2026 yılının 1. dönem geçici vergi hesaplamasında enflasyon düzeltmesi?

2026 Yılı 1. Dönem Geçici Vergi Hesaplamasında Enflasyon Düzeltmesi

2026 yılı 1. dönem (Ocak-Mart) geçici vergi hesaplamasında enflasyon düzeltmesi uygulaması, Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) 298 ila 329. maddelerinde düzenlenen "Enflasyon Düzeltmesi" hükümlerine tabidir. Bu hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı, 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanacak olan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) artış oranlarına bağlıdır.

Uygulamanın Koşulları ve Süreç

Enflasyon düzeltmesinin zorunlu olarak uygulanması için aşağıdaki iki koşulun her ikisinin de aynı anda gerçekleşmesi gerekir:

• 1. ÜFE Artış Oranı Koşulu: 2025 yılı sonunda açıklanan ÜFE'deki birikimli artış oranının (2024 yılı sonuna göre) %10'u geçmesi.
• 2. Mali Tablo Tutarı Koşulu: Şirketin 2025 yılı bilançosunda yer alan mali tablo kalemlerinin (dönem sonu öz sermaye hariç) herhangi birinin tutarının 10.000.000 TL'yi aşması.

2026 yılı başında bu koşulların gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz bilinmemektedir. Bu nedenle, 2026 1. dönem geçici vergi beyannamesini düzenlerken, 2025 yılı sonu bilançosunun düzeltilip düzeltilmediğine bakılmalıdır.

Geçici Vergi Matrahının Hesaplanması

Geçici vergi matrahı, dönem karı üzerinden hesaplanır. Enflasyon düzeltmesi uygulanıyorsa:

• Düzeltilmiş 1. Dönem Karı: 1 Ocak - 31 Mart 2026 dönemine ait gelir tablosu kalemleri, düzeltme katsayıları ile düzeltilir. Düzeltilmiş gelirlerden düzeltilmiş giderler çıkarılarak düzeltilmiş dönem karı bulunur.
• KDV ve Enflasyon Düzeltmesi İlişkisi: KDV, katma değer üzerinden alınan bir vergi olduğu için doğrudan enflasyon düzeltmesine tabi değildir. KDV beyannamesi, fiilen tahakkuk eden ve indirilebilen KDV tutarları üzerinden düzenlenir. Ancak, düzeltme sonucu mali tablo değerlerinin değişmesi, stok maliyetleri, sabit kıymet değerleri gibi kalemleri etkileyerek dolaylı olarak KDV matrahını oluşturan işlemlerin maliyet yapısını değiştirebilir.
• Kurumlar Vergisi Matrahı: Geçici vergi, kurumlar vergisi avansı niteliğindedir. Düzeltilmiş dönem karı, kurumlar vergisi matrahının temelini oluşturur. Bu kar üzerinden kanunda belirtilen istisna ve indirimler uygulandıktan sonra kalan tutar, geçici vergi matrahını verir.

Örnek Hesaplama Senaryosu (Koşulların Sağlandığı Varsayımıyla)

Varsayımlar: Şirket 2025 sonu bilançosunda düzeltme yapmak zorunda kalmıştır. 2026 Mart ayı sonu ÜFE katsayısı 1,15, 2025 Aralık sonu ÜFE katsayısı 1,00 olarak açıklanmıştır.

• Düzeltilmemiş 1. Dönem Karı: 500.000 TL
• Düzeltme Gerektiren Kalemler:
  • Satılan Ticari Mallar Maliyeti (Düzeltilmemiş): 300.000 TL. Bu mallar 2025 Kasım'da (ortalama katsayı 0,98) alınmış olsun. Düzeltilmiş Maliyet = 300.000 TL * (1,15 / 0,98) ≈ 352.041 TL.
  • Amortisman Gideri (Bir sabit kıymet için, düzeltilmemiş): 20.000 TL. Sabit kıymet 2024'te alınmış ve düzeltilmiş değeri üzerinden amortisman ayrılıyor olsun. Yeni dönem için düzeltilmiş amortisman hesaplanır.
• Kabaca Düzeltilmiş Kar Hesaplaması:
  • Düzeltilmemiş Kar: 500.000 TL
  • Düzeltme Farkı (Maliyet Artışı): (352.041 - 300.000) = +52.041 TL (gider artışı)
  • Amortisman Düzeltme Farkı: Varsayalım +2.000 TL (gider artışı).
  • Düzeltilmiş Kar (Yaklaşık): 500.000 TL - 52.041 TL - 2.000 TL = 445.959 TL.
• Geçici Vergi Matrahı ve Vergisi (Örnek): Düzeltilmiş kar 445.959 TL olduğunu ve başka bir düzeltme olmadığını varsayalım. 2026 yılı kurumlar vergisi oranı %25'tir (mevcut oran, güncelliği kontrol ediniz).
  • Geçici Vergi Matrahı: 445.959 TL
  • Hesaplanan Geçici Vergi: 445.959 TL * %25 = 111.490 TL.
  • Ödenecek Geçici Vergi (1. Taksit): 111.490 TL / 2 = 55.745 TL (1. dönem geçici vergisinin yarısı Mayıs ayında ödenir).

Not: Bu hesaplama, sadece kavramsal bir örnek olup, gerçek hesaplamada tüm bilanço ve gelir tablosu kalemlerinin düzeltme kurallarına göre ayrı ayrı düzeltilmesi gerekir.

Raporlamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 2025 yılı sonunda enflasyon düzeltmesi yapılmışsa, 2026 yılı 1. dönem geçici vergi hesaplaması düzeltilmiş değerler ve düzeltme katsayıları üzerinden yapılmalıdır.
• Düzeltme yapılmamışsa, düzeltilmemiş finansal tablolar üzerinden hesaplama yapılır.
• Geçici vergi beyannamesi, düzeltilmiş matrah üzerinden doldurulur. Beyannameye ek olarak, düzeltme yapıldı ise düzeltilmiş mali tabloların hazırlanması ve gerektiğinde sunulmak üzere muhafaza edilmesi gerekir.
• En kritik nokta: 2026 yılı için düzeltme uygulanıp uygulanmayacağı ve uygulanacaksa hangi katsayıların kullanılacağı, 2025 yılı sonunda TÜİK tarafından açıklanacak resmi verilere bağlıdır.

Sonuç: 2026 1. dönem geçici vergi hesaplamanızda enflasyon düzeltmesini dikkate alıp almayacağınız, 2025 yılı sonunda belli olacaktır. Şu an için, 2025 yılı sonu mali tablolarınızı düzeltme koşullarını takip etmeniz ve 2026 yılı başında güncel mevzuatı ve TÜİK açıklamalarını kontrol etmeniz gerekmektedir.

Not: Bu bilgiler genel rehberlik amaclıdır. Özel durumunuz için uzman danışmanlık almanız önerilir. 2026 yılı vergi uygulamalarına ilişkin kesin kurallar, ilgili yılın başında yayımlanacak olan VUK Genel Tebliği ve Gelir İdaresi Başkanlığı duyuruları ile netlik kazanacaktır.