7582 Sayılı Kanun Madde 2: Veraset Yoluyla Mal İntikalinde %1 Vergi Oranı ve Yurt Dışı Kazanç İstisnası ile Bağlantısı

7582 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 21/5/2026 tarihinde kabul edilmiş ve 4 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Bu yazıda yalnızca 7582 sayılı Kanunun 2’nci maddesi ve bu maddeyle doğrudan bağlantılı olan Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D düzenlemesi ele alınmaktadır.

7582 sayılı Kanunun 2’nci maddesiyle, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 16’ncı maddesine yeni bir fıkra eklenmektedir. Eklenen fıkraya göre, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlananlardan, bu istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde veraset ve intikal vergisi oranı %1 olarak uygulanacaktır.

Bu düzenleme, tek başına bir veraset ve intikal vergisi düzenlemesi gibi görünse de aslında Gelir Vergisi Kanununa eklenen yeni mükerrer 20/D maddesiyle doğrudan bağlantılıdır. Çünkü %1 oran, herkes için değil, yalnızca mükerrer 20/D kapsamındaki gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerle bağlantılı veraset yoluyla mal intikalleri için öngörülmektedir.

Kanun, 7338 sayılı Kanunun 16’ncı maddesine “ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere” yeni bir fıkra eklemektedir.

Kanun Teklifinin madde gerekçesinde, bu düzenlemenin ülkemize yabancı kaynak girişini teşvik etmek amacıyla getirildiği belirtilmektedir. Gerekçeye göre, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesiyle Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden istisna edilen kişiler için, bu istisnadan yararlanılan süre içinde veraset yoluyla gerçekleşen mal intikallerinde verginin %1 oranında alınması öngörülmektedir.

Kanun Teklifinin genel gerekçesinde de Türkiye’ye döviz girişinin artırılması, ekonomik istikrarın sürdürülmesi, uluslararası sermaye girişinin artırılması ve yatırım ortamının iyileştirilmesi hedefleri vurgulanmaktadır. Bu genel amaç, mükerrer 20/D ile getirilen yurt dışı kazanç istisnası ve buna bağlı %1 veraset vergisi oranıyla birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’ye yerleşmeyi düşünen yabancı gerçek kişiler ve yurt dışı gelirleri bulunan yatırımcılar bakımından özel bir vergi teşvik paketi oluşturulduğu anlaşılmaktadır.

7582 sayılı Kanunun 2’nci maddesi, Veraset ve İntikal Vergisi Kanununa eklenen bir düzenlemedir. Ancak bu düzenlemenin uygulanabilmesi için önce Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesindeki şartların sağlanması gerekir.

Mükerrer 20/D maddesine göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla, Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna edilmektedir.

Bu nedenle Madde 2, yalnızca veraset vergisine ilişkin teknik bir oran düzenlemesi değildir. Esas itibarıyla, Türkiye’ye sonradan yerleşen ve yurt dışı gelirleri için 20 yıllık gelir vergisi istisnasından yararlanan gerçek kişiler bakımından servet aktarımı sürecinde de vergi avantajı sağlayan tamamlayıcı bir düzenlemedir.

Mükerrer 20/D maddesi, Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden istisna etmektedir. Bu kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyecek, başka gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir.

Bununla birlikte, istisna kapsamındaki kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler Türkiye’de vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmayacaktır. Ayrıca bu kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı ülkelerde ödenen vergiler, Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyecektir. Şartların taşınmadığının sonradan tespit edilmesi halinde tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaına uğramış sayılacaktır.

Mükerrer 20/D maddesi, bu kapsama girmeden önce Türkiye’de gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyet bulunmasının istisnadan yararlanmaya engel olmayacağını düzenlemektedir.

Bu hüküm, özellikle Türkiye’de daha önce kira geliri, menkul sermaye geliri veya değer artışı kazancı elde etmiş olan ancak Türkiye’de yerleşik olmayan kişiler bakımından önemlidir. Düzenleme, bu tür sınırlı gelirler nedeniyle geçmişte mükellefiyet bulunmasını, otomatik olarak istisna hakkını ortadan kaldıran bir unsur olarak görmemektedir.

Ancak Türkiye içinde elde edilen kazanç ve iratlar istisna kapsamında değildir. Kanun Teklifinin gerekçesinde de bu kişilerin Türkiye içinde elde ettiği kazanç ve iratların genel hükümlere göre vergilendirileceği belirtilmiştir.

Madde 2’deki %1 oran, “mezkûr istisna için öngörülen süre dâhilinde” gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalleri için uygulanacaktır. Buradaki istisna süresi, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D maddesinde belirtilen 20 yıllık süredir.

Bu nedenle %1 oran, süresiz bir avantaj olarak değil, mükerrer 20/D kapsamındaki gelir vergisi istisnası süresiyle bağlantılı bir avantaj olarak değerlendirilmelidir.

Kanun Teklifi ve yasalaşan 7582 sayılı Kanun metni karşılaştırıldığında, Madde 2 bakımından esaslı bir değişiklik yapılmadığı görülmektedir. Teklif metninde yer alan fıkra ile yasalaşan metindeki fıkra aynı esas üzerine kuruludur: Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D kapsamındaki istisnadan yararlanan kişilerle bağlantılı veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranının %1 olarak uygulanması.

Özette, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D kapsamında Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden istisna edilenlerden, bu istisna süresi içinde veraset yoluyla mal intikalinde verginin %1 oranında alınmasının öngörüldüğü belirtilmiştir.

Yüklenen Kanun metninin yürürlük maddesine göre, Kanunun 4’üncü maddesi 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir. Madde 2 için özel bir yürürlük tarihi belirtilmediğinden, “diğer maddeler yayımı tarihinde yürürlüğe girer” hükmü kapsamında değerlendirilmelidir.

Bu düzenleme özellikle Türkiye’ye yerleşmeyi düşünen, son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan, yurt dışı gelir ve servet unsurlarına sahip gerçek kişiler bakımından önemlidir. Mükerrer 20/D kapsamında Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratlar 20 yıl gelir vergisinden istisna edilirken, bu kişilerle bağlantılı veraset yoluyla mal intikallerinde de %1 oranlı veraset ve intikal vergisi avantajı sağlanmaktadır.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, yabancı yatırımcılar, aile serveti bulunan gerçek kişiler ve Türkiye’de yerleşmeyi planlayan uluslararası profesyoneller açısından bu düzenleme, yalnızca yıllık gelir vergisi planlaması değil, aynı zamanda miras ve servet aktarımı planlaması bakımından da dikkate alınmalıdır.

Şirketler açısından ise düzenleme doğrudan kurumlar vergisi avantajı yaratmamaktadır. Çünkü veraset yoluyla intikal gerçek kişilere özgü bir servet aktarımı alanıdır. Ancak aile şirketleri, yabancı ortaklı şirketler, uluslararası yatırımcı grupları ve aile ofisleri bakımından, ortakların veya nihai gerçek kişi yatırımcıların Türkiye’ye yerleşme ve servet planlaması süreçlerinde önem taşıyabilir.

Muhasebe ve denetim uygulamaları açısından Madde 2, doğrudan ticari işletme muhasebesinde gelir veya gider kaydı yaratan bir düzenleme değildir. Ancak gerçek kişi ortaklar, aile şirketleri, yabancı yatırımcılar, miras yoluyla pay devri ve servet planlaması bakımından dolaylı sonuçlar doğurabilir.

Özellikle şirket hisselerinin, menkul kıymetlerin, taşınmazların veya diğer malvarlığı unsurlarının veraset yoluyla intikal ettiği durumlarda, ilgili kişinin mükerrer 20/D kapsamındaki statüsü ve istisna süresi dikkatle incelenmelidir. Yanlış oran uygulanması, eksik beyan veya şartların sonradan kaybedilmesi halinde vergi riski doğabilir.

Sonuç

7582 sayılı Kanunun 2’nci maddesi, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D kapsamındaki yurt dışı kazanç ve irat istisnasını tamamlayan önemli bir veraset ve intikal vergisi avantajı getirmektedir. Düzenleme ile bu istisnadan yararlanan kişilerle bağlantılı olarak, istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde vergi oranı %1 olarak uygulanacaktır.

Bu düzenleme, Türkiye’ye yabancı kaynak ve döviz girişini teşvik etme hedefinin bir parçasıdır. Yurt dışı kazançların 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna edilmesi, bu gelirler için beyanname verilmemesi ve veraset yoluyla mal intikalinde %1 oran uygulanması birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’ye yerleşmeyi planlayan yüksek gelirli gerçek kişiler ve uluslararası yatırımcılar bakımından dikkat çekici bir vergi planlama alanı ortaya çıkmaktadır.

Kaynak: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/Y4/KanunMetni/4b916eb3-fb9a-4f40-aea8-3c044342be21.htm
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.