Mevcut bir kooperatifin yönetim kurulu üyelerinden biri istifa ettiğinde, bu değişikliğin KOOPBİS sistemine 26 Nisan 2026 nasil uygulanir?

Yasal Dayanak

Kooperatif yönetim kurulu üyeliği değişikliği süreçleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun ticaret siciline ilişkin hükümleri ve Ticaret Sicili Yönetmeliği kapsamında düzenlenmektedir. Ayrıca, kooperatiflerin bilgi sistemleri üzerinden takibi ve verilerin güncel tutulması amacıyla yürürlüğe konulan Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS), Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilmektedir. KOOPBİS’in yasal dayanağı, 1163 sayılı Kanun’un Ek 3. maddesi ile Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan ilgili tebliğler ve duyurulardır. Kooperatiflerin Ticaret Sicili Müdürlüklerine tescil ve ilan yükümlülükleri TTK ve Ticaret Sicili Yönetmeliği ile belirlenmiştir.

Yönetim Kurulu Üyesi İstifası ve Ticaret Sicili Tescil Süreci

Mevcut bir kooperatifte yönetim kurulu üyesinin istifası durumunda izlenmesi gereken adımlar ve Ticaret Sicili tescili süreci aşağıdaki gibidir:

• Adım 1: İstifanın Bildirimi ve Yönetim Kurulu Kararı
  • Yönetim kurulu üyesi, istifasını yazılı olarak yönetim kuruluna sunar.
  • Yönetim kurulu, istifa dilekçesini görüşerek istifanın kabulüne dair bir karar alır. Bu karar, yönetim kurulu karar defterine işlenir.
  • İstifa nedeniyle boşalan yönetim kurulu üyeliğine, ana sözleşmede hüküm bulunması halinde yedek üyelerden biri atanır. Eğer yedek üye yoksa veya atanmıyorsa, ilk genel kurulda yeni bir üye seçimi yapılmak üzere boş kalan süre kadar diğer yönetim kurulu üyeleri tarafından bir atama yapılabilir veya genel kurul olağanüstü toplanabilir.
• Adım 2: Ticaret Sicili Müdürlüğüne Bildirim ve Tescil
  • Yönetim kurulu üyesi değişikliği, Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 111. maddesi uyarınca, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 15 gün içinde kooperatifin merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne tescil ve ilan ettirilmelidir.
  • Gerekli Belgeler:
    • Dilekçe (kooperatif yetkilileri tarafından imzalanmış)
    • Yönetim kurulu kararı (istifanın kabulü ve/veya yeni üye atamasına ilişkin)
    • İstifa eden üyenin istifa dilekçesi
    • Yeni seçilen veya atanan üyenin kimlik fotokopisi, ikametgah belgesi, adli sicil kaydı (gerekliyse) ve görev kabul beyanı
    • Kooperatif ana sözleşmesi (gerekliyse)
    • Hazır bulunanlar listesi (Yönetim kurulu toplantısı için)
  • Tescil başvurusu, Ticaret Sicili Müdürlüğü’nün web sitesi üzerinden online olarak başlatılabilir ve gerekli belgeler fiziki olarak teslim edilir.

KOOPBİS Sistemine Veri Girişi ve Güncelleme

Ticaret Sicili Müdürlüğüne yapılan tescil ve ilan işleminin tamamlanmasının ardından, KOOPBİS sistemine giriş yapılarak veri güncellenmelidir. TÜRMOB'un 17 Nisan 2026 tarihli duyurusunda belirtilen 26 Nisan 2026 tarihi, KOOPBİS sistemine veri girişlerinin tamamlanması için son tarih olarak belirlenmiştir. Bu, kooperatiflerin güncel yönetim kurulu bilgilerini bu tarihe kadar KOOPBİS'e eksiksiz ve doğru bir şekilde yansıtması gerektiği anlamına gelir.

• Adım 1: KOOPBİS Sistemine Erişim: Kooperatif yetkilileri (genellikle yönetim kurulu başkanı veya yetkilendirilmiş bir kişi), e-Devlet şifresi ile Ticaret Bakanlığı'nın KOOPBİS portalına giriş yapar. (Kaynak: Ticaret Bakanlığı Kooperatifler Genel Müdürlüğü web sitesi: koopbis.ticaret.gov.tr)
• Adım 2: Mevcut Yönetim Kurulu Üyelerinin Kontrolü: Sistemde kayıtlı mevcut yönetim kurulu üyelerinin bilgileri kontrol edilir. KOOPBİS, genellikle Ticaret Sicili kayıtlarından otomatik veri çekimi yapma özelliğine sahiptir. Ancak, bu otomatik senkronizasyonun doğru ve eksiksiz olup olmadığı teyit edilmelidir.
• Adım 3: İstifa Eden Üyenin Durumunun Güncellenmesi: İstifa eden üyenin kaydı sistemden güncellenir (örneğin, görevden ayrılma tarihi ve nedeni belirtilerek pasif hale getirilir veya çıkarılır).
• Adım 4: Yeni Üyenin Bilgilerinin Girişi: Ticaret Sicili'ne tescil edilen yeni yönetim kurulu üyesinin kimlik bilgileri, görev süresi ve diğer ilgili bilgileri sisteme eksiksiz olarak girilir.
• Adım 5: Doğrulama ve Onay: Tüm verilerin doğru ve güncel olduğundan emin olunduktan sonra, sistem üzerindeki değişiklikler kaydedilir ve onaylanır. Bu işlem, kooperatifin güncel yönetim kurulu yapısını KOOPBİS'e yansıtır.

Süresinde Yapılmamasının Yasal Yaptırımları

Yönetim kurulu değişikliğinin gerek Ticaret Siciline tescilinin gerekse KOOPBİS sistemine bildiriminin süresinde yapılmaması çeşitli yasal yaptırımlara tabidir:

• Ticaret Sicili Tescilinde Gecikme: Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 111. maddesinde belirtilen 15 günlük süre içinde tescil ve ilan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde, 6102 sayılı TTK'nın 32. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanabilir. Bu ceza, ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından veya Ticaret Bakanlığı tarafından kesilebilir. Ayrıca, tescil edilmeyen durumlar üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
• KOOPBİS Güncellemesinde Gecikme: 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun Ek 3. maddesi ve ilgili tebliğler uyarınca KOOPBİS’e bilgi girişlerinin ve güncellemelerinin süresinde yapılmaması durumunda, Kanun’un 99. maddesinde belirtilen idari para cezaları uygulanabilir. Bu cezalar, Ticaret Bakanlığı tarafından kesilir ve kooperatifin yasal uyum yükümlülüklerini yerine getirmediği anlamına gelir.

Muhasebe Kayıtları

Yönetim kurulu üyesinin istifası, doğrudan bir finansal işlem olmadığı için özel bir muhasebe kaydı gerektirmez. Ancak, eğer istifa eden yönetim kurulu üyesine görevinden ayrılması nedeniyle herhangi bir tazminat, ödeme veya avans iadesi gibi finansal bir işlem söz konusu olursa, bu durum ilgili hesaplarda (örn. 770 Genel Yönetim Giderleri, 335 Personele Borçlar, 100 Kasa/102 Bankalar) muhasebeleştirilir.

Onemli Noktalar

• Yönetim kurulu üyesi istifası sonrası Ticaret Sicili tescil süreci.
• KOOPBİS sistemine güncel yönetim kurulu bilgilerinin girişi ve 26 Nisan 2026 son tarihi.
• Ticaret Sicili ve KOOPBİS güncellemelerinin süresinde yapılmamasının yasal yaptırımları.
• Yasal dayanaklar: 1163 S.K., 6102 S.K., Ticaret Sicili Yönetmeliği.