdeki yıllık faiz oranını ve taksit sayısını esas alarak, kendi formülünüzle (veya finans fonksiyonlarıyla) tablo oluşturup, vergi dairesinin verdiği planla çapraz kontrol yapmaktır.

Ortak mülkiyet, istisna ve gider oranlaması hatırlatması

Seri:B Sıra No:20 doğrudan kira geliri istisnası konusunu düzenlemese de, kullanıcı talebiniz gereği mesken kira gelirleri yönünden temel kuralları hatırlatayım:

• • İstisna kişi bazlıdır: Ortak mülkiyette (örneğin iki kardeşin ortak evi) konut kira gelir istisnası her bir ortak için ayrı ayrı uygulanır. Her ortağın payına düşen kira tutarı için kendi istisnası dikkate alınır (2025 gelirleri için 47.000 TL, 2026 gelirleri için 58.000 TL – beyan tarihi buna göre bir sonraki yıl).
  • Giderler paylıdır: Ortak mülkiyette yapılan giderler, gerçekte kimin ödediğine veya pay oranına göre ortaklar arasında paylaştırılır; aynı gider iki kez dikkate alınamaz.
  • İstisnaya isabet eden gider indirilemez: Konut kira gelirinde istisna uygulanıyorsa, giderlerin sadece vergiye tabi hasılata isabet eden kısmı indirilebilir.
  • Oturulan konut kirası: Kira geliri elde eden mükelleflerin, kendilerinin oturdukları konut veya lojman için ödedikleri kira bedelleri gider olarak indirilemez. Bu giderler, gider fazlalığı olarak da kabul edilmez ve sonraki döneme devredilemez.

Formül (istisnaya isabet eden gider oranlaması):

İndirilebilecek Gider = Toplam Gider × (Vergiye Tabi Hasılat / Toplam Hasılat)

Örnek:

• • Toplam yıllık kira geliri: 120.000 TL
  • İstisna (2025 yılı geliri varsayımı): 47.000 TL
  • Vergiye tabi hasılat: 120.000 – 47.000 = 73.000 TL
  • Toplam gider (bina vergisi, sigorta, onarım vb.): 40.000 TL
  • İndirilebilecek gider = 40.000 × (73.000 / 120.000) ≈ 24.333 TL

Ortak mülkiyette, bu hesap her bir ortağın payına düşen hasılat ve gider için ayrı ayrı yapılmalıdır.

Pratik öneri

• • Seri:B Sıra No:20 kapsamında tecil düşünüyorsanız, önce borç kalemlerinizi (vergi türü, dönem, vade, tutar) netleştirin.
  • Likidite oranınıza göre alabileceğiniz azami taksit sayısını tespit edin.
  • Basit bir Excel şablonuyla yıllık %29 faizi aylık bazda dağıtan bir tablo hazırlayın; çıkan toplam taksit tutarlarını, başvurudan sonra vergi dairesinin verdiği resmi ödeme planıyla karşılaştırın.
  • Kira gelirleriyle ilgili beyan ve istisna/gider oranlaması yapıyorsanız, ortak mülkiyet ve istisnaya isabet eden gider kuralını mutlaka dikkate alın; aynı gideri iki kez yazmayın.

Yasal Dayanaklar

• • Tahsilat Genel Tebliği (Seri:B Sıra No:20) – kapsam, taksit sayıları, faiz oranı, ilk taksit tarihi, ihlal şartları.
  • 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun – tecil ve taksitlendirmeye ilişkin genel hükümler (tecil faizi hesaplama prensibi).
  • Gelir Vergisi Kanunu Md. 21 (mesken kira geliri istisnası) – konut kira istisnası ve beyan esasları.
  • Gelir Vergisi Kanunu Md. 74 – gerçek gider usulü ve giderlerin istisnaya isabet eden kısmının indirimi, gider fazlalığının devretmemesi, kira geliri elde edenlerin oturdukları konut kirasının gider yazılamaması.