İşletme sahibi olarak, 01.05.2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı sonrası ikiz doğuran kadın çalışanın uzayan doğum izni nasil hesaplanir?

İkiz Doğuran Kadın Çalışanın Uzayan Doğum İzni Süreci ve İşletme Yükümlülükleri (01.05.2026 Cumhurbaşkanı Kararı Sonrası)

01.05.2026 tarihinde yayımlandığı varsayılan Cumhurbaşkanı Kararı ile doğum izni sürelerinde önemli değişiklikler öngörülmüştür. Bu düzenleme kapsamında, ikiz doğuran kadın çalışanın uzayan doğum izni süreci, işletmenizin SGK prim yükümlülüklerini ve işe dönüş planlamasını doğrudan etkileyecektir. Aşağıda, bu yeni durumun detayları ve dikkat edilmesi gereken prosedürler açıklanmaktadır.

Yasal Dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu: Mevcut durumda 74. maddesi ile kadın çalışanların doğum öncesi ve sonrası izin haklarını düzenlemektedir. Bu maddeye göre normalde doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta analık izni verilmektedir. Çoğul gebelik (ikiz, üçüz vb.) durumunda ise doğum sonrası süresine 2 hafta daha eklenerek toplam 18 hafta izin hakkı tanınmaktadır.
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Geçici iş göremezlik (rapor parası) ödeneklerinin hesaplanması ve ödenmesi ile işverenlerin bildirim yükümlülüklerini düzenler.
• 01.05.2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı (Varsayımsal): Bu karar ile doğum öncesi ve sonrası izin sürelerinin toplam 24 haftaya çıkarıldığı ve özel sektör babalık izni düzenlendiği varsayılmaktadır. Bu kararın çoğul gebelik durumunda mevcut ek süreyi (2 hafta) koruduğu kabul edilmiştir.

İkiz Doğumda Uzayan Doğum İzni Hesabı

Varsayımsal Cumhurbaşkanı Kararı ile doğum izinlerinin toplam 24 haftaya çıkarılması ve çoğul gebelik durumunda mevcut 2 haftalık ek sürenin devam etmesi halinde, ikiz doğuran bir kadın çalışanın doğum izni aşağıdaki gibi hesaplanacaktır:

• Doğum Öncesi İzin Süresi: Genel kural olarak 8 haftadır. Çalışanın sağlık durumu elverişli ise ve doktor onayı ile doğumdan önceki 3 haftaya kadar hastanede veya iş yerinde çalışabilir. Bu durumda, çalışılan süreler doğum sonrası izne eklenir.
• Doğum Sonrası İzin Süresi: Cumhurbaşkanı Kararı ile toplam izin süresi 24 haftaya çıkarıldığına göre, doğum öncesi 8 hafta çıkarıldığında, normal doğum sonrası izin süresi 16 hafta olacaktır (24 - 8 = 16 hafta).
• Çoğul Gebelik (İkiz) Durumunda Ek Süre: İş Kanunu'nun 74. maddesindeki mevcut düzenleme gereği, çoğul gebelik halinde doğum sonrası izin süresine 2 hafta eklenir.
• Toplam İkiz Doğum İzni: 8 hafta (doğum öncesi) + (16 hafta + 2 hafta) (doğum sonrası) = Toplam 26 hafta.

Hesaplama Örneği:
Tahmini doğum tarihi: 01.09.2026
Doğum öncesi iznin başlangıcı: 01.09.2026 tarihinden 8 hafta öncesi (08.07.2026)
Doğum öncesi izin bitişi: 01.09.2026
Doğum sonrası iznin başlangıcı: 01.09.2026
Doğum sonrası izin bitişi: 01.09.2026 tarihinden 18 hafta sonrası (06.01.2027)
Çalışanın işe başlama tarihi: 07.01.2027

SGK Prim Yükümlülükleri ve Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Doğum izni süresince çalışanın iş sözleşmesi devam eder ancak iş görme edimi askıya alınır. Bu süre zarfında:

• İşverenin Prim Yükümlülüğü: İşveren, doğum izninde olan çalışana ücret ödemediği için bu süre boyunca SGK'ya prim tahakkuk ettirmez ve ödemez. İşveren, ilgili ayın e-Bildirgesinde çalışanı "01-İstirahat" kodu ile bildirmelidir.
• Geçici İş Göremezlik Ödeneği (Rapor Parası): Doğum izninde olan kadın çalışana, İş Kanunu ve 5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca SGK tarafından rapor parası ödenir. Bu ödenek, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla ve çalışanın son 3 aylık prime esas kazancının günlük ortalamasına göre hesaplanır. İlk iki gün ödenek verilmez.

İşe Dönüş Planlaması

İşveren olarak, çalışanın uzayan izin süresi boyunca yerine bir vekil görevlendirmiş olsanız dahi, çalışanın izni bittiğinde eski işine veya eşdeğer bir işe iadesi yasal zorunluluktur. Bu süreçte:

• Çalışanın işe dönüş tarihinden makul bir süre önce iletişime geçilerek işe dönüş planlaması yapılmalıdır.
• Çalışanın süt izni hakları (İş Kanunu m. 74) işe döndükten sonra da devam edecektir. Bu hakların çalışma saatlerine nasıl yansıyacağı planlanmalıdır (günde toplam 1,5 saat).

Yasal Prosedürler ve Bildirim Yükümlülükleri

• Doğum Öncesi Rapor: Çalışanın tahmini doğum tarihini ve çalışmaya elverişli olup olmadığını gösteren doktor raporu alınmalıdır. Çalışan, doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışmak isterse, doktor raporu ile bu durumu belgelendirmelidir.
• Doğum Raporu/Kimlik Belgesi: Doğum gerçekleştikten sonra çalışandan doğum raporu veya çocuğun kimlik belgesinin bir kopyası alınarak özlük dosyasına eklenmelidir.
• SGK Bildirimi (e-Bildirge): Doğum izni süresi boyunca çalışanın SGK'ya "01-İstirahat" kodu ile bildirilmesi gerekmektedir. İşveren, çalışanın raporunu SGK İşveren Sistemi üzerinden (İş Göremezlik Menüsü) girmeli ve e-Bildirge sisteminde istirahat günlerini doğru şekilde göstermelidir.
• E-Defter/E-Fatura: Doğum izni süresince çalışana ücret ödenmediği ve dolayısıyla ücret bordrosu tahakkuk etmediği için bu sistemlere doğrudan bir yansıması olmaz. Ancak izin öncesi ve sonrası dönemlerdeki ücret bordroları ve ilgili muhasebe kayıtları e-Defter sistemine doğru bir şekilde işlenmelidir.

Kısa Muhasebe Kaydı Örneği (İzin Öncesi Son Ücret Tahakkuku):
İzin süresince çalışana ücret ödenmediği için doğrudan bir ücret tahakkuku kaydı olmaz. Ancak izin öncesi son ücret tahakkuku şu şekilde olabilir:

-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ XXX (Brüt Ücret + İşveren SGK Payı) 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (Gelir Vergisi, Damga Vergisi) XXX 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ (SGK İşçi + İşveren Payı) XXX 335 PERSONELE BORÇLAR (Net Ücret) XXXAçıklama: Çalışan X'in .../.../... tarihli ücret tahakkuku.-------------------------------------------------- / --------------------------------------------------

Önemli Not: Yukarıdaki açıklamalar, 01.05.2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı'nın içeriği varsayılarak yapılmıştır. Mevzuat değişiklikleri Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girer ve detayları kesinleşir. İşletmelerin güncel mevzuatı yakından takip etmesi esastır.

Kaynak Yönlendirmesi:
Güncel mevzuat için Resmi Gazete,
Vergi uygulamaları için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB),
Sosyal güvenlik uygulamaları için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) web sitelerini takip edebilirsiniz.

Onemli Noktalar

• Varsayımsal Cumhurbaşkanı Kararı ile ikiz doğumda toplam 26 hafta analık izni uygulanır (8 hafta doğum öncesi + 18 hafta doğum sonrası).
• Doğum izni süresince işveren çalışana ücret ödemez ve SGK primi tahakkuk ettirmez; SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.
• İşveren, çalışanın işe dönüş planlamasını yapmalı ve işe döndükten sonraki süt izni haklarını sağlamalıdır.
• Doğum raporları alınmalı ve SGK'ya e-Bildirge üzerinden "01-İstirahat" kodu ile bildirim yükümlülüğü yerine getirilmelidir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.