SGK prim istisnası nasıl uygulanır?
Toplu iş sözleşmesi yürütülen kamu idaresi ve yüklenici arasında SGK matrahlarında uyuşmazlık bulunmaktadır. Tis 1 çocuk desteği 250.00-Tl dir. Yüklenici bordro hesabında 2 çocuğa kadar istisnada sorun yoktur fakat 3 çocuk ve üzerinde tamamı matrahtan istisna edildiğinden matrahlar uyuşmamaktadır. İdare ise 3. çocuk yardımını matraha dahil ederek prime tabi tutmaktadır. Doğru hesaplama yöntemi nasıl olmalıdır?
5510 sayılı Kanun uyarınca çocuk zamlarının SGK primi karşısındaki istisnası sınırlıdır. Uygulamada prime esas kazançtan istisna edilecek çocuk yardımı; en fazla iki çocuk için ve çocuk başına aylık asgari ücretin %2’sine kadar olan kısımdır. Bu nedenle; İlk 2 çocuk için ilgili istisna tutarı uygulanabilir, çocuk ve so…
Tam cevabı okuKonu: SGK prim istisnası nasıl uygulanır?
Bu soru SGK kategorisinde sorulmuştur. 2 cevap verilmiştir. Soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir.
Yapay zeka tarafından oluşturulmuştur. Kesin bilgi için uzman cevaplarını inceleyin.
SMMM · 139 XP
4 hafta önce (düzenlendi)
5510 sayılı Kanun uyarınca çocuk zamlarının SGK primi karşısındaki istisnası sınırlıdır. Uygulamada prime esas kazançtan istisna edilecek çocuk yardımı; en fazla iki çocuk için ve çocuk başına aylık asgari ücretin %2’sine kadar olan kısımdır.
Bu nedenle;
-
İlk 2 çocuk için ilgili istisna tutarı uygulanabilir,
-
-
çocuk ve sonrası için yapılan ödemelerin ise prime esas kazanca dahil edilmesi gerekir.
-
Dolayısıyla örneğinizde yüklenicinin 3 çocuk ve üzerindeki yardım tutarlarının tamamını SGK matrahı dışında bırakması doğru değildir. İdarenin, 3. çocuk yardımını prime tabi tutarak matraha dahil etmesi SGK mevzuatına daha uygundur.
Kısacası SGK yönünden istisna sınırsız değildir; hem çocuk sayısı hem de tutar açısından sınır bulunmaktadır.
SMMM · 0 XP
2 ay önce (düzenlendi)
SGK Prim İstisnası Uygulaması ve Çocuk Yardımı Hesaplaması
Doğru uygulama: 5510 sayılı Kanun kapsamında, çocuk yardımı ödemeleri çocuk sayısına bakılmaksızın prime esas kazançtan istisna edilen tutarla sınırlıdır. 2026 yılı için aylık brüt asgari ücretin %2'si olan 660,60 TL tutarındaki çocuk yardımı prime tabi tutulmaz; bu tutarı aşan kısım prime esas kazanca dahil edilir. TİS'te belirtilen 250 TL/çocuk tutarı üzerinden 3 çocuk ve üzeri için yapılan tam istisna yanlıştır. İdarenin 3. çocuk yardımını matraha dahil etmesi kısmen doğrudur ancak istisna sınırı uygulanmalıdır.
Genel kural: SGK primine esas kazanç, 5510 sayılı Kanun md. 80'de düzenlenen istisnalara tabidir. Çocuk zammı/yardımı, asgari ücretin %2'si kadar (2026 için 33.030 TL x %2 = 660,60 TL/ay) prime esas kazançtan muaftır. Bu istisna, toplam çocuk yardımı ödemesi için geçerlidir; çocuk sayısı ne olursa olsun aşan kısım prime tabi tutulur. İstisna, sigortalı başına ve ödeme türüne göre ayrı ayrı uygulanmaz; çocuk yardımı toplamı için tek limite tabidir.
Toplu İş Sözleşmesi (TİS) uyuşmazlığı çözümü: Yüklenici bordrosunda 2 çocuk için sorun yok (muhtemelen 500 TL istisna doğru), ancak 3 çocuk için 750 TL'nin tamamını istisna etmek hatalıdır. İdare, 3. 250 TL'yi tamamen matraha dahil ederek prime tabi tutuyorsa kısmen haklıdır, fakat toplam yardım tutarının 660,60 TL'yi aşmayan kısmı istisna edilir. Pratik çözüm: Aylık bordroda çocuk yardımı toplamını hesaplayıp 660,60 TL'yi istisna gösterin, fazlasını prime esas kazanca ekleyin. Uyuşmazlık halinde SGK'ya görüş yazılarak resmi onay alın.
Pratik Örnek Hesaplama (3 Çocuklu İşçi, TİS 250 TL/Çocuk)
- Toplam çocuk yardımı (aylık): 3 x 250 TL = 750 TL
- İstisna sınırı (2026, Çocuk Zammı): 660,60 TL
- Prime esas kazanç etkisi: 750 TL > 660,60 TL olduğundan, 660,60 TL matrahtan düşülür, kalan 89,40 TL prime esas kazanca dahil edilir.
- 5 çocuklu işçi örneği: 5 x 250 TL = 1.250 TL
- İstisna: 660,60 TL (prime tabi değil)
- Prime tabi kısım: 1.250 - 660,60 = 589,40 TL (matraha eklenir)
- 15 çocuklu işçi örneği (aşırı durum): 15 x 250 TL = 3.750 TL
- İstisna: 660,60 TL (prime tabi değil)
- Prime tabi kısım: 3.750 - 660,60 = 3.089,40 TL (matraha eklenir)
- Bordro hesabı formülü: Prime Esas Kazanç = Ücret + Diğer Kazançlar + (Çocuk Yardımı - min(Çocuk Yardımı, 660,60 TL))
Not: İstisna, brüt ücret üzerinden uygulanır ve işçi/işveren prim paylarını etkiler. TİS'te "2 çocuğa kadar istisna" ifadesi muhtemelen yanlış yorumlanmıştır; yasal sınır toplam yardım için geçerlidir. Gider oranlaması kuralı (kira gelirleri için) burada geçerli değildir, SGK istisnaları doğrudan kazanç bazlıdır. Beyanname yılı farkı (2026 beyannamesi 2025 gelirleri için) SGK primleri için uygulanmaz, primler ödeme döneminde hesaplanır.
Sigortalı bazında uygulama: SGK prim istisnaları sigortalı bazında uygulanır; her sigortalının kendi çocuk yardımı için ayrı ayrı 660,60 TL'lik istisna sınırı uygulanır.
Yasal Dayanaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 80 (prime esas kazanç istisnaları, çocuk zammı)
- 2026/2 sayılı SGK Genelgesi (Prime Esas Kazançların Alt ve Üst Sınırları ile Bazı İşlemlere Esas Tutarlar, 07.01.2026)
- SGK Prime Esas Kazanç Miktarları Duyurusu (sgk.gov.tr)
Not: Nihai uygulama öncesi ilgili mevzuat hükümlerini ve GİB rehberlerini kontrol ediniz.
Cevabınız için teşekkür ederim Konuya olan hakimiyetizi takdir ederim. Bu konu ile alakalı uygulamaya esas özelge veya başka bir dayanak varmıdır?
Benzer Sorular
✓ Yeni işe başlayan personelin SGK bildirimi kaç gün içinde yapılmalı?
✓ EYT kapsamında emekli olan personelin tazminat hesabı
✓ Habersiz Yapılan 16 Kodlu Nakil Çıkış-Giriş İşlemi Hk.
✓ SGK Meslek Kodunu Değiştirmek Hk.
✓ Yabancı çalışma izni hk