Sigorta Aracılarının KDV Beyanı ve KDV İndirimi Nasıl Yapılır?

Sigorta acenteleri ve brokerlerin sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin aracılık işlemleri KDV Kanunu m. 17/4-e kapsamında KDV’den istisnadır. KDV Genel Uygulama Tebliği’nde de sigorta acenteleri ve sigorta brokerlerinin sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri karşılığı aldıkları komisyon bedelleri üzerinden KDV hesaplanmayacağı açıklanmıştır.

Buna karşılık sigorta aracılarının işletmelerine ait taşınır/taşınmaz teslimleri ile sigorta muamelelerine ilişkin olanlar dışındaki hizmetleri KDV’ye tabidir. Ayrıca sigorta aracılarının KDV’ye tabi arızi işlemleri varsa, bu işlemler yalnız işlemin gerçekleştiği dönem için verilecek 1 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilir. Faaliyetleri tamamen KDV Kanunu m. 17/4-e kapsamındaki istisna işlemlerden oluşan ve hiçbir dönemde KDV’ye tabi işlemi bulunmayan sigorta aracıları ise bu istisna işlemler nedeniyle KDV beyannamesi vermez.

KDV indirimi yönünden de sonuç nettir: KDV’ye tabi işlemlerle ilgili yüklenilen KDV indirilebilir; ancak KDV’den istisna edilen sigorta aracılık işlemlerine ilişkin yüklenilen KDV, KDV Kanunu m. 30/a gereği indirim konusu yapılamaz. Yazıya kaynaklık eden özelge de aynı ayrımı yaparak, sigorta şirketlerine doğrudan verilen aracılık hizmetlerinin KDV’den istisna olduğunu, sigorta aracıları arasındaki komisyon/işlem bedellerinde ise genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanması gerektiğini açıklamaktadır. (Gelir İdaresi Başkanlığı)

---

Sigorta Aracılarının KDV Beyanı ve KDV İndirimi Nasıl Yapılır?

Sigorta acenteleri ve sigorta brokerleri, sigorta sektöründe sigorta şirketleri ile sigortalılar arasında aracılık hizmeti sunan önemli aktörlerdir. Bu aracılık faaliyetleri nedeniyle sigorta şirketlerinden komisyon geliri elde edilir. Ancak sigorta aracılarının KDV uygulaması, genel hizmet işletmelerinden farklıdır.

Çünkü KDV Kanunu’nda sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemler KDV’den istisna edilmiştir. Buna karşılık sigorta aracılarının bütün işlemleri KDV’den istisna değildir. Sigorta aracılarının diğer sigorta aracılarına verdiği hizmetler, işletmeye ait taşıt veya gayrimenkul satışları, sigorta muameleleri dışındaki hizmetleri ve benzeri işlemleri KDV’ye tabi olabilir.

Bu blog yazısında sigorta acenteleri ve brokerlerin KDV beyannamesi verip vermeyeceği, hangi işlemlerde KDV hesaplanacağı, yurt içi gider belgelerindeki KDV’nin indirilip indirilemeyeceği ve sigorta aracıları arasındaki komisyon faturalarında KDV uygulaması açıklanmaktadır.

Sigorta Aracılık İşlemlerinde KDV İstisnası Nedir?

KDV Kanunu’nun 17/4-e maddesi uyarınca, banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ile sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemler KDV’den istisnadır.

Bu istisna, sigorta acentesi veya brokerin sigorta şirketine verdiği sigorta aracılık hizmeti karşılığında aldığı komisyon bedelleri için uygulanır.

İşlem	KDV Durumu
Sigorta acentesinin sigorta şirketine verdiği aracılık hizmeti	KDV’den istisna
Sigorta brokerinin sigorta şirketine verdiği aracılık hizmeti	KDV’den istisna
Sigorta şirketinden alınan komisyon	KDV hesaplanmaz
Sigorta aracısının sigorta dışı hizmeti	KDV’ye tabi
Sigorta aracısının taşınır veya taşınmaz satışı	KDV’ye tabi olabilir

Sigorta Acentesi ve Broker Kimdir?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nda sigorta acenteleri ve sigorta brokerleri sigorta aracısı olarak tanımlanmaktadır. KDV uygulamasında da sigorta acenteleri ve brokerler, sigorta şirketlerine yaptıkları sigorta muamelelerine ilişkin işlemler bakımından KDV istisnasından yararlanır.

Sigorta Aracısı	Açıklama
Sigorta acentesi	Sigorta şirketleri adına sigorta sözleşmelerine aracılık eden kişidir.
Sigorta brokeri	Sigorta ettiren ile sigorta şirketi arasında aracılık eden bağımsız aracı niteliğindedir.
Prodüktör	Eski düzenlemelerde sigorta aracılığı kapsamında kullanılan kavramdır.
Sigorta şirketi	Sigorta poliçesini düzenleyen ve sigorta riskini üstlenen şirkettir.
Sigorta aracılık komisyonu	Sigorta şirketi tarafından aracıya ödenen komisyon bedelidir.

Sigorta Şirketlerine Yapılan Aracılık Hizmetlerinde KDV Hesaplanır mı?

Hayır. Sigorta acenteleri ve brokerlerin sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin aracılık hizmetleri KDV’den istisnadır.

Bu kapsamda sigorta şirketinden alınan komisyon bedeli üzerinden KDV hesaplanmaz. Sigorta şirketine düzenlenen komisyon faturasında veya ilgili belge düzeninde KDV gösterilmemelidir.

Gelir Türü	KDV Durumu
Sigorta şirketinden alınan aracılık komisyonu	KDV hesaplanmaz
Poliçe üretimine ilişkin komisyon	KDV’den istisna
Sigorta şirketine verilen sigorta aracılık hizmeti	KDV’den istisna
Sigorta şirketi dışındaki kişiye verilen danışmanlık hizmeti	KDV’ye tabi
Sigorta dışı pazarlama hizmeti	KDV’ye tabi

Bu konuda sigorta aracılık hizmeti karşılığında alınan bedelin vergisel boyutu ayrıca önem taşır.

Faaliyeti Tamamen İstisna Olan Sigorta Aracısı KDV Beyannamesi Verir mi?

Sigorta aracısının faaliyeti tamamen KDV Kanunu m. 17/4-e kapsamındaki sigorta şirketlerine verilen aracılık hizmetlerinden oluşuyorsa ve hiçbir vergilendirme döneminde KDV’ye tabi işlemi bulunmuyorsa, bu istisna kapsamındaki işlemleri nedeniyle 1 No.lu KDV Beyannamesi vermesine gerek yoktur.

Durum	KDV Beyannamesi
Sadece sigorta şirketlerine aracılık hizmeti veriliyor	1 No.lu KDV Beyannamesi verilmez
Hiç KDV’ye tabi işlem yok	Beyanname verilmez
Araç satışı yapıldı	İşlemin olduğu dönem beyanname verilir
Başka acenteye komisyon faturası kesildi	KDV hesaplanır ve beyan edilir
Sigorta dışı hizmet verildi	KDV hesaplanır ve beyan edilir

Bu nedenle sigorta acentelerinin KDV beyannamesi verip vermeyeceği, yalnız faaliyet koduna değil, ilgili dönemde KDV’ye tabi işlem bulunup bulunmadığına göre belirlenmelidir.

Sigorta Aracılarının KDV’ye Tabi İşlemleri Nelerdir?

Sigorta aracılarının yalnız sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri KDV’den istisnadır. Bunun dışındaki işlemler genel hükümlere göre KDV’ye tabi olabilir.

İşlem	KDV Durumu
Sigorta şirketine yapılan aracılık hizmeti	KDV’den istisna
Sigorta acentesinin başka acenteye verdiği hizmet	KDV’ye tabi
Acenteler arası komisyon paylaşımı	KDV’ye tabi
Broker ile acente arasındaki komisyon	KDV’ye tabi
İşletmeye ait aracın satışı	KDV’ye tabi olabilir
İşletmeye ait taşınmazın satışı	KDV’ye tabi olabilir
Sigorta dışı danışmanlık hizmeti	KDV’ye tabi
Reklam, tanıtım veya pazarlama hizmeti	KDV’ye tabi

Bu konuda sigorta acenteleri arasındaki komisyon paylaşımında fatura ve KDV uygulaması önemli bir örnektir.

Sigorta Aracıları Arasındaki Komisyonlarda KDV Hesaplanır mı?

Evet. Sigorta aracıları ve bunların şubelerinin birbirlerine karşı yaptıkları sigorta muamelelerine ilişkin işlemler KDV istisnası kapsamında değerlendirilmez. KDV istisnası, sigorta aracısının sigorta şirketine yaptığı sigorta muamelesine ilişkin hizmet için uygulanır.

Bu nedenle başka bir acenteye, brokere veya sigorta aracısına verilen hizmetler karşılığında alınan komisyon bedeli genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabidir.

İşlem	KDV Uygulaması
Acente sigorta şirketinden komisyon aldı	KDV hesaplanmaz
Acente başka acenteye komisyon faturası düzenledi	KDV hesaplanır
Broker acenteye hizmet faturası düzenledi	KDV hesaplanır
Acente brokerden komisyon aldı	KDV hesaplanır
Sigorta şirketiyle doğrudan aracılık ilişkisi yok	İstisna uygulanmaz

Bu konuda sigorta acentelerinin aralarında yaptığı iş paylaşımında belge düzeni uygulamada sık karşılaşılan bir konudur.

Sigorta Aracısının Araç veya Demirbaş Satışında KDV Var mı?

Sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta aracılık işlemleri KDV’den istisna olmakla birlikte, işletmelerine ait taşınır ve taşınmazların teslimi işlemin niteliğine ve istisna şartlarına göre KDV’ye tabi olabilir.

Örneğin sigorta acentesinin aktifinde kayıtlı ticari aracı satması, sigorta aracılık istisnası kapsamında değerlendirilmez. Bu işlem genel KDV hükümlerine göre değerlendirilir.

Satış Türü	KDV Durumu
Aktife kayıtlı araç satışı	KDV’ye tabi olabilir. İkinci el binek oto satışında KDV %1, ticari araç %20’dir.
Demirbaş satışı	İstisnai durumlar dışında KDV’ye tabidir.
Ofis mobilyası satışı	İstisnai durumlar dışında KDV’ye tabidir.
İşletmeye ait taşınmaz satışı	KDV yönünden ayrıca değerlendirilir
Sigorta şirketine aracılık komisyonu	KDV’den istisna

Bu konuda sigorta aracılarının araç alım-satımında KDV uygulaması ayrıca incelenmelidir.

KDV’ye Tabi Arızi İşlem Olursa Beyanname Nasıl Verilir?

Sigorta aracısının faaliyetleri genel olarak KDV’den istisna olsa bile, istisna kapsamına girmeyen KDV’ye tabi arızi işlemi varsa, bu işlem yalnız gerçekleştiği dönem için 1 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilir.

Örneğin sigorta acentesi bir ay içinde aktifine kayıtlı aracını satarsa, o ay için 1 No.lu KDV Beyannamesi vermesi gerekebilir.

Arızi İşlem	Beyan
Aktife kayıtlı araç satışı	İşlemin olduğu dönem 1 No.lu KDV Beyannamesi
Başka acenteye komisyon faturası	İşlemin olduğu dönem 1 No.lu KDV Beyannamesi
Sigorta dışı danışmanlık hizmeti	İşlemin olduğu dönem 1 No.lu KDV Beyannamesi
Taşınır teslimi	İşlemin niteliğine göre 1 No.lu KDV Beyannamesi
Hiç KDV’ye tabi işlem yok	Beyanname verilmez

Yurt İçi Alım Belgelerindeki KDV İndirilebilir mi?

KDV indirimi, yüklenilen KDV’nin hangi faaliyetle ilgili olduğuna göre belirlenir. Sigorta aracısının KDV’den istisna sigorta aracılık faaliyetiyle ilgili yurt içi gider belgelerinde yer alan KDV indirim konusu yapılamaz.

Buna karşılık KDV’ye tabi işlemlerle doğrudan ilgili alış ve giderlere ait KDV indirim konusu yapılabilir.

Giderin İlgili Olduğu İşlem	KDV İndirimi
KDV’den istisna sigorta aracılık faaliyeti	İndirilemez
KDV’ye tabi araç satışıyla ilgili gider	İndirilebilir
KDV’ye tabi acenteler arası komisyon hizmeti	İndirilebilir
KDV’ye tabi danışmanlık hizmeti	İndirilebilir
Hem istisna hem KDV’ye tabi faaliyetle ilgili genel gider	Paylaştırma yapılmalıdır

Yalnız İstisna Faaliyeti Olan Sigorta Aracısı Alış KDV’sini Beyannameye Yazabilir mi?

Faaliyeti tamamen sigorta şirketlerine verilen istisna aracılık hizmetinden oluşan bir sigorta aracısının, yurt içi gider belgelerinde yer alan KDV’yi “Yurt İçi Alımlara İlişkin KDV” bölümünde indirim konusu yapması mümkün değildir.

Çünkü bu giderler KDV’den istisna edilmiş faaliyetle ilgilidir. KDV Kanunu m. 30/a gereğince, KDV’den istisna edilen işlemlerle ilgili alış belgelerinde gösterilen KDV hesaplanan KDV’den indirilemez.

Gider Belgesi	KDV İndirim Durumu
Kira faturası	Yalnız istisna faaliyetle ilgiliyse indirilemez
Elektrik, su, internet faturası	Yalnız istisna faaliyetle ilgiliyse indirilemez
Kırtasiye gideri	Yalnız istisna faaliyetle ilgiliyse indirilemez
Araç gideri	Yalnız istisna faaliyetle ilgiliyse indirilemez
KDV’ye tabi işlemle ilgili gider	İndirilebilir

Bu nedenle sigorta aracıları yurt içi alım KDV’sini otomatik olarak indirim konusu yapmamalıdır.

Hem İstisna Hem KDV’ye Tabi İşlemi Olan Sigorta Aracısı Ne Yapmalı?

Sigorta aracısının hem KDV’den istisna sigorta aracılık faaliyeti hem de KDV’ye tabi işlemleri varsa, yüklenilen KDV’nin hangi faaliyetle ilgili olduğu belirlenmelidir.

Doğrudan KDV’ye tabi işlemle ilgili olan KDV indirilebilir. Doğrudan istisna işlemle ilgili olan KDV indirilemez. Her iki faaliyetle de ilgili genel giderlerde ise makul, izlenebilir ve belgelenebilir bir dağıtım anahtarı kullanılmalıdır.

KDV Türü	Uygulama
Doğrudan KDV’ye tabi işlemle ilgili KDV	İndirilebilir
Doğrudan istisna işlemle ilgili KDV	İndirilemez
Karma faaliyetlere ilişkin genel gider KDV’si	Paylaştırma yapılır
Paylaştırma anahtarı	Ciro, işlem hacmi, kullanım oranı veya uygun başka ölçüt olabilir
Hatalı tam indirim	Vergi riski doğurur

Sigorta Aracılık Faturasında KDV Gösterilir mi?

Sigorta aracısı sigorta şirketine yaptığı aracılık hizmeti karşılığında komisyon faturası veya ilgili belge düzenlediğinde KDV hesaplamaz. Bu işlem KDV Kanunu m. 17/4-e kapsamında istisnadır.

Ancak aynı sigorta aracısı başka bir sigorta aracısına hizmet veriyorsa veya sigorta dışı bir hizmet sunuyorsa, düzenlenen faturada genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanmalıdır.

Fatura Türü	KDV Durumu
Sigorta şirketine aracılık komisyon faturası	KDV hesaplanmaz
Başka sigorta acentesine komisyon faturası	KDV hesaplanır
Brokere düzenlenen hizmet faturası	KDV hesaplanır
Sigorta dışı danışmanlık faturası	KDV hesaplanır
Aktif araç satış faturası	KDV hesaplanabilir

Sigorta Aracıları 1 No.lu KDV Beyannamesine Hangi İşlemleri Dahil Eder?

Sigorta aracıları, 1 No.lu KDV Beyannamesine yalnız KDV’ye tabi işlemlerini dahil eder. Sigorta şirketlerine yaptıkları istisna aracılık işlemleri nedeniyle KDV hesaplamazlar.

KDV’ye tabi işlemin bulunduğu dönemde, bu işleme ilişkin hesaplanan KDV beyan edilir ve bu KDV’ye tabi işlemle ilgili yüklenilen KDV indirim konusu yapılabilir.

Beyannameye Dahil Edilecek İşlem	Durum
Başka acenteye düzenlenen komisyon faturası	Dahil edilir
Sigorta dışı hizmet faturası	Dahil edilir
Aktife kayıtlı araç satışı	Dahil edilir
KDV’ye tabi taşınır/taşınmaz teslimi	Dahil edilir
Sigorta şirketine yapılan istisna aracılık komisyonu	KDV hesaplanmaz
İstisna faaliyete ait alış KDV’si	İndirim konusu yapılmaz

KDV Beyannamesi Verilen Dönemde Tüm Alış KDV’leri İndirilebilir mi?

Hayır. Bir dönemde KDV’ye tabi bir işlem nedeniyle 1 No.lu KDV Beyannamesi verilmesi, o dönemde kayıtlara alınan tüm yurt içi gider KDV’lerinin indirilebileceği anlamına gelmez.

İndirilecek KDV yalnız KDV’ye tabi işlemlerle ilgili olan alış ve giderlere ait KDV ile sınırlıdır. İstisna kapsamındaki sigorta aracılık faaliyetleriyle ilgili KDV yine indirilemez.

Durum	Sonuç
Dönemde 1 No.lu KDV Beyannamesi verildi	Tüm KDV’ler otomatik indirilemez
KDV’ye tabi araç satışı yapıldı	Araç satışına ilişkin KDV beyan edilir
İstisna faaliyet giderleri var	Bu giderlere ait KDV indirilemez
KDV’ye tabi işlemle ilgili gider var	İndirilebilir
Genel giderler ortak kullanılıyor	Paylaştırma yapılmalıdır

Bu ayrım, özelgede sorulan “yurt içi alımlara ilişkin KDV aynı beyannamede beyan edilir mi?” sorusunun özünü oluşturmaktadır.

Örnek 1: Sadece Sigorta Şirketlerinden Komisyon Alan Acente

Bir sigorta acentesinin yalnız sigorta şirketlerine aracılık hizmeti verdiğini ve sigorta şirketlerinden komisyon geliri elde ettiğini varsayalım. Acente aynı dönemde hiçbir KDV’ye tabi işlem yapmamıştır.

İşlem	KDV Sonucu
Sigorta şirketinden komisyon geliri	KDV’den istisna
KDV’ye tabi işlem	Yok
1 No.lu KDV Beyannamesi	Verilmez
Yurt içi gider KDV’si	İndirilemez
Alış KDV’sinin gider/maliyet durumu	Gelir veya kurumlar vergisi yönünden ayrıca değerlendirilir

Örnek 2: Acenteler Arası Komisyon Faturası

Bir sigorta acentesi, başka bir sigorta acentesine müşteri yönlendirmiş ve bu işlem karşılığında 50.000 TL komisyon geliri elde etmiştir.

İşlem	KDV Sonucu
Hizmeti alan	Başka sigorta acentesi
Hizmeti veren	Sigorta acentesi
İşlem sigorta şirketine yapılan aracılık mı?	Hayır
KDV istisnası uygulanır mı?	Hayır
Fatura	50.000 TL + KDV
Beyan	İşlemin olduğu dönem 1 No.lu KDV Beyannamesi

Bu işlem sigorta şirketine yapılan istisna aracılık hizmeti olmadığı için genel oranda KDV hesaplanmalıdır.

Örnek 3: Sigorta Aracısının Aktifindeki Aracı Satması

Bir sigorta acentesinin aktifinde kayıtlı ticari aracı sattığını varsayalım. Acente normal faaliyetinde KDV beyannamesi vermemektedir.

İşlem	KDV Sonucu
Satılan kıymet	Aktife kayıtlı araç
İşlem sigorta aracılık faaliyeti mi?	Hayır
KDV’ye tabi mi?	Genel hükümlere göre değerlendirilir
Beyanname	Satışın olduğu dönem 1 No.lu KDV Beyannamesi
Alış KDV’si	İndirim hakkı ayrıca değerlendirilir

Bu konuda KDV mükellefiyeti olmayan sigorta acentesinin aktifindeki ticari araç satışı örnek bir uygulamadır.

Örnek 4: Aynı Dönemde Hem İstisna Hem KDV’ye Tabi İşlem Varsa

Bir sigorta acentesinin Ocak ayında sigorta şirketinden 300.000 TL istisna komisyon geliri, başka bir sigorta acentesinden ise 40.000 TL + KDV komisyon geliri elde ettiğini varsayalım. Aynı ayda 20.000 TL + KDV genel yönetim gideri yapılmıştır.

Unsur	Tutar	KDV Durumu
Sigorta şirketi komisyonu	300.000 TL	KDV’den istisna
Başka acenteye hizmet geliri	40.000 TL	KDV’ye tabi
Genel yönetim gideri	20.000 TL + KDV	Ortak gider
İndirilecek KDV	Paylaştırılmalıdır	Yalnız KDV’ye tabi işleme isabet eden kısım indirilebilir
Beyanname	Ocak dönemi	1 No.lu KDV Beyannamesi verilir

Bu örnekte tüm alış KDV’sinin indirilmesi doğru değildir. İstisna ve KDV’ye tabi işlemler arasında uygun bir paylaştırma yapılmalıdır.

İstisna Faaliyetlere Ait KDV Ne Yapılır?

KDV’den istisna sigorta aracılık faaliyetine ilişkin yüklenilen KDV indirim konusu yapılamaz. Bu KDV’nin gelir veya kurumlar vergisi yönünden gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınıp alınmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

KDV Türü	KDV Beyannamesi Sonucu
İstisna sigorta aracılık faaliyetine ait KDV	İndirilemez
KDV’ye tabi işleme ait KDV	İndirilebilir
Ortak genel gider KDV’si	Paylaştırılır
Hatalı indirilen KDV	Düzeltme ve ceza riski doğurabilir
İndirilemeyen KDV	Gelir/kurumlar vergisi yönünden ayrıca değerlendirilir

KDV Mükellefiyeti Açtırmak Gerekir mi?

Faaliyetleri tamamen KDV’den istisna sigorta aracılık işlemlerinden oluşan sigorta aracıları, bu işlemleri nedeniyle 1 No.lu KDV Beyannamesi vermezler. Ancak KDV’ye tabi işlem ortaya çıktığında, işlemin gerçekleştiği dönem için beyanname verilmesi gerekir.

Uygulamada, vergi dairesi ve beyanname sistemi bakımından KDV mükellefiyet durumunun işlem bazında değerlendirilmesi gerekir.

Durum	Uygulama
Sürekli sadece istisna faaliyet	KDV beyannamesi verilmez
Bir defalık araç satışı	İşlemin olduğu dönem beyanname verilir
Sürekli acenteler arası komisyon geliri	KDV mükellefiyeti düzenli hale gelebilir
Sigorta dışı danışmanlık geliri	KDV mükellefiyeti ve beyanı gerekir
Karma faaliyet	Sürekli beyan ve indirim ayrımı gerekir

Yurt İçi Alımlara İlişkin KDV Bölümü Nasıl Değerlendirilir?

1 No.lu KDV Beyannamesinde yer alan yurt içi alımlara ilişkin KDV bölümüne, yalnız indirim hakkı bulunan KDV tutarları dahil edilmelidir.

Sigorta aracısının yalnız istisna faaliyetleriyle ilgili yurt içi gider KDV’leri bu bölüme yazılmamalıdır. Eğer dönemde KDV’ye tabi işlem varsa, sadece bu KDV’ye tabi işlemle ilişkili yüklenilen KDV veya ortak giderlerden bu işleme isabet eden kısım dikkate alınmalıdır.

Alış KDV’si	Beyannameye Dahil Edilir mi?
İstisna sigorta komisyon faaliyetine ait	Hayır
KDV’ye tabi acenteler arası komisyona ait	Evet
KDV’ye tabi araç satışına ait	Evet, şartları varsa
Ortak giderlere ait	KDV’ye tabi işleme isabet eden kısmı
İşle ilgisiz giderlere ait	Hayır

Muhasebe Kayıtlarında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Sigorta aracıları, KDV’den istisna işlemler ile KDV’ye tabi işlemleri muhasebe kayıtlarında ayrı izlemelidir. Bu ayrım yapılmazsa hem KDV beyanı hem de indirilecek KDV hesabı hatalı olabilir.

Hesap Takibi	Açıklama
İstisna sigorta komisyon gelirleri	Ayrı alt hesapta izlenmelidir
KDV’ye tabi komisyon gelirleri	Ayrı alt hesapta izlenmelidir
İstisna faaliyete ait giderler	KDV indirimi yapılmadan kaydedilmelidir
KDV’ye tabi faaliyete ait giderler	İndirilecek KDV şartları kontrol edilmelidir
Ortak giderler	Paylaştırma anahtarıyla ayrıştırılmalıdır
Arızi satışlar	İşlem bazında KDV beyanı kontrol edilmelidir

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Başlıca Noktalar

Kontrol Edilecek Konu	Açıklama
Komisyon kime fatura ediliyor?	Sigorta şirketine ise istisna, aracıya ise KDV’ye tabi olabilir
İşlem sigorta muamelesine mi ilişkin?	İstisna için temel kriterdir
KDV’ye tabi arızi işlem var mı?	Varsa işlem döneminde 1 No.lu KDV Beyannamesi gerekir
Yurt içi alım KDV’si hangi faaliyetle ilgili?	İndirim hakkı buna göre belirlenir
İstisna işlem giderleri ayrıştırıldı mı?	KDV indirimi yapılamaz
Karma faaliyet varsa paylaştırma yapıldı mı?	Ortak gider KDV’si ayrılmalıdır
Aktif satışları kontrol edildi mi?	Araç, demirbaş ve taşınmaz satışları KDV doğurabilir
Fatura açıklamaları doğru mu?	İstisna veya KDV’li işlem ayrımı belgede açık olmalıdır
Beyanname dönemleri doğru mu?	Arızi KDV’li işlem sadece ilgili dönemde beyan edilir
İndirilemeyen KDV gider/maliyet takibi yapıldı mı?	Gelir veya kurumlar vergisi yönünden ayrıca kontrol edilmelidir

Sonuç

Sigorta acenteleri ve sigorta brokerlerinin sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin aracılık işlemleri KDV Kanunu m. 17/4-e kapsamında KDV’den istisnadır. Bu kapsamda sigorta şirketlerinden alınan komisyon bedelleri üzerinden KDV hesaplanmaz.

Faaliyetleri tamamen bu istisna kapsamındaki işlemlerden oluşan ve hiçbir vergilendirme döneminde KDV’ye tabi işlemi bulunmayan sigorta aracıları, bu işlemleri nedeniyle 1 No.lu KDV Beyannamesi vermezler.

Ancak sigorta aracıları arasındaki komisyon paylaşımı, başka acente veya brokere verilen hizmetler, sigorta dışı hizmetler, işletmeye ait taşınır veya taşınmaz teslimleri ve benzeri işlemler KDV’ye tabidir. Bu işlemler için genel hükümler çerçevesinde fatura düzenlenmeli ve KDV hesaplanmalıdır.

KDV indirimi yönünden de yalnız KDV’ye tabi işlemlerle ilgili yüklenilen KDV indirim konusu yapılabilir. KDV’den istisna sigorta aracılık faaliyetlerine ilişkin yurt içi gider belgelerinde yer alan KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün değildir. Hem istisna hem KDV’ye tabi işlemleri bulunan sigorta aracıları ise alış KDV’lerini faaliyet türlerine göre ayırmalı, ortak giderlerde uygun bir paylaştırma yöntemi kullanmalıdır.

---

Yasal Dayanak Tablosu

Mevzuat	Madde veya Bölüm	Düzenlemenin Konusu	Blog Yazısıyla İlgisi
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 1/1	Türkiye’de ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti kapsamında yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olması	Sigorta aracılarının istisna dışında kalan hizmetlerinin KDV’ye tabi olmasının genel dayanağıdır.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 17/4-e	BSMV kapsamındaki işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemlerin KDV’den istisna olması	Sigorta şirketlerine verilen sigorta aracılık hizmetlerinde KDV hesaplanmamasının temel dayanağıdır.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 29/1	İndirilecek KDV	KDV’ye tabi işlemlerle ilgili yüklenilen KDV’nin indirim konusu yapılabilmesinin temel dayanağıdır.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 29/3	KDV indirim hakkının kullanılacağı dönem	İndirim hakkının, takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla belgelerin kanuni defterlere kaydedildiği dönemde kullanılabileceğini düzenler.
3065 sayılı KDV Kanunu	Madde 30/a	Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş işlemlerle ilgili alış KDV’sinin indirilememesi	KDV’den istisna sigorta aracılık faaliyetine ait alış KDV’lerinin indirim konusu yapılamamasının temel dayanağıdır.
KDV Genel Uygulama Tebliği	II/F-4.5	Banka ve sigorta muameleleri kapsamına giren işlemler	BSMV kapsamındaki işlemler ve sigorta aracılık işlemlerine ilişkin istisnanın genel çerçevesini açıklar.
KDV Genel Uygulama Tebliği	II/F-4.5.2	Sigorta aracılık işlemleri	Sigorta acenteleri ve brokerlerin sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin komisyonlarda KDV hesaplanmayacağını; diğer işlemlerin KDV’ye tabi olduğunu açıklar.
KDV Genel Uygulama Tebliği	V/C-2.3	Sigorta aracıları tarafından verilecek beyannameler	Faaliyetleri tamamen istisna kapsamındaki işlemlerden oluşan sigorta aracılarının KDV beyannamesi vermeyeceğini, KDV’ye tabi arızi işlemler için işlem döneminde beyanname verileceğini açıklar.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu	Madde 2	Sigorta acentesi ve broker tanımları	KDV uygulamasında sigorta aracıları kapsamının belirlenmesinde dikkate alınır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu	Madde 227	Kayıtların tevsiki	Sigorta komisyon gelirleri, KDV’ye tabi işlemler, gider belgeleri ve indirilecek KDV kayıtlarının belgeye dayandırılması bakımından önemlidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu	Madde 229 ve devamı	Fatura ve belge düzeni	Sigorta aracıları arasındaki komisyon faturaları ve KDV’ye tabi diğer işlemlerde belge düzeni açısından dikkate alınır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu	Madde 413	Özelge talep hakkı	Mükelleflerin tereddüt ettikleri konularda yazılı izahat almasına dayanak oluşturur.

Not

Bu yazıda verilen bilgiler genel bilgilendirme mahiyetinde olup, kişilerin, işletmelerin, kurumların ve bu içerikteki olayla benzer durumları bulunan işletmelerin/kişilerin konunun uzmanı mali müşavir ve diğer uzmanlardan kendi işletmeleri özelinde profesyonel destek almalarının önemli olduğunu belirtiriz.

---

Hesaplama Araçları

---

Yabancı Çalışan Adına Ödenen Çalışma İzin Harcı Gider Yazılır mı, Bordroya Dahil Edilir mi?

---

Kira Bedeli Dava Konusu Edilirse Fatura Ne Zaman Düzenlenir ve KDV Ne Zaman Beyan Edilir?

---

Kamuya Yararlı Derneğe Ait Gayrimenkul Satışında KDV Hesaplanır mı?

---

Kaynak: Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.

---