Biyometrik veriyle mesai takibi yapan işveren KVKK'nın 22.06.2026 tarihli yasağına uymazsa ne tür idari para cezalarıyla karşılaşır?

Yasal Dayanak

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) 18. maddesi, veri sorumlusuna (işveren) yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde idari para cezaları öngörmektedir. KVKK Kurulu'nun 22.06.2026 tarihli duyurusu, biyometrik veri (parmak izi, yüz tanıma, retina vb.) işlenmesinin ancak açık rıza veya kanunlarda öngörülen hallerle sınırlı olduğunu, işyerinde mesai takibi için bu verilerin işlenmesinin 'ölçülülük' ilkesine aykırı olduğunu belirterek bu uygulamayı yasaklamıştır. Bu yasak, 6698 sayılı Kanun'un 6. maddesi (özel nitelikli veriler) kapsamında değerlendirilir; işverenin biyometrik veri işlemesi, işçinin açık rızası olsa bile hukuka aykırı kabul edilmiştir. Ayrıca, İş Kanunu'nun 75. maddesi ve SGK mevzuatı mesai takibi için alternatif yöntemler (kartlı geçiş, imza sirküleri, mobil uygulama) sunmaktadır.

Geçiş Süresi

KVKK Kurulu'nun 22.06.2026 tarihli duyurusunda, mevcut biyometrik sistemlerin kaldırılması için herhangi bir geçiş süresi tanınmamıştır. Duyuru, yayımlandığı tarih itibarıyla derhal yürürlüğe girmiştir. İşverenlerin, duyuru tarihinden itibaren (22.06.2026) biyometrik veri işlemeyi durdurması ve mevcut cihazları kaldırması gerekmektedir. Herhangi bir erteleme veya uyum süresi bulunmamaktadır. İşverenler, alternatif yöntemlere (örneğin, QR kodlu geçiş, mobil imza) geçiş için makul bir süre talep edebilir ancak bu süre zarfında biyometrik veri işlenmesi devam ederse cezai yaptırımla karşılaşılır.

İdari Para Cezaları (2026 Yılı Güncel)

6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca, ihlalin türüne göre 2026 yılı için yeniden değerleme oranıyla (2025 yılı için %43,93) güncellenmiş cezalar şöyledir:

• Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri ihlal (madde 12): 2026 yılı için 1.000.000 TL'den 10.000.000 TL'ye kadar idari para cezası.
• Özel nitelikli verilerin işlenme şartlarını ihlal (madde 6): 2026 yılı için 500.000 TL'den 5.000.000 TL'ye kadar idari para cezası.
• Aydınlatma yükümlülüğünü ihlal (madde 10): 2026 yılı için 250.000 TL'den 2.500.000 TL'ye kadar idari para cezası.
• Veri sorumlusu siciline kayıt yükümlülüğünü ihlal (madde 16): 2026 yılı için 500.000 TL'den 5.000.000 TL'ye kadar idari para cezası.

Biyometrik veriyle mesai takibi yapan işveren, özellikle 'özel nitelikli verilerin işlenme şartlarını ihlal' kapsamında değerlendirilecek ve 2026 yılı için asgari 500.000 TL, azami 5.000.000 TL idari para cezasına çarptırılabilecektir. Ayrıca, aydınlatma yükümlülüğü ihlal edilmişse (örneğin, çalışanlara biyometrik veri işlendiği bildirilmemişse) ek olarak 250.000 TL ila 2.500.000 TL arasında ceza uygulanabilir.

Hesaplama Örneği

Bir işveren, 50 çalışanı için parmak izi okuyucu kullanmaktadır. KVKK'ya aykırılık tespit edilirse:

• Özel nitelikli veri ihlali: 500.000 TL (asgari)
• Aydınlatma yükümlülüğü ihlali: 250.000 TL (asgari)
• Toplam asgari ceza: 750.000 TL

Kurul, ihlalin süresi, kapsamı ve işverenin kusuruna göre cezayı 5.000.000 TL'ye kadar artırabilir.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

1. Derhal biyometrik veri işlemeyi durdurun: Parmak izi, yüz tanıma, retina taraması gibi sistemleri kapatın. Cihazları fiziksel olarak sökün veya yazılımını devre dışı bırakın.
2. Alternatif mesai takip yöntemi belirleyin: Kartlı geçiş (manyetik kart), mobil uygulama (QR kod), imza sirküleri veya SGK'nın e-Bildirge sistemi üzerinden bildirim yapın. İş Kanunu'nun 75. maddesi kapsamında işveren, mesai kaydını 'her türlü araçla' tutabilir.
3. Çalışanları bilgilendirin: 6698 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirin. Biyometrik verilerin silindiğini ve yeni yönteme geçildiğini yazılı olarak bildirin.
4. Veri imha politikası uygulayın: Mevcut biyometrik verileri (parmak izi şablonları, yüz taramaları) KVKK'nın 7. maddesi ve Veri İmha Yönetmeliği'ne uygun olarak silin, yok edin veya anonim hale getirin. İmha sürecini belgeleyin.
5. KVKK siciline kayıt yaptırın (gerekliyse): Veri sorumlusu siciline kayıt yükümlülüğü devam ediyorsa (çalışan sayısı 50'den fazla veya yıllık bilanço 25 milyon TL üzeri ise) kaydı güncelleyin.
6. SGK bildirimlerini gözden geçirin: Mesai takibindeki değişiklik nedeniyle SGK'ya eksik veya fazla bildirim yapılmadığından emin olun. Gerekirse düzeltme beyannamesi verin.

Muhasebe Kaydı Örneği

Biyometrik cihazların sökülmesi ve itfa edilmesi durumunda (cihazların aktifte kayıtlı değeri 50.000 TL ve birikmiş amortismanı 20.000 TL ise):

BORÇ 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar - 30.000 TL
BORÇ 257 Birikmiş Amortismanlar - 20.000 TL
ALACAK 255 Demirbaşlar - 50.000 TL

Not: Cihazın hurda değeri varsa ayrıca kaydedilir.

Kurumlar Vergisi açısından bu zarar, KVK madde 5/1-e kapsamında kanunen kabul edilmeyen gider olabilir; ancak KVKK uyum zorunluluğundan kaynaklandığı için ihtirazi kayıtla beyan edilip dava konusu yapılabilir.

Önemli Uyarılar

• KVKK Kurulu'nun 22.06.2026 tarihli duyurusu, sadece biyometrik veriyle mesai takibini yasaklamıştır; bu verilerin başka amaçla (örneğin, güvenlik) kullanılması ayrıca değerlendirilir.
• Ceza uygulaması, ihlalin tespit edildiği tarihteki güncel ceza miktarları üzerinden yapılır. 2026 yılı için yeniden değerleme oranı (TÜİK verileriyle) uygulanmıştır.
• İşveren, cezaya itiraz için idari para cezası tebliğinden itibaren 30 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilir.

Daha fazla bilgi için: Resmi Gazete (22.06.2026 tarihli duyuru), KVKK Kurulu (www.kvkk.gov.tr), GİB (www.gib.gov.tr) veya SGK (www.sgk.gov.tr) adreslerini ziyaret edin.

Onemli Noktalar

• KVKK'nın 22.06.2026 tarihli duyurusu derhal yürürlüktedir; geçiş süresi yoktur.
• İhlal halinde 2026 yılı için 500.000 TL ila 5.000.000 TL arasında idari para cezası uygulanır.
• Alternatif mesai takip yöntemlerine (kart, mobil uygulama) geçiş zorunludur.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.