Telekomünikasyon hizmeti sunan bir firma olarak, 01.05.2026 tarihli 11263 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Gider sureci nasil yonetilmeli?

Yasal Dayanak ve Cumhurbaşkanı Kararının Etkisi

01.05.2026 tarihli ve 11263 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 34. maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenen özel iletişim vergisi (ÖİV) oranlarının yeniden belirlenmesi, telekomünikasyon hizmeti sunan firmalar için önemli değişiklikler içermektedir. Bu karar, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer ve mükelleflerin vergi yükümlülüklerini doğrudan etkiler. ÖİV, 6802 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca telekomünikasyon hizmetlerinin sunulması karşılığında alınan bedeller üzerinden hesaplanan bir gider vergisidir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri, vergilendirme süreçleri, defter tutma, belge düzeni ve beyanname verme yükümlülükleri açısından genel çerçeveyi oluşturur. Ayrıca, Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun 24/c maddesi uyarınca ÖİV, KDV matrahına dahil edildiğinden, ÖİV oranındaki değişiklik KDV tutarını da dolaylı olarak etkileyecektir.

Müşterilere Yansıtma Süreci ve Fatura Düzeni

ÖİV oran değişikliğinin müşterilere yansıtılması sürecinde aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

• Sistem Güncellemeleri: Kararın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, faturalama ve muhasebe sistemlerinizin yeni ÖİV oranını doğru bir şekilde hesaplayacak şekilde güncellenmesi zorunludur. Bu, e-Fatura ve e-Arşiv Fatura sistemleriniz için de geçerlidir.
• Geçiş Dönemi Faturaları: Hizmetin ifa edildiği tarih ile faturanın düzenlendiği tarih arasında farklılık olması durumunda, verginin doğuş anına dikkat edilmelidir. ÖİV, hizmetin ifa edildiği tarihte doğar. Eğer hizmet 01.05.2026 tarihinden önce verilmiş ancak fatura bu tarihten sonra düzenlenmişse, eski oran uygulanır. 01.05.2026 ve sonrasında verilen hizmetler için yeni oran geçerlidir. Dönemsel faturalarda (örneğin aylık faturalar) hizmetin bir kısmı eski, bir kısmı yeni orana tabi ise, ilgili dönem için pro-rata (gün esasına göre) hesaplama yapılması gerekebilir.
• Müşteri Bilgilendirmesi: Müşterilerin, vergi oranındaki değişiklik ve bunun faturalarına yansıması hakkında şeffaf bir şekilde bilgilendirilmesi önemlidir. Bu bilgilendirme, SMS, e-posta, web sitesi duyuruları veya fatura eklerinde yapılabilir.
• e-Fatura/e-Arşiv Fatura Uygulamaları: Yeni oranların e-Fatura ve e-Arşiv Fatura üzerinde doğru bir şekilde gösterilmesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemlerine hatasız gönderilmesi için teknik entegrasyonların kontrol edilmesi ve gerekirse güncellenmesi şarttır. GİB e-Belge Portalı üzerinden güncel duyurular takip edilmelidir.

Beyanname Süreçleri ve Muhasebe Kayıtları

ÖİV oran değişikliğinin beyanname ve muhasebe süreçlerine etkisi şu şekildedir:

• ÖİV Beyannamesi: Özel İletişim Vergisi Beyannamesi, 6802 sayılı Kanun'un 39. maddesi uyarınca her ayın 15. günü akşamına kadar verilir ve aynı sürede ödenir. 01.05.2026 tarihinden itibaren tahakkuk eden ÖİV tutarları, yeni oranlar üzerinden hesaplanarak ilgili dönemin beyannamesine dahil edilecektir. Örneğin, Mayıs 2026 dönemine ait ÖİV Beyannamesi (Haziran 2026'da verilecek) yeni oranları içerecektir.
• KDV Beyannamesi: ÖİV, KDV matrahına dahil olduğundan, ÖİV'deki artış (veya azalış) KDV matrahını ve dolayısıyla hesaplanan KDV tutarını da etkileyecektir. Bu durum, KDV Beyannamesi üzerinde de doğru bir şekilde yansıtılmalıdır.
• Kurumlar Vergisi: ÖİV, telekomünikasyon firmaları için bir maliyet unsuru veya gider değildir; doğrudan hizmet bedeli üzerinden müşteriden tahsil edilip devlete ödenen bir vergidir. Dolayısıyla, kurumlar vergisi matrahını doğrudan etkilemez, ancak KDV matrahını etkilemesi dolaylı olarak satış gelirleri üzerinden hesaplanan KDV'yi ve dolayısıyla nakit akışını etkileyebilir.

Hesaplama Örneği

Varsayalım ki, eski ÖİV oranı %10, yeni oran %15 olmuştur. Hizmet bedeli 100 TL'dir.

• Eski Durum:
  • Hizmet Bedeli: 100,00 TL
  • ÖİV (%10): 10,00 TL (100 * 0,10)
  • KDV Matrahı: 110,00 TL (100 + 10)
  • KDV (%20): 22,00 TL (110 * 0,20)
  • Toplam Fatura Tutarı: 132,00 TL
• Yeni Durum (01.05.2026 sonrası):
  • Hizmet Bedeli: 100,00 TL
  • ÖİV (%15): 15,00 TL (100 * 0,15)
  • KDV Matrahı: 115,00 TL (100 + 15)
  • KDV (%20): 23,00 TL (115 * 0,20)
  • Toplam Fatura Tutarı: 138,00 TL

Kısa Muhasebe Kaydı Örneği (Yeni Oran ile)

Hizmetin sunulması ve faturanın düzenlenmesi anında:

------------------------------------ / ------------------------------------
120 Alıcılar 138,00 TL
 600 Yurtiçi Satışlar 100,00 TL
 390 Ödenecek Özel İletişim Vergisi 15,00 TL
 391 Hesaplanan KDV 23,00 TL
 (Telekomünikasyon hizmet satışı)
------------------------------------ / ------------------------------------

------------------------------------ / ------------------------------------
390 Ödenecek Özel İletişim Vergisi 15,00 TL
391 Hesaplanan KDV 23,00 TL
 102 Bankalar / 100 Kasa 38,00 TL
 (İlgili verginin ödenmesi)
------------------------------------ / ------------------------------------

Yapılması Gereken Adımlar

1. Cumhurbaşkanı Kararının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihi ve yürürlük tarihini teyit edin.
2. Faturalama ve muhasebe yazılımlarınızdaki ÖİV oranlarını güncelleyin. Özellikle e-Fatura/e-Arşiv Fatura entegrasyonlarının yeni oranları doğru yansıttığından emin olun.
3. Müşteri hizmetleri ve satış ekiplerinizi yeni oran hakkında bilgilendirin ve müşteri bilgilendirme stratejisi oluşturun.
4. Geçiş dönemi (01.05.2026 tarihi civarındaki) faturaları için (hizmetin ifa tarihi ve fatura tarihi ilişkisine göre) doğru ÖİV oranının uygulandığını kontrol edin. Gerekiyorsa pro-rata hesaplamaları yapın.
5. İlgili dönem ÖİV ve KDV beyannamelerinin yeni oranlara göre doğru bir şekilde hazırlandığından ve süresi içinde verildiğinden emin olun.
6. Muhasebe kayıtlarının yeni oranlara göre doğru yapıldığını kontrol edin.

Bu süreçte, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanabilecek tebliğ veya sirkülerleri yakından takip etmek, olası tereddütleri gidermek açısından faydalı olacaktır. Güncel mevzuat ve duyurular için Gelir İdaresi Başkanlığı web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Onemli Noktalar

• Sistem Güncellemeleri ve e-Fatura/e-Arşiv Entegrasyonlarının Kontrolü
• Geçiş Dönemi Faturalarında Pro-Rata (Gün Esasına Göre) Hesaplama ve Müşteri Bilgilendirmesi
• ÖİV ve KDV Beyannamelerinin Yeni Oranlara Göre Doğru Hazırlanması ve Süresinde Verilmesi
• Muhasebe Kayıtlarının Güncellenmesi ve Vergi Ödemelerinin Takibi