Özel sektörde çalışan babalar, 01.05.2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı sonrası babalık izni haklarını nasıl kullanabilir?

Giriş ve Yasal Dayanak

Sayın ilgili, 01.05.2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile özel sektör çalışanları için babalık izni sürelerinde yapılan düzenlemeler, iş hukuku ve sosyal güvenlik mevzuatımızda önemli değişiklikler öngörmektedir. Belirtilen tarih ve karar, şu anki mevzuatımızda henüz yer almamakla birlikte, olası bir düzenlemenin ruhunu ve etkilerini mevcut yasal çerçeveye uyarlayarak açıklayacağım. Mevcut durumda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca, babalık izni çocuğun doğumu halinde babaya 5 iş günü olarak tanınmaktadır. Cumhurbaşkanı Kararları, kanunlarda değişiklik yapma yetkisine sahip olmamakla birlikte, kanunların uygulama esaslarını düzenleyebilir veya kanunla kendisine tanınan yetki çerçevesinde yeni hükümler getirebilir. Bu senaryoda, Karar'ın İş Kanunu'nun 74. maddesine atıfla babalık izni süresini genişlettiğini varsayacağız.

Yeni Düzenlemeler (Hipotez)

Varsayımsal 01.05.2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile özel sektör çalışanları için babalık izni süresinin, mevcut 5 iş gününden 15 takvim gününe çıkarıldığı ve bu iznin tam ücretli olduğu kabul edilmiştir. Bu yeni düzenleme ile babaların çocuklarının doğum sonrası dönemde ailelerine daha fazla destek olmaları amaçlanmıştır. İzin süresinin takvim günü olarak belirlenmesi, hafta sonları ve resmi tatillerin de izin süresine dahil olduğu anlamına gelir.

• Süre Uzatımı: Babalık izni 5 iş gününden 15 takvim gününe çıkarılmıştır.
• Ücret Durumu: İzin süresince çalışanın ücreti tam olarak ödenmeye devam edecektir.
• Kullanım Zamanı: Doğum tarihinden itibaren belirli bir süre (örneğin ilk 3 ay içinde) kullanılması şartı getirilebilir.

İzin Hakkının Kullanım Prosedürleri

Babalık izninin yeni düzenlemeler kapsamında kullanılması için aşağıdaki adımların izlenmesi gerekmektedir:

1. İşverene Bildirim: Çalışanın, çocuğunun doğumunu takiben en kısa sürede işverenine yazılı olarak veya işyeri prosedürlerine uygun şekilde (İK departmanı aracılığıyla) babalık izni kullanma talebini iletmesi gerekmektedir. Bildirimde iznin başlangıç ve bitiş tarihleri belirtilmelidir.
2. Doğum Belgesi Sunumu: İzin talebiyle birlikte, çocuğun doğumunu gösteren resmi belgenin (doğum raporu, nüfus kayıt örneği vb.) işverene sunulması zorunludur. Bu belge, iznin yasal dayanağını oluşturur.
3. İzin Onayı: İşveren, gerekli belgeleri kontrol ettikten sonra çalışanın izin talebini onaylar ve izin süresini işyeri kayıtlarına işler.
4. İzinde Geçen Süreç: İzin süresince çalışan işe gelmez ve bu süre tam ücretli olarak değerlendirilir. Bu süre yıllık ücretli izin süresinden mahsup edilemez.

Mali ve Sosyal Güvenlik Boyutu (Hesaplama ve Muhasebe)

Babalık izni süresince çalışanın ücreti tam olarak ödenmeye devam eder. Bu durum, ücret bordrosu ve SGK prim bildirimleri açısından herhangi bir farklılık yaratmaz.

Hesaplama Örneği:

Brüt ücreti 20.000 TL olan bir çalışanın 15 günlük babalık izni kullanması durumunda:

• İzin süresince (15 gün) ücreti tam olarak ödenir.
• Aylık brüt ücreti üzerinden SGK primleri ve vergiler (Gelir Vergisi, Damga Vergisi) normal şekilde hesaplanır ve kesilir.
• Örneğin, 15 günlük izin, aylık ücretin bir parçası olarak değerlendirilir ve herhangi bir kesintiye veya eksik ödemeye tabi olmaz.

Muhasebe Kaydı Örneği:

İzinli olunan döneme ait ücret ödemesi, normal ücret gideri olarak muhasebeleştirilir.

31.05.2026 Tarihli Ücret Tahakkuku (Varsayımsal):

• 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ / 7A (Brüt Ücret)
  Borç: 20.000 TL (Örn. brüt ücret)
• 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (Gelir Vergisi, Damga Vergisi)
  Alacak: X TL
• 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ (SGK İşçi + İşveren Payı)
  Alacak: Y TL
• 335 PERSONELE BORÇLAR (Net Ödenecek Ücret)
  Alacak: Z TL

Bu kayıt, babalık izni süresinin ücretli olması nedeniyle normal ücret tahakkuk kaydından farklılık göstermez.

Vergi Usul Kanunu (VUK) ve e-Süreçler

Babalık izni, doğrudan KDV veya e-Fatura süreçlerini etkilemez. Ancak, VUK kapsamında ücret bordrolarının düzenlenmesi, ilgili vergilerin (Gelir Vergisi, Damga Vergisi) doğru hesaplanması ve beyan edilmesi büyük önem taşır. İşverenlerin, bu izne ilişkin kayıtları (izin dilekçesi, doğum belgesi vb.) VUK'a uygun olarak muhafaza etmesi gerekmektedir. e-Defter ve e-Arşiv Fatura uygulamaları açısından, babalık izni dolayısıyla yapılan ücret ödemeleri, normal bordro süreçlerinin bir parçası olarak muhasebe kayıtlarına yansır ve bu kayıtlar e-Defter sistemine aktarılır.

Önemli Notlar ve Yönlendirmeler

• Bu açıklama, varsayımsal bir Cumhurbaşkanı Kararı senaryosuna göre yapılmıştır. Gerçek durum için her zaman Resmi Gazete'de yayımlanan güncel mevzuatı takip etmek esastır.
• İzin hakkının kötüye kullanımı veya işveren tarafından tanınmaması durumunda, çalışanların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na veya ALO 170 hattına başvurma hakları bulunmaktadır.
• Güncel mevzuat ve uygulamalar için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)'nın resmi internet siteleri (www.sgk.gov.tr, www.gib.gov.tr) düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Unutulmamalıdır ki, bu tür düzenlemeler sosyal politikaların bir parçası olarak ortaya çıkmakta ve çalışan haklarını güçlendirmeyi hedeflemektedir.

Onemli Noktalar

• Varsayımsal olarak babalık izni 5 iş gününden 15 takvim gününe çıkarılmıştır.
• İzin kullanımı için işverene yazılı bildirim ve doğum belgesi sunumu zorunludur.
• İzin süresince çalışanın ücreti tam ödenir ve SGK primleri normal şekilde yatırılır.
• Babalık izni ücret ödemesi muhasebe kayıtlarında normal ücret gideri olarak yer alır.
• VUK ve e-süreçler açısından, babalık izni bordro ve muhasebe kayıtlarına normal süreçte yansır.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.