Uluslararası Taşımacılıkta Demuraj ve Bekleme Bedelleri KDV’den İstisna mı?

Uluslararası taşımacılık istisnası kapsamındaki taşıma işlemleri nedeniyle tahsil edilen demuraj veya bekleme bedelleri, taşımacılık bedelinin eki niteliğindeyse KDV Kanunu m. 14 kapsamında KDV’den istisna değerlendirilebilir. KDV Genel Uygulama Tebliği’nde transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında deniz, hava, kara ve demiryolu ile yapılan yük ve yolcu taşıma işlemlerinin KDV’den istisna olduğu; istisna kapsamına yabancı ülkede başlayıp Türkiye’de biten, Türkiye’de başlayıp yabancı ülkede biten ve Türkiye’den transit geçen taşıma işlerinin girdiği açıklanmaktadır.

Ancak ithalat işlemlerinde ayrıca ithalatta KDV matrahı yönünden değerlendirme yapılmalıdır. KDV Kanunu m. 21/c kapsamında gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ithalatta KDV matrahına dahil edilebilir. Yazıya kaynaklık eden Özelgede bu nedenle, ithal edilen eşyanın Türkiye’deki giriş limanı/yerine varışından sonraki ve gümrük beyannamesi tesciline kadar oluşan demuraj giderlerinin ithalatta KDV matrahına dahil edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Buna karşılık gümrük beyannamesi tescil edildikten ve ithalat vergileri hesaplanıp tahakkuk ettikten sonraki konteyner bekleme/demuraj bedelleri uluslararası taşımacılık istisnası kapsamında görülmeyip genel esaslara göre KDV’ye tabi kabul edilmektedir.

İade yönünden de KDV Kanunu m. 14 kapsamındaki uluslararası taşımacılık istisnası tam istisna niteliğindedir. KDV Genel Uygulama Tebliği’nde bu işlemlerin 1 No.lu KDV Beyannamesinde 311 kod numaralı “Uluslararası taşımacılık” satırıyla beyan edileceği ve iade taleplerinde standart iade talep dilekçesi, indirilecek KDV listesi, yüklenilen KDV listesi, iade hesaplama tablosu, satış faturaları listesi ve taşımacılık türüne göre tevsik edici belgelerin aranacağı açıklanmaktadır. Ayrıca iade hesabında doğrudan yüklenimler, genel gider payları ve ATİK payları dikkate alınmakta; iade hakkı doğuran işlemle ilgisi bulunmayan giderlere ait KDV iade hesabına dahil edilmemektedir.

---

Uluslararası Taşımacılıkta Demuraj ve Bekleme Bedelleri KDV’den İstisna mı?

Uluslararası taşımacılık faaliyetlerinde taşıma bedelinin yanında demuraj, bekleme bedeli, konteyner bekleme ücreti, gecikme bedeli ve benzeri ek ödemeler ortaya çıkabilmektedir. Özellikle deniz yolu konteyner taşımalarında, konteynerlerin veya geminin makul sürenin üzerinde meşgul edilmesi nedeniyle taşıyan tarafından taşıtana ek bedel yansıtılması uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur.

Bu noktada en önemli vergisel soru şudur: Uluslararası taşımacılık kapsamında ortaya çıkan demuraj ve bekleme bedelleri KDV Kanunu m. 14 kapsamında KDV’den istisna mıdır? Bu bedeller nedeniyle yüklenilen KDV iade konusu yapılabilir mi? İthalatta bu bedeller KDV matrahına dahil edilir mi?

Vergi idaresinin güncel yaklaşımına göre, demuraj ve bekleme bedellerinin KDV karşısındaki durumu, bu bedellerin hangi aşamada, hangi hizmetle bağlantılı ve hangi işlem nedeniyle doğduğuna göre değişmektedir.

Demuraj Nedir?

Demuraj, özellikle deniz yolu taşımacılığında, yükleme veya boşaltma işlemlerinin öngörülen makul süre içinde tamamlanamaması nedeniyle taşıyana ödenen gecikme veya bekleme bedelidir.

Konteyner taşımacılığında da konteynerin belirlenen serbest süre içinde boşaltılmaması, teslim edilmemesi veya iade edilmemesi nedeniyle demuraj veya konteyner bekleme bedeli doğabilir.

Kavram	Açıklama
Demuraj	Gemi veya konteynerin makul sürenin üzerinde meşgul edilmesi nedeniyle ödenen gecikme bedelidir.
Bekleme bedeli	Taşıma sürecindeki bekleme nedeniyle talep edilen ek bedeldir.
Konteyner bekleme ücreti	Konteynerin süresinde iade edilmemesi veya boşaltılmaması nedeniyle alınan bedeldir.
Serbest süre	Taşıma sözleşmesi veya uygulama gereği ücretsiz bekleme süresidir.
Taşıma bedelinin eki	Taşıma işleminden doğan ve taşıma hizmetiyle bağlantılı ek bedellerdir.

Demurajın KDV karşısındaki niteliği, yalnız adından değil, hangi işlemle bağlantılı olduğundan hareketle belirlenmelidir.

Uluslararası Taşımacılıkta KDV İstisnası Nedir?

KDV Kanunu m. 14 uyarınca transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işlerinde, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen taşıma işleri KDV’den istisnadır.

Bu kapsamda deniz, hava, kara ve demiryolu ile yapılan uluslararası yük ve yolcu taşıma işleri KDV’den istisna edilmektedir.

Taşıma Türü	KDV Durumu
Türkiye’den yabancı ülkeye taşıma	KDV’den istisna
Yabancı ülkeden Türkiye’ye taşıma	KDV’den istisna
Yabancı ülkede başlayıp Türkiye’den geçerek yabancı ülkede biten transit taşıma	KDV’den istisna
Türkiye içinde başlayıp Türkiye içinde biten taşıma	Genel olarak KDV’ye tabi
Serbest bölgeden yurt içine taşıma	İstisna kapsamında değildir
Yurt içinden serbest bölgeye taşıma	İstisna kapsamında değildir

Demuraj Bedeli Taşıma Bedelinin Eki Sayılır mı?

Demuraj, taşıma faaliyetinden bağımsız bir hizmet değil, kural olarak taşıma sürecinin gecikmesi veya konteynerin makul süre üzerinde kullanılması nedeniyle doğan ek bir bedeldir.

Bu nedenle demuraj bedeli, uluslararası taşımacılık istisnası kapsamındaki taşıma hizmetiyle doğrudan bağlantılı olarak tahsil ediliyorsa, taşımacılık bedelinin eki niteliğinde değerlendirilebilir.

Demurajın Doğduğu Durum	KDV Değerlendirmesi
Uluslararası taşıma sırasında gemi/konteyner bekledi	İstisna kapsamında değerlendirilebilir.
Taşıma istisna kapsamında	Demuraj da taşıma bedelinin eki sayılabilir.
Yalnız yurt içi taşıma nedeniyle demuraj doğdu	KDV’ye tabi olabilir.
Gümrük tescilinden sonraki yerel bekleme hizmeti	Genel esaslara göre KDV’ye tabi olabilir.
Bağımsız depo veya saha hizmeti	Taşıma istisnası kapsamında olmayabilir.

Bu nedenle demuraj bedelinin KDV istisnasına girip girmediği, taşıma hizmetinin KDV Kanunu m. 14 kapsamında olup olmadığına göre belirlenmelidir.

Uluslararası Taşımacılık Kapsamında Tahsil Edilen Demuraj KDV’den İstisna mı?

Gemilerle yapılan konteyner taşımacılığı sırasında konteynerlerin makul sürenin üzerinde meşgul edilmesi nedeniyle tahsil edilen demuraj bedelleri, KDV Kanunu m. 14 kapsamındaki uluslararası taşımacılık istisnasına giren işlemler dolayısıyla tahsil ediliyorsa KDV hesaplanmaması gerekir.

Başka bir ifadeyle, asıl taşıma hizmeti KDV’den istisna ise ve demuraj bu taşıma hizmetinin eki niteliğindeyse, demuraj bedeli için de KDV hesaplanmaması gerekir.

İşlem	KDV Sonucu
Uluslararası taşıma hizmeti	KDV’den istisna
Bu taşıma nedeniyle doğan demuraj	KDV’den istisna
Bu taşıma nedeniyle doğan bekleme bedeli	KDV’den istisna
Taşıma bedelinin tamamlayıcı unsuru	KDV hesaplanmaz
Bağımsız yerel bekleme hizmeti	KDV’ye tabi olabilir

Bu konuda uluslararası taşımacılık istisnası uygulamasında istisna kapsamı doğru belirlenmelidir.

İthalatta Demuraj Bedeli KDV Matrahına Dahil Edilir mi?

İthalatta KDV matrahı, yalnız mal bedelinden oluşmaz. Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan ve vergilendirilmeyen bazı giderler ile ödemeler ithalatta KDV matrahına dahil edilir.

Bu nedenle ithal edilen eşyanın Türkiye’deki giriş limanı veya giriş yerine varışından sonra, ancak gümrük beyannamesinin tescilinden önce oluşan demuraj giderleri ithalatta KDV matrahına dahil edilebilir.

Bu durum, demurajın KDV Kanunu m. 14 kapsamında uluslararası taşımacılık istisnasına konu olabilecek bir bedel olmasını engellemez. Ancak ithalatta matrah kuralı ayrıca uygulanır.

Demurajın Aşaması	KDV Değerlendirmesi
Uluslararası taşıma sürecinde doğdu	KDV istisnası değerlendirilebilir.
Türkiye giriş limanında ve tescil öncesi doğdu	İthalatta KDV matrahına dahil edilir.
Gümrük beyannamesi tescilinden önceki gider	KDV Kanunu m. 21/c kapsamında matraha girebilir.
Gümrük vergileri tahakkukundan sonra doğdu	İthalat KDV matrahına dahil edilmez.
Tescil sonrası konteyner beklemesi	Genel esaslara göre KDV’ye tabi olabilir.

Gümrük Beyannamesi Tescilinden Sonraki Demurajda KDV Var mı?

Gümrük beyannamesi tescil edildikten, ithalat vergileri hesaplanıp tahakkuk ettikten sonra, ithal edilen malın taşıma firmasına ait konteynerler içinde gümrüklü sahada beklemesinden kaynaklanan demuraj veya bekleme bedelleri farklı değerlendirilir.

Bu aşamadaki bekleme hizmeti artık uluslararası taşımacılık istisnası kapsamında görülmeyebilir. Bu nedenle bu hizmetler için genel esaslar çerçevesinde KDV hesaplanması gerekir.

Aşama	KDV Sonucu
Gümrük beyannamesi tescilinden önce	İthalatta KDV matrahı yönünden değerlendirilir.
İthalat vergilerinin hesaplanmasından önce	KDV matrahına dahil olabilir.
Gümrük beyannamesi tescilinden sonra	Uluslararası taşımacılık istisnası dışında kalabilir.
Gümrüklü sahada konteyner beklemesi	Genel esaslara göre KDV’ye tabi olabilir.
Yerel bekleme veya saha hizmeti	KDV hesaplanması gerekir.

Bu ayrım uygulamada en çok hata yapılan noktalardan biridir.

Demuraj ve Bekleme Bedeline İlişkin Fatura Ek Belgeye Bağlanmalı mı?

Demuraj ve bekleme bedellerinin taşımacılık istisnası kapsamında değerlendirilebilmesi için, bu bedellerin hangi taşıma işlemiyle bağlantılı olduğunun belgelendirilmesi gerekir.

Bu nedenle faturada veya ek belgelerde taşıma işi, konşimento, manifesto, konteyner numarası, gemi bilgisi, taşıma güzergâhı, serbest süre, gecikme süresi ve hesaplama yöntemi açıkça gösterilmelidir.

Belge	Neden Önemlidir?
Fatura	Demuraj veya bekleme bedelinin tutarını gösterir.
Konşimento	Deniz yolu taşımacılığını ve taşıma ilişkisini gösterir.
Manifesto	Taşımanın kapsamını destekler.
Konteyner numarası	Bekleme bedelinin hangi konteynerle ilgili olduğunu gösterir.
Serbest süre bilgisi	Demurajın nasıl doğduğunu açıklar.
Gecikme hesaplama tablosu	Bedelin hesaplanmasını ispatlar.
Gümrük beyannamesi	Tescil tarihi ve ithalat aşamasını gösterir.
Taşıma sözleşmesi	Demuraj hükümlerini destekler.

Bu belgeler, hem KDV istisnası hem de KDV iadesi açısından önem taşır.

Uluslararası Taşımacılıkta Demuraj Nedeniyle Yüklenilen KDV İade Edilebilir mi?

KDV Kanunu m. 14 kapsamındaki uluslararası taşımacılık istisnası tam istisna niteliğindedir. Bu nedenle istisna kapsamındaki taşımacılık faaliyeti nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV, KDV Kanunu m. 32 kapsamında iade edilebilir.

Demuraj ve bekleme bedelleri, uluslararası taşımacılık istisnası kapsamındaki işlemle bağlantılı ise bu işlemlere ilişkin yüklenilen KDV iade hesabına dahil edilebilir.

KDV Türü	İade Durumu
Uluslararası taşıma faaliyetine doğrudan ilişkin KDV	İade hesabına alınabilir.
İstisna kapsamındaki demurajla bağlantılı KDV	İade hesabına alınabilir.
Genel giderlerden uluslararası taşımaya isabet eden KDV	Pay verilerek iade hesabına alınabilir.
ATİK’lerden uluslararası taşımaya isabet eden KDV	Oranlama ile iade hesabına alınabilir.
İade hakkı doğuran işlemle ilgisiz gider KDV’si	İade hesabına alınmaz.

Azami İade Edilebilir KDV Tutarı Nasıl Hesaplanır?

Uluslararası taşımacılık istisnasında iade edilecek KDV tutarı sınırsız değildir. İade hesabında doğrudan yüklenimler, genel gider payları ve ATİK payları dikkate alınır; ancak azami iade edilebilir KDV sınırı da kontrol edilir.

KDV ödemeksizin temin edilen mal ve hizmetler varsa, bu tutarlar için KDV iadesi talep edilemez. Bu durumda iade hakkı doğuran işlem bedeli ile KDV’siz temin edilen mal ve hizmet bedelleri arasındaki farka genel KDV oranı uygulanarak azami iade edilebilir KDV tutarı belirlenir.

Hesap Unsuru	Açıklama
Toplam istisna taşıma bedeli	Uluslararası taşımacılık hizmet bedelidir.
KDV’siz temin edilen hizmet bedelleri	Demuraj veya bekleme gibi KDV’siz temin edilen girdiler olabilir.
Fark tutar	İade hesabında azami tutar için esas alınır.
Genel KDV oranı	Fark tutara uygulanır.
Azami iade edilebilir KDV	Bu şekilde bulunan üst sınırdır.

KDV’siz Temin Edilen Demuraj ve Bekleme Bedelleri İade Hesabını Etkiler mi?

Evet. Uluslararası taşımacılık hizmetinden doğan iade taleplerinde, doğrudan yüklenim kapsamındaki bazı girdiler KDV ödenmeksizin temin edilmiş olabilir. Bu durumda, bu girdiler için yüklenilen KDV bulunmadığından bunların KDV iadesine konu edilmesi mümkün değildir.

Ayrıca azami iade edilebilir KDV tutarının hesabında, uluslararası taşımacılık hizmet bedelinden KDV’siz temin edilen hizmetlere ait matrahın düşülmesi gerekir.

Girdi	İade Hesabına Etkisi
KDV ödenerek alınan doğrudan girdi	Yüklenilen KDV iade hesabına alınabilir.
KDV’siz alınan demuraj	KDV yüklenimi yoktur.
KDV’siz alınan bekleme bedeli	KDV yüklenimi yoktur.
KDV’siz hizmet bedeli	Azami iade hesabında düşülür.
Genel gider ve ATİK payı	Azami tutar sınırı dikkate alınarak hesaplanır.

İade Talebinde Hangi Belgeler Aranır?

Uluslararası taşımacılık istisnasından doğan iade taleplerinde, taşımacılık işinin niteliğine göre belirli belgeler aranır. Bu belgeler taşımanın gerçekten uluslararası taşımacılık kapsamında olduğunu ve iade talebinin doğru hesaplandığını ispatlar.

Belge	Açıklama
Standart iade talep dilekçesi	İade talebinin resmi başlangıcıdır.
İndirilecek KDV listesi	İade dönemindeki indirilecek KDV’leri gösterir.
Yüklenilen KDV listesi	İade hakkı doğuran işlemle bağlantılı KDV’leri gösterir.
İade hesaplama tablosu	İade tutarının nasıl hesaplandığını açıklar.
Satış faturaları listesi	İstisna hizmet faturalarını gösterir.
Yetki belgesi ve taşıt belgesi	Taşımacılık mevzuatı gereği aranabilir.
Konşimento veya manifesto	Deniz ve hava yolu taşımalarında tevsik belgesidir.
CMR, TIR Karnesi, transit beyanname	Kara taşımalarında tevsik belgesi olabilir.
Demuraj hesap tablosu	Bekleme bedelinin taşıma işlemiyle bağlantısını gösterir.

Örnek 1: Uluslararası Taşıma Kapsamında Demuraj

Bir şirketin Çin’den Türkiye’ye deniz yolu ile konteyner taşımacılığı yaptığını varsayalım. Konteynerlerin makul süreden fazla kullanılması nedeniyle taşıma firması tarafından demuraj bedeli tahsil edilmiştir. Demuraj bedeli, uluslararası taşıma işleminden doğmuştur.

Unsur	Değerlendirme
Taşıma türü	Yabancı ülkeden Türkiye’ye deniz taşımacılığı
Asıl taşıma	KDV Kanunu m. 14 kapsamında istisna
Demuraj	Taşıma bedelinin eki
KDV	Hesaplanmaz
İade	Bu faaliyet nedeniyle yüklenilen KDV, şartları varsa iade hesabına alınabilir

Örnek 2: Gümrük Tescilinden Sonraki Konteyner Bekleme Bedeli

İthal edilen malın gümrük beyannamesi tescil edilmiş, ithalat vergileri hesaplanmış ve tahakkuk etmiştir. Ancak mal, taşıma firmasına ait konteyner içinde gümrüklü sahada beklemeye devam etmiş ve bu nedenle ek bekleme bedeli doğmuştur.

Unsur	Değerlendirme
Gümrük beyannamesi tescil edildi	İthalat aşaması tamamlanma sürecine girdi
Bekleme tescilden sonra doğdu	Uluslararası taşıma istisnası kapsamında değerlendirilmez
Hizmetin niteliği	Yerel bekleme/konteyner kullanım hizmeti
KDV	Genel esaslara göre hesaplanır
İade	Uluslararası taşımacılık istisnası iade hesabına alınmaz

Örnek 3: Tescil Öncesi İthalat Matrahına Giren Demuraj

İthal edilen eşya Türkiye giriş limanına gelmiş, ancak gümrük beyannamesi henüz tescil edilmemiştir. Bu aşamada demuraj gideri doğmuştur.

Unsur	Değerlendirme
Eşya Türkiye giriş limanında	İthalat süreci devam ediyor
Gümrük beyannamesi henüz tescil edilmedi	Tescil öncesi gider söz konusu
Demuraj gideri	İthalatta KDV matrahına dahil edilir
KDV Kanunu m. 14 istisnası	İthalatta matrah kuralını ortadan kaldırmaz
Sonuç	İthalat KDV matrahı doğru hesaplanmalıdır

Örnek 4: KDV’siz Demuraj Girdisiyle Azami İade Hesabı

Bir taşımacılık şirketi, KDV Kanunu m. 14 kapsamında 1.000.000 TL tutarında uluslararası taşımacılık hizmeti vermiştir. Bu hizmetin doğrudan girdileri arasında KDV’siz temin edilen 200.000 TL demuraj ve bekleme bedeli bulunmaktadır.

Unsur	Tutar
Uluslararası taşımacılık hizmet bedeli	1.000.000 TL
KDV’siz temin edilen demuraj/bekleme bedeli	200.000 TL
Azami iade hesabına esas fark	800.000 TL
Genel KDV oranı	%20
Azami iade edilebilir KDV	160.000 TL

Bu örnekte KDV’siz temin edilen 200.000 TL için KDV yüklenimi bulunmadığından, azami iade edilebilir KDV tutarı 800.000 TL üzerinden hesaplanır.

Demuraj Bedeli Faturasında Hangi Açıklamalar Yer Almalıdır?

Demuraj veya bekleme bedeli faturasında, işlemin uluslararası taşımacılık istisnası kapsamında olup olmadığını gösterecek açıklamaların bulunması uygulamada önemlidir.

Açıklama	Neden Önemlidir?
Taşıma güzergâhı	Taşımanın uluslararası olup olmadığını gösterir.
Konşimento veya manifesto bilgisi	Demurajın ilgili taşıma ile bağlantısını kurar.
Konteyner numarası	Bekleme bedelinin hangi ekipmanla ilgili olduğunu gösterir.
Serbest süre ve gecikme gün sayısı	Bedelin hesaplanmasını açıklar.
Gümrük beyannamesi tescil tarihi	İthalat matrahı veya tescil sonrası ayrım için gereklidir.
KDV istisna açıklaması	KDV hesaplanmama gerekçesini gösterir.
Bedelin türü	Demuraj, detention, bekleme, ardiye gibi ayrım yapılmalıdır.

Demuraj, Ardiye ve Depolama Bedeli Aynı Şey midir?

Hayır. Demuraj, ardiye ve depolama bedelleri birbirine benzer görünse de vergi uygulamasında aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Bedel Türü	Genel Niteliği
Demuraj	Taşıma ekipmanının veya geminin makul süreden fazla meşgul edilmesi nedeniyle doğar.
Detention	Konteynerin terminal dışına çıkarıldıktan sonra geç iadesi nedeniyle doğabilir.
Ardiye	Eşyanın depolanması veya sahada bekletilmesi hizmetidir.
Depolama bedeli	Malın belirli yerde muhafazasına ilişkin hizmettir.
Liman hizmeti	Liman sahasında verilen çeşitli hizmetleri kapsayabilir.

Bu nedenle her bedelin KDV değerlendirmesi kendi niteliğine ve doğduğu aşamaya göre yapılmalıdır.

Uygulamada Yapılan Başlıca Hatalar

Hata	Vergisel Risk
Tüm demuraj bedellerini otomatik KDV’den istisna saymak	Tescil sonrası yerel hizmetlerde eksik KDV riski doğar.
Tüm demuraj bedellerine otomatik KDV hesaplamak	İstisna kapsamındaki taşıma eklerinde hatalı KDV doğabilir.
Gümrük beyannamesi tescil tarihini dikkate almamak	İthalat KDV matrahı hatalı hesaplanabilir.
Demuraj ile ardiye/depolama bedelini karıştırmak	Yanlış KDV uygulaması yapılabilir.
Fatura ekinde konşimento veya manifesto bilgisi tutmamak	İstisna tevsiki zayıflar.
KDV’siz temin edilen girdileri azami iade hesabından düşmemek	Fazla iade talebi riski doğar.
İlgisiz giderleri iade hesabına dahil etmek	İade reddi ve ceza riski oluşur.
Genel gider ve ATİK payını yanlış hesaplamak	İade tutarı hatalı belirlenebilir.
Yurtiçi taşıma parçasını istisna sanmak	Eksik KDV beyanı yapılabilir.
Gümrüklü saha bekleme hizmetini uluslararası taşıma saymak	Genel KDV yükümlülüğü atlanabilir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Başlıca Noktalar

Kontrol Edilecek Konu	Açıklama
Taşıma uluslararası mı?	KDV Kanunu m. 14 istisnası için temel koşuldur.
Demuraj hangi taşıma ile bağlantılı?	Asıl taşıma faturasıyla ilişki kurulmalıdır.
Demuraj hangi aşamada doğdu?	Tescil öncesi, tescil sonrası ayrımı yapılmalıdır.
Gümrük beyannamesi tescil tarihi nedir?	İthalatta KDV matrahı açısından belirleyicidir.
Bedel taşıma bedelinin eki mi?	İstisna için önemlidir.
Bedel bağımsız yerel hizmet mi?	Genel esaslara göre KDV hesaplanabilir.
Fatura ve ek belgeler yeterli mi?	Konşimento, manifesto, konteyner bilgisi saklanmalıdır.
KDV iadesi talep edilecek mi?	Yüklenilen KDV listesi ve hesaplama tablosu hazırlanmalıdır.
KDV’siz girdiler var mı?	Azami iade hesabında düşülmelidir.
Genel gider ve ATİK payı doğru mu?	Tebliğ hükümlerine göre oranlama yapılmalıdır.

Sonuç

Uluslararası taşımacılık kapsamında ortaya çıkan demuraj ve bekleme bedellerinin KDV karşısındaki durumu, bedelin hangi işlemden ve hangi aşamada doğduğuna göre belirlenmelidir.

Gemilerle yapılan konteyner taşımacılığında konteynerlerin makul sürenin üzerinde meşgul edilmesi nedeniyle tahsil edilen demuraj bedelleri, KDV Kanunu m. 14 kapsamındaki uluslararası taşımacılık istisnasına giren işlemler dolayısıyla tahsil ediliyorsa bu bedeller için KDV hesaplanmamalıdır.

Ancak ithal edilen eşyanın Türkiye’deki giriş limanı veya yerine varışından sonra ve gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar oluşan demuraj giderleri, KDV Kanunu m. 21/c kapsamında ithalatta KDV matrahına dahil edilmelidir. KDV Kanunu m. 14 istisnası bu matrah kuralının uygulanmasına engel değildir.

Gümrük beyannamesi tescil edildikten ve ithalat vergileri hesaplanıp tahakkuk ettikten sonra, ithal edilen malın taşıma firmasına ait konteynerler içinde gümrüklü sahada beklemesinden kaynaklanan demuraj veya bekleme bedelleri ise uluslararası taşımacılık istisnası kapsamında değerlendirilmez. Bu hizmetler için genel esaslara göre KDV hesaplanmalıdır.

Uluslararası taşımacılık istisnası tam istisna niteliğinde olduğundan, bu faaliyet nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV’nin KDV Kanunu m. 32 kapsamında iadesi mümkündür. Ancak iade hesabında yalnız iade hakkı doğuran işlemle ilgili doğrudan yüklenimler, genel gider payları ve ATİK payları dikkate alınmalı; KDV’siz temin edilen demuraj ve bekleme bedelleri azami iade hesabında işlem bedelinden düşülmelidir.

---

Yasal Dayanak Tablosu

Mevzuat	Madde veya Bölüm	Düzenlemenin Konusu	Blog Yazısıyla İlgisi
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 1/1	Türkiye’de yapılan ticari, sınai, zirai ve mesleki teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olması	Demuraj ve bekleme hizmetlerinin genel olarak KDV’nin konusuna girip girmediğinin belirlenmesinde dikkate alınır.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 14/1	Transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işleri istisnası	Uluslararası taşımacılık kapsamındaki taşıma hizmetleri ve bu hizmetlerin eki niteliğindeki demuraj bedellerinin KDV’den istisna değerlendirilmesinin temel dayanağıdır.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 20/1	Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah	Demuraj ve bekleme bedellerinin hizmet karşılığı bedel olup olmadığının tespitinde dikkate alınır.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 20/2	Bedel tanımı	Her ne suretle olursa olsun alınan veya borçlanılan para ve menfaatlerin matrah kapsamında değerlendirilmesini düzenler.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 21/c	İthalatta KDV matrahı	Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan ve vergilendirilmeyen gider ve ödemelerin ithalatta KDV matrahına dahil edilmesinin dayanağıdır.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 32	Tam istisnalarda indirim ve iade	KDV Kanunu m. 14 kapsamındaki uluslararası taşımacılık faaliyetleri nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV’nin iadesinin dayanağıdır.
KDV Genel Uygulama Tebliği	II/C-1	Transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işlerinde istisna	Uluslararası taşımacılık istisnasının kapsamını, hangi taşıma işlerinin istisna olduğunu ve beyan usulünü açıklar.
KDV Genel Uygulama Tebliği	II/C-1.2	İstisnanın beyanı	Uluslararası taşımacılık istisnasının 1 No.lu KDV Beyannamesinde 311 kod numaralı satırla beyan edilmesini düzenler.
KDV Genel Uygulama Tebliği	II/C-1.3	Uluslararası taşımacılık istisnasında iade	İade talebinde aranacak belgeler, taşıma türlerine göre tevsik belgeleri ve iade süreci bakımından temel açıklamaları içerir.
KDV Genel Uygulama Tebliği	III/A-2	İthalatta matrah	İthalatta KDV matrahına dahil edilecek gider ve ödemelerin değerlendirilmesinde dikkate alınır.
KDV Genel Uygulama Tebliği	IV/A-1.2	Yüklenilen KDV ve iade hesabı	Doğrudan yüklenimler, genel gider payları ve iade hakkı doğuran işlemle ilgisiz giderlerin iade hesabına dahil edilmemesi bakımından önemlidir.
KDV Genel Uygulama Tebliği	IV/A-1.3	ATİK’lerde iade uygulaması	Uluslararası taşımacılıkta kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetlerden iade hesabına verilecek payın hesaplanmasında dikkate alınır.
KDV Genel Uygulama Tebliği	IV/A-1.3	KDV’siz temin edilen mal ve hizmetlerde azami iade hesabı	KDV ödemeksizin temin edilen demuraj ve bekleme bedellerinin azami iade edilebilir KDV tutarının hesabında düşülmesi gerektiğini gösterir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu	Madde 27/1-e	İthal eşyasının gümrük kıymetine ilave edilecek nakliye, sigorta, yükleme ve elleçleme giderleri	İthalat aşamasındaki taşıma ve bağlantılı giderlerin gümrük kıymetiyle ilişkisini belirler.
4458 sayılı Gümrük Kanunu	Madde 28/a	Giriş yerinden sonraki nakliye ve sigorta giderleri	Eşyanın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişinden sonraki giderlerin gümrük kıymetine dahil edilip edilmeyeceğinin değerlendirilmesinde önemlidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu	Madde 227	Kayıtların tevsiki	Demuraj, bekleme bedeli, konşimento, manifesto, gümrük beyannamesi ve iade belgelerinin tevsik edilmesi bakımından önemlidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu	Madde 229 ve devamı	Fatura ve belge düzeni	Demuraj ve bekleme bedellerine ilişkin faturaların düzenlenmesi ve taşıma belgeleriyle ilişkilendirilmesi bakımından dikkate alınır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu	Madde 413	Özelge talep hakkı	Mükelleflerin tereddüt ettikleri konularda yazılı izahat talep edebilmesine dayanak oluşturur.

Not

Bu yazıda verilen bilgiler genel bilgilendirme mahiyetinde olup, kişilerin, işletmelerin, kurumların ve bu içerikteki olayla benzer durumları bulunan işletmelerin/kişilerin konunun uzmanı mali müşavir ve diğer uzmanlardan kendi işletmeleri özelinde profesyonel destek almalarının önemli olduğunu belirtiriz.

---

Hesaplama Araçları

---

GEKAP Ödemeleri Hangi Dönemde Gider Yazılır? Tahakkuk Dönemi mi, Ödeme Dönemi mi?

---

İş Görüşmesi ve Müşteri Ağırlamak İçin Yat Kiralama Gider Yazılabilir mi?

---

SMMM ve YMM’lerde Bireysel Büro ile Mesleki Şirket Aynı Anda Açılabilir mi?