Enflasyon düzeltmesi sonrası yıllık gelir vergisi beyannamesinde sureci nasil yonetilmeli?

Enflasyon Düzeltmesi Sonrası Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi Süreci

2023 hesap dönemi sonunda yapılan enflasyon düzeltmesi uygulaması, Vergi Usul Kanunu (VUK) Geçici 33. Maddesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu düzeltme, esasen bilançonun düzeltilmesine yönelik olup, şahıs işletmelerinin 2023 yılı ticari kazançlarının tespitinde ve yıllık gelir vergisi beyannamesine yansıtılmasında özel bir yaklaşım gerektirmektedir.

Ticari Kazancın Tespiti ve Enflasyon Düzeltmesinin Etkisi

VUK Geçici 33. Madde hükmüne göre, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançoların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan enflasyon düzeltme farkları, 2023 hesap dönemi kazancına dahil edilmez ve geçmiş yıl kâr/zararı hesabına aktarılır. Dolayısıyla, 2023 yılı için şahıs işletmesinin ticari kazancı, enflasyon düzeltmesi yapılmamış mali tablolara göre (düzeltme öncesi) tespit edilecektir. Bu durum, gelir tablosunun düzeltmeye tabi tutulmaması anlamına gelir.

• 2023 yılı ticari kazancı, düzeltme öncesi yasal defter kayıtları ve belgeler esas alınarak belirlenir.
• Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan kâr veya zarar, 2023 yılı gelir vergisi matrahına etki etmez.

İndirim Konusu Yapılabilecek Gider Kalemleri

Şahıs işletmelerinin 2023 yılı ticari kazancının tespitinde indirilebilecek giderler, Gelir Vergisi Kanunu (GVK) madde 40'ta belirtilen esaslara göre, düzeltme öncesi tutarlarıyla dikkate alınır. Bu giderler şunları içerir:

• İşletme ile ilgili her türlü personel ücretleri, SGK primleri ve kıdem tazminatları gibi personel giderleri.
• İşletme faaliyetleriyle ilgili olarak yapılan kira, elektrik, su, ısıtma, telefon gibi genel yönetim giderleri.
• İşletmenin aktifine kayıtlı amortismana tabi iktisadi kıymetler için hesaplanan amortismanlar (2023 için düzeltme öncesi değerler üzerinden).
• İşletme faaliyetleriyle ilgili harcanan hammadde, malzeme, emtia gibi maliyet unsurları.
• Seyahat ve temsil giderleri.
• Bağış ve yardımlar (GVK madde 89'daki sınırlar dahilinde).

Beyannameye Yansıtma ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Beyannameye Yansıtma: 2023 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesinde ticari kazanç, enflasyon düzeltmesi öncesi maliyet ve gelir kalemleri dikkate alınarak hesaplanan tutar üzerinden beyan edilir.
• Amortismanlar: 2023 yılı için ayrılan amortismanlar, iktisadi kıymetlerin düzeltme öncesi değerleri üzerinden hesaplanır ve gider olarak indirilir. Düzeltme sonrası değerler üzerinden amortisman hesaplaması 2024 yılından itibaren geçerli olacaktır.
• e-Defter ve e-Fatura: Elektronik defter ve fatura kayıtları, 2023 yılı için düzeltme öncesi değerler üzerinden tutulmaya devam eder. Enflasyon düzeltmesi, bilanço kalemlerinde muhasebe kayıtları ile ayrı bir şekilde izlenir.
• Kaynak: Daha detaylı bilgi ve uygulamalar için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) yayımladığı 555 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve ilgili sirkülerler incelenmelidir.

Onemli Noktalar

• 2023 ticari kazancı, enflasyon düzeltmesi öncesi mali tablolara göre tespit edilir.
• Enflasyon düzeltme farkları 2023 kazancına dahil edilmez ve vergiye tabi değildir.
• Gider kalemleri (amortisman dahil) 2023 için düzeltme öncesi tutarlarıyla indirilir.
• Yıllık gelir vergisi beyannamesi, düzeltme öncesi ticari kazanç üzerinden düzenlenir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.