Kira Gelirinde Amortisman Nasıl Hesaplanır ve Gerçek Gider Olarak Nasıl İndirilir?

Özet

Kira geliri elde eden mükellefler, gerçek gider yöntemini seçtiklerinde kiraya verdikleri gayrimenkul veya haklar için ayırdıkları amortismanı gider olarak indirebilirler. Amortisman hesaplamasında esas alınan değer, malın maliyet bedelidir. Eğer maliyet bedeli bilinmiyorsa, bina ve arazi için edinim tarihindeki vergi değeri (rayiç değer) kullanılır. Konut kiralarında faydalı ömür genellikle 50 yıl, normal amortisman oranı ise %2’dir. Ancak işyeri, fabrika, makine, taşıt ve demirbaş gibi diğer kıymetlerde, Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan amortisman listesindeki oranlar uygulanır. Amortisman ayırma hakkı, kiraya verilen dönemle sınırlıdır; boş dönemlerde amortisman ayrılmaz.

Kimleri Etkiliyor?

Bu düzenleme, gerçek gider yöntemini tercih eden tüm kira geliri mükelleflerini etkiler. Özellikle:

• Konut kira geliri elde edenler (faydalı ömür 50 yıl, oran %2),
• İşyeri ve ticari gayrimenkul kiralayanlar (amortisman listesindeki oranlar geçerli),
• Makine, ekipman veya taşıt kiralayan işletmeler (kısa faydalı ömür, yüksek oran),
• Haklar (patent, lisans vb.) kiralayan mükellefler (özel amortisman süreleri).

Götürü gider yöntemini seçenler bu haktan yararlanamaz; amortisman indirimi sadece gerçek gider yöntemine özgüdür.

Ne Yapılmalı?

Amortismanı doğru hesaplamak ve indirimden yararlanmak için şu adımlar izlenmelidir:

• 1. Yöntem seçimi: Kira geliri beyanında gerçek gider yöntemini işaretleyin. Götürü gider yönteminde amortisman indirimi yapılamaz.
• 2. Değer tespiti: Kiralanan malın maliyet bedelini belirleyin. Bilinmiyorsa, edinim tarihindeki vergi değerini (belediye rayici) esas alın. Bina ve arazi için ayrı ayrı hesaplama yapın.
• 3. Amortisman oranı ve süre: Konutlar için %2 (50 yıl) uygulayın. Diğer kıymetler için Maliye Bakanlığı amortisman listesinden ilgili oranı bulun (örneğin, makineler %10-20, taşıtlar %20-25).
• 4. Kiralama süresi: Amortismanı sadece kiraya verilen dönemler için ayırın. Boş geçen aylara amortisman hesaplanmaz.
• 5. Beyan: Yıllık gelir vergisi beyannamesinde, gerçek giderler bölümüne amortisman tutarını ekleyin. Gider pusulası veya fatura gibi belgeleri saklayın.

Örnek: 1.000.000 TL maliyetli bir konut, yılda 12 ay kiralanıyorsa yıllık amortisman = 1.000.000 x %2 = 20.000 TL. Bu tutar, diğer gerçek giderlerle birlikte kira gelirinden düşülür.