17 Nisan 2026 tarihli Kanun değişikliğiyle günlük 300 TL'ye yükselen yemek yardımı SGK istisna tutarı bordroda nasıl nasil hesaplanir?

Giriş ve Yasal Dayanak

İşverenler tarafından çalışanlara sağlanan yemek yardımlarının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prime esas kazanç (PEK) istisnasında dikkate alınması, hem işverenler hem de çalışanlar için önemli bir maliyet ve vergi avantajı sunmaktadır. Soru metninde belirtilen 17 Nisan 2026 tarihli Kanun değişikliğiyle günlük 300 TL'ye yükselen yemek yardımı SGK istisna tutarı varsayımıyla, bu değişikliğin bordro hesaplamalarına ve muhasebe kayıtlarına etkilerini Türkiye mevzuatı çerçevesinde detaylıca inceleyelim. Bu tutar, mevcut durumda Resmi Gazete'de yayımlanmış güncel bir tutar olmayıp, soruda belirtilen hipotetik bir senaryo üzerinden açıklama yapılacaktır.

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80. maddesi: Prime esas kazançların belirlenmesinde istisna tutarlarını düzenler.
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/8. maddesi: İşverenlerce işyeri veya müştemilatında yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler ile yemek çeki, yemek kartı veya benzeri ödeme araçlarına yüklenen tutarların belirli bir kısmının gelir vergisinden istisna edilmesini düzenler.
• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu: Yemek kartı/kuponu alımlarında KDV indirimini ilgilendirir.

SGK Prime Esas Kazanç (PEK) İstisnası

5510 sayılı Kanun'un 80. maddesine göre, ayni yardım şeklinde yapılan yemek yardımları ile işverenlerce sigortalılar için ödenen yemek bedelleri, Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulu tarafından belirlenen günlük kazanç alt sınırının belli bir yüzdesine kadar prime esas kazanca dahil edilmez. Soruya göre, bu günlük istisna tutarı 300 TL olarak kabul edilmiştir. Bu durumda:

• Günlük 300 TL'ye kadar olan yemek yardımı (nakit, yemek kartı veya kuponu ile sağlanan), SGK primine (işçi ve işveren payı) tabi olmayacaktır.
• Günlük 300 TL'yi aşan kısım ise SGK prime esas kazanca dahil edilerek, üzerinden işçi ve işveren SGK primleri hesaplanacaktır.

Gelir Vergisi İstisnası

Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/8. maddesine göre, işverenlerce çalışanlara sağlanan yemek yardımları belirli şartlar ve tutarlar dahilinde gelir vergisinden istisnadır. Bu istisna tutarı, her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve Resmi Gazete'de yayımlanır. Genellikle SGK istisnası ile paralel bir seyir izlese de, ayrı tutarlar olarak da belirlenebilir. Nakit olarak ödenen yemek bedelleri ile yemek kartı/kuponu aracılığıyla sağlanan yemek bedellerinin gelir vergisi istisnası uygulaması farklılık gösterebilir. Yemek kartı veya kuponu ile sağlanan yemek yardımları için belirlenen istisna tutarı, nakit ödemelerde genellikle geçerli değildir ve nakit ödemeler doğrudan ücret matrahına dahil edilir. Ancak, sorudaki gibi bir kanun değişikliği ile nakit ödemeler için de istisna getirilirse durum değişir. Varsayımsal olarak, 300 TL'lik SGK istisnasına paralel bir Gelir Vergisi istisnasının da geldiği kabul edilmektedir.

Katma Değer Vergisi (KDV) Uygulaması

İşverenlerin yemek kartı veya kuponu satın alarak çalışanlarına sağlaması durumunda, bu alımlar karşılığında ödenen KDV, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca indirim konusu yapılabilir. Ancak, çalışanlara nakit olarak ödenen yemek bedelleri bir hizmet veya mal alımı niteliğinde olmadığından, bu ödemeler için KDV söz konusu değildir ve dolayısıyla KDV indirimi de yapılamaz.

Bordro Hesaplamalarına Etkisi (Örnek)

Bir çalışanın ayda 22 iş günü çalıştığını ve işverenin günlük 350 TL yemek yardımı sağladığını (nakit veya yemek kartı ile) varsayalım. SGK istisna tutarı günlük 300 TL, Gelir Vergisi istisna tutarı da günlük 300 TL olsun.

• Aylık Toplam Yemek Yardımı: 350 TL/gün * 22 gün = 7.700 TL
• SGK İstisna Tutarı: 300 TL/gün * 22 gün = 6.600 TL
• Gelir Vergisi İstisna Tutarı: 300 TL/gün * 22 gün = 6.600 TL
• SGK Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Yardımı Tutarı: (350 TL - 300 TL) * 22 gün = 50 TL * 22 gün = 1.100 TL
  Bu 1.100 TL, çalışanın diğer ücret ve primleri ile birlikte SGK matrahına eklenerek üzerinden SGK işçi ve işveren primleri hesaplanacaktır.
• Gelir Vergisi Matrahına Dahil Edilecek Yemek Yardımı Tutarı: (350 TL - 300 TL) * 22 gün = 50 TL * 22 gün = 1.100 TL
  Bu 1.100 TL, çalışanın diğer ücret ve ek ödemeleri ile birlikte Gelir Vergisi matrahına eklenerek üzerinden Gelir Vergisi ve Damga Vergisi hesaplanacaktır.

Sonuç: Günlük 300 TL'lik istisna sayesinde, aylık 6.600 TL'lik yemek yardımı kısmı SGK primlerinden ve Gelir Vergisinden muaf tutulurken, sadece istisnayı aşan 1.100 TL'lik kısım vergi ve primlere tabi olacaktır. Bu durum, işverenin maliyetini düşürürken, çalışanın net ücretini artıracaktır.

Muhasebe Kayıtları

1. Yemek Kartı/Kuponu Alımı (Peşin ve KDV dahil 1.200 TL varsayımıyla)

---------------------------------- / ----------------------------------
770 Genel Yönetim Giderleri (Yemek Gideri) 1.000 TL
191 İndirilecek KDV 200 TL
 102 Bankalar / 320 Satıcılar 1.200 TL
 (Yemek kartı alımı ve KDV kaydı)
---------------------------------- / ----------------------------------

2. Çalışanlara Nakit Yemek Yardımı Tahakkuku (Ay sonunda, bordro ile)

---------------------------------- / ----------------------------------
770 Genel Yönetim Giderleri (Yemek Gideri) 7.700 TL
 335 Personele Borçlar 7.700 TL
 (Çalışanlara ödenecek yemek yardımı tahakkuku)
---------------------------------- / ----------------------------------

Bordro tahakkuk kaydında ise, SGK ve GV matrahına giren kısımlar ücret giderleri ile birlikte ilgili 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesaplarına aktarılacaktır.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

1. Mevzuat Takibi: Kanun değişikliğinin Resmi Gazete'de yayımlanması ile birlikte, SGK ve Gelir Vergisi tebliğlerini yakından takip ederek istisna tutarlarının kesinleşmesini bekleyin.
2. Yemek Yardımı Politikasının Belirlenmesi: İşletmenizin yemek yardımı politikasını (nakit, yemek kartı, ayni) yeni istisna tutarlarına göre revize edin ve çalışanlara duyurun.
3. Bordro Yazılımlarının Güncellenmesi: Kullanılan bordro yazılımlarının yeni istisna tutarlarını ve hesaplama mantığını doğru bir şekilde yansıtacak şekilde güncellendiğinden emin olun.
4. Muhasebe Kayıtlarının Doğru Yapılması: Yemek yardımı ödemelerini ve tahakkuklarını yukarıda belirtilen muhasebe prensiplerine uygun olarak kaydedin. Özellikle KDV indirim hakkını doğru kullanın.
5. E-Defter ve E-Fatura Entegrasyonu: Yemek kartı alımlarında e-fatura/e-arşiv faturalarını doğru bir şekilde muhasebe sisteminize entegre edin ve e-defter kayıtlarınızın mevzuata uygun olduğundan emin olun.
6. Çalışan Bilgilendirmesi: Yapılan değişiklikler ve bunun çalışanların net ücretlerine etkisi hakkında şeffaf bir iletişim kurun.

Önemli Not ve Yönlendirme

Bu açıklamalar, soru metninde yer alan hipotetik 300 TL'lik günlük istisna tutarı varsayımına dayanmaktadır. Güncel ve resmi mevzuat bilgileri için T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (www.gib.gov.tr) ve Sosyal Güvenlik Kurumu (www.sgk.gov.tr) internet siteleri ile Resmi Gazete duyurularını düzenli olarak takip etmeniz büyük önem arz etmektedir.

Onemli Noktalar

• Günlük 300 TL'lik SGK istisnası, yemek yardımının SGK primine tabi olmayan kısmını belirler.
• Gelir Vergisi istisnası da genellikle SGK istisnasına paralel olarak güncellenir; nakit ve kart ödemeleri farklı değerlendirilebilir.
• Yemek kartı alımlarında ödenen KDV indirim konusu yapılabilirken, nakit ödemelerde KDV indirimi söz konusu değildir.
• Bordro hesaplamalarında, istisna tutarını aşan kısım SGK ve GV matrahına dahil edilerek vergilendirilir.
• Muhasebe kayıtlarında, yemek giderleri ve KDV indirimleri doğru hesaplara işlenmeli, e-defter uyumu sağlanmalıdır.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.