Restoran işletmesinde adisyon veya perakende satış fişi düzenlemeden yapılan satışların vergi ve ceza riski nedir?

Vergi ve Ceza Riskleri

Restoran gibi perakende satışlarda, nihai tüketicilere yapılan satışlar için ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) fişi veya perakende satış fişi zorunludur. Adisyon ise ön belgedir, nihai satış belgesi değildir. Bu belge düzenlenmezse:

• • VUK Md. 353/2'ye göre, her bir fiş için 2025 yılı için 14.000 TL'den az olmamak üzere satış tutarının %10'u özel usulsüzlük cezası kesilir.
  • Aynı takvim yılı içinde aynı neviden fiilin tekrar tespit edilmesi durumunda, ceza tutarları artan oranlarda uygulanır. Örneğin, ilk tespitte her bir belge için asgari 14.000 TL, ikinci tespitte 28.000 TL, üçüncü tespitte 43.000 TL ve sonraki tespitlerde daha yüksek asgari tutarlar uygulanır.
  • Nihai tüketiciye (alıcıya) her belge için 2025 yılı için 7.000 TL özel usulsüzlük cezası kesilebilir, yıllık toplam 70.000 TL'yi aşamaz.
  • Vergi ziyaı cezası (VUK Md. 344): Kaçırılan KDV ve stopaj için 1 katı ceza + gecikme faizi uygulanır.
  • Yıllık toplam özel usulsüzlük ceza limiti (VUK Md. 353/2 için): Her bir belge nevine ilişkin olarak her bir tespit için toplam ceza 1.400.000 TL'yi, bir takvim yılı içinde kesilecek toplam ceza ise 14.000.000 TL'yi aşamaz.

Pratik Çözüm ve Örnek Hesaplama

Örnek: Restoranda 20 adet küçük satışta fiş unutuldu, toplam tutar 50.000 TL (her biri 2.500 TL). İnceleme 2026'da (2025 satışları için beyanname dönemi) yapıldı ve bu, fiş düzenlememe konusunda ilk tespittir.

• • Her fiş için ceza: %10 x 2.500 TL = 250 TL. Ancak 2025 yılı için asgari tutar 14.000 TL olduğundan, her fiş için 14.000 TL ceza uygulanır.
  • Toplam özel usulsüzlük cezası: 20 adet x 14.000 TL = 280.000 TL.
• Kaçırılan KDV (örneğin %20): 50.000 TL

  Not: Nihai uygulama öncesi ilgili mevzuat hükümlerini ve GİB rehberlerini kontrol ediniz.