Engelli çalışanların 2026 yılı 4857 sayılı Kanun kapsamındaki SGK?

4857 Sayılı İş Kanunu Geçici 10. Madde Kapsamında Engelli İstihdam Teşvikleri (2026)

4857 sayılı İş Kanunu'nun geçici 10. maddesi, engelli ve eski hükümlü çalıştıran işverenlere önemli sigorta primi teşvikleri sağlamaktadır. Bu teşvikler, 2026 yılı itibarıyla da devam etmektedir. Ancak, teşvikten yararlanmak için belirli şartları yerine getirmek ve doğru başvuru sürecini izlemek gerekmektedir.

Teşvik Kapsamı ve Şartları

Teşvik, işverenin ödemesi gereken sigorta primlerinin belirli bir oranda Hazine tarafından karşılanması şeklindedir. Engelli çalışanlar için teşvik oranları, çalışanın engellilik derecesine göre değişiklik göstermektedir:

• %40 ve üzeri engelli: İşveren hissesine isabet eden primin tamamı (tam istisna) Hazinece karşılanır.
• %40'ın altında engelli (en az %20): İşveren hissesine isabet eden primin yarısı Hazinece karşılanır.

Kritik Şart: Teşvikten yararlanılabilmesi için engelli çalışanın, "Engelli Sağlık Kurulu Raporu"na sahip olması ve bu raporun SGK'ya iletilmiş olması zorunludur. Rapor olmadan teşvik uygulanmaz.

Başvuru Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Teşvik için ayrı bir başvuru yapılmasına gerek yoktur. Süreç, SGK'ya yapılan bildirimler üzerinden otomatik işler. Ancak, işverenin aşağıdaki adımlara titizlikle uyması gerekir:

1. Doğru Bildirim: Engelli personel işe alındığında, SGK'ya verilen Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde (4/a) ilgili ay için "Engelli İndirim Kodu" (Kod: 08) mutlaka işaretlenmelidir. Bu kod, teşvik talebinin temelidir.
2. Rapor Bilgilerinin SGK'ya Aktarılması: Çalışanın engelli sağlık kurulu rapor bilgilerinin SGK sistemine kaydedilmiş olması gerekir. Bu bilgi genellikle çalışanın kendisi veya raporu veren sağlık kuruluşu tarafından SGK'ya iletilir. İşveren, bu bilginin sisteme girildiğinden emin olmalıdır.
3. Prim Bildirimi ve Ödeme: Prim bildirimi, her ayın 23'üne kadar (son gün tatilse ilk iş günü) yapılır. Teşvik, bildirilen prim tutarı üzerinden otomatik olarak düşülür. İşveren, sadece çalışan hissesi primleri ve teşvik sonrası kalan işveren hissesini (varsa) öder. Ödeme son günü (ayı izleyen ayın son günü) yapılmalıdır.
4. Denetim ve Belgelerin Saklanması: İşveren, engelli çalışanın raporunu ve istihdamına ilişkin tüm belgeleri (işe giriş bildirgesi, rapor sureti vb.) özenle saklamalıdır. SGK denetimlerinde bu belgeler talep edilebilir. Eksik veya hatalı bildirim yapılması durumunda, teşvikten yararlanılamaz ve ödenmeyen primler gecikme cezası ve zammı ile tahsil edilir.

2026 Yılı İçin Önemli Hatırlatmalar

• Teşvik, Geçici 10. Madde kapsamında devam etmektedir. Ancak, kanun maddelerinde veya uygulama tebliğlerinde değişiklik olabilir. Sürecin başında güncel mevzuatın kontrol edilmesi önerilir.
• Teşvik, sadece 4/1-a (SSK) kapsamındaki sigortalılar için geçerlidir. Bağ-Kur (4/1-b) veya kamu görevlileri (4/1-c) için uygulanmaz.
• Engelli çalışan sayısı, işyerindeki toplam çalışan sayısının en az %3'ünü oluşturmalıdır. Bu kota şartı, teşvikten yararlanmanın ön şartıdır. Ancak, kota şartını sağlamayan işyerleri, yine de kota kadar çalışan için teşvikten faydalanabilir.
• SGK'nın "İşveren Uygulaması" (İVU) üzerinden yapılan bildirimlerde, engelli indirim kodu seçeneği bulunmaktadır. Elektronik bildirim yaparken bu alanın doğru doldurulduğundan emin olunmalıdır.

Sonuç: 2026 yılında engelli istihdam teşviklerinden faydalanmak için, engelli çalışanın geçerli bir raporu olması, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi'nde "08 - Engelli İndirim Kodu"nun işaretlenmesi ve prim ödemelerinin zamanında yapılması yeterlidir. Süreç büyük ölçüde otomatiktir, ancak bildirimlerin doğruluğu ve belgelerin saklanması işveren sorumluluğundadır.

Not: Bu bilgiler genel rehberlik amacıyla hazırlanmıştır. Özellikle engellilik oranı tespiti, rapor geçerliliği ve kota hesaplamaları gibi teknik konularda, işyerinizin özel durumunu değerlendirebilmek için bir Sosyal Güvenlik Uzmanı veya Yeminli Mali Müşavirden profesyonel danışmanlık almanız önemle tavsiye edilir. Ayrıca, SGK'nın resmi internet sitesinden (www.sgk.gov.tr) güncel duyuru ve tebliğleri takip etmeniz faydalı olacaktır.