Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi ve Bildirim Formuna İlişkin Duyuru: Mali Müşavirler İçin Kapsamlı Rehber
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), uluslararası vergilendirme dünyasında önemli bir dönüm noktası olan Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (Küresel ATV) Beyannamesi ve Bildirim Formu uygulamalarını kullanıma açtığını duyurdu. Bu gelişme, özellikle çok uluslu işletme gruplarına hizmet veren mali müşavirler için yeni sorumluluklar ve dikkat edilmesi gereken hususlar getirmektedir. Bu makale, söz konusu duyurunun temel noktalarını ve mali müşavirlerin bu yeni sürece nasıl adapte olmaları gerektiğini özetlemektedir.
Giriş: Küresel Asgari Vergi Uygulaması ve Türkiye
OECD/G20 Kapsayıcı Çerçevesi tarafından geliştirilen ve "Pillar Two" olarak da bilinen Küresel Asgari Vergi uygulaması, yıllık konsolide hasılatı 750 milyon Avro eşiğini aşan çok uluslu işletme (ÇUİ) gruplarının, faaliyet gösterdikleri her ülkede asgari %15 efektif vergi oranıyla vergilendirilmesini hedeflemektedir. Türkiye, 7524 sayılı Kanun ile bu düzenlemeleri mevzuatına dahil etmiş ve Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi rejimini yürürlüğe koymuştur.
GİB'in son duyurusu ile birlikte, bu kapsamdaki mükelleflerin ve ilgili bağlı işletmelerin sunması gereken "Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi" ve "Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisine İlişkin Bildirim Formu" Dijital Vergi Dairesi üzerinden erişime açılmıştır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Küresel Asgari Vergi uygulaması, karmaşık hesaplamalar ve detaylı raporlama yükümlülükleri içermektedir. Mali müşavirlerin ve mükelleflerin aşağıdaki hususlara özellikle dikkat etmesi gerekmektedir:
- Kapsam ve Eşik Değer: Küresel ATV uygulaması, nihai ana işletmesinin konsolide finansal tablolarındaki yıllık konsolide hasılatı, raporlanan hesap döneminden önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon Avro karşılığı Türk lirası sınırını geçen ÇUİ gruplarını kapsamaktadır.
- Uygulama Kuralları ve Yürürlük Tarihleri: Türkiye'de Gelirin Dahil Edilmesi Kuralı (IIR) ve Nitelikli Yurtiçi Asgari Tamamlayıcı Vergi (QDMTT) 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemleri için, Yetersiz Vergilendirilen Ödemeler Kuralı (UTPR) ise 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemleri için geçerlidir.
- Mükellefiyet ve Bildirim Yükümlülüğü Ayrımı:
- IIR kapsamında Küresel ATV mükellefi olan (Türkiye'de yerleşik nihai ana işletme, ara ana işletme veya kısmen sahip olunan ana işletme niteliğindeki) ÇUİ gruplarına bağlı işletmelerin, kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüklerinde kendi adlarına "0064 – Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi" mükellefiyeti tesis ettirmeleri ve "Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi"ni vermeleri gerekmektedir.
- Küresel ATV mükellefi olmamakla birlikte kapsama giren ÇUİ gruplarının üyesi olan ve Türkiye'de bulunan bağlı işletmelerin ise "Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisine İlişkin Bildirim Formu"nu sunmaları gerekmektedir. Bu işletmelerin "0064" mükellefiyeti tesis ettirme veya "Küresel ATV Beyannamesi" verme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
- Beyanname ve Formların Doldurulması: Beyannameler ve ekleri, mükelleflerden XML/JSON formatında talep edilmeyecek olup, yeni e-beyan sistemi üzerinden ekranlar aracılığıyla doldurulacaktır.
- Bilgi Beyannamesi Sunumu: "Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bilgi Beyannamesi"nin aynı ÇUİ grubuna bağlı mükelleflerden biri tarafından Küresel ATV Beyannamesi ekinde sunulması yeterlidir. Ayrıca, bu bilgi beyannamesinin "Küresel ATV Bilgilerinin Değişimine İlişkin Çok Taraflı Yetkili Makam Anlaşmasına (GIR-MCAA)" taraf bir ülkede sunulması durumunda, Türkiye'deki Küresel ATV mükellefleri tarafından sunulmasına gerek bulunmamaktadır.
Yapılması Gerekenler
Mali müşavirlerin ve ilgili mükelleflerin bu yeni düzenlemelere uyum sağlamak için atması gereken adımlar şunlardır:
- Kapsam Değerlendirmesi ve Mükellefiyet Tespiti: Hizmet verilen ÇUİ gruplarının yıllık konsolide hasılatlarının 750 milyon Avro eşiğini aşıp aşmadığı kontrol edilmeli ve Küresel ATV mükellefiyeti kapsamında olup olmadıkları belirlenmelidir. Mükellefiyet kapsamında olanlar için "0064 – Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi" mükellefiyeti tesis ettirilmelidir.
- Efektif Vergi Oranı (ETR) Hesaplamalarına Hazırlık: Küresel ATV'nin temelini oluşturan efektif vergi oranı hesaplamaları için gerekli finansal verilerin toplanması, analiz edilmesi ve uluslararası standartlara uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır. Bu, karmaşık düzeltmeler ve detaylı muhasebe bilgisi gerektirecektir.
- Beyanname ve Bildirim Formlarının Doğru Tespiti ve Doldurulması: Mükellefiyet durumuna göre hangi beyanname veya bildirim formunun (Küresel ATV Beyannamesi, Küresel ATV Bilgi Beyannamesi, Küresel ATV'ye İlişkin Bildirim Formu) sunulması gerektiği doğru bir şekilde belirlenmeli ve GİB'in Dijital Vergi Dairesi'ndeki yeni e-beyan sistemi üzerinden eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurulmalıdır.
- Uluslararası Bilgi Paylaşımı ve Koordinasyon: Çok uluslu işletme gruplarının Türkiye'deki bağlı işletmeleri ile grubun diğer ülkelerdeki birimleri arasında bilgi akışının ve koordinasyonun sağlanması kritik öneme sahiptir. Özellikle "Küresel ATV Bilgi Beyannamesi"nin nerede ve kim tarafından sunulacağı konusunda grup içi mutabakat sağlanmalıdır.
- Sürekli Takip ve Eğitim: Küresel Asgari Vergi uygulaması, uluslararası alanda sürekli gelişen ve güncellenen bir konudur. Mali müşavirlerin ve mükelleflerin, GİB tarafından yayımlanacak tebliğleri, sirküleri ve diğer rehberleri düzenli olarak takip etmeleri ve bu alandaki bilgilerini güncel tutmaları gerekmektedir.
Sonuç
Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi ve Bildirim Formu'nun uygulamaya açılması, Türkiye'deki çok uluslu işletme grupları ve onlara danışmanlık yapan mali müşavirler için yeni bir dönemin başlangıcıdır. Bu süreçte proaktif olmak, detaylı bir hazırlık yapmak ve güncel mevzuatı yakından takip etmek, olası uyum risklerini minimize etmek ve vergi yükümlülüklerini doğru bir şekilde yerine getirmek adına büyük önem taşımaktadır. Mali müşavirler, müvekkillerine bu karmaşık süreçte rehberlik ederek, uluslararası vergi uyumunu sağlamada kilit bir rol oynayacaklardır.