17.04.2026 tarihli SGK Kanun değişikliği sonrası, çalışanlara verilen yemek bedeli istisnasının sigorta prim matrahına etkisi nasıl değişti?

Yasal Dayanak ve Mevcut Durum

17.04.2026 tarihli bir kanun değişikliği henüz yürürlüğe girmemiş olup, bu tarihteki olası değişikliklere ilişkin kesin bilgi vermek mümkün değildir. Ancak, sorunuzda belirtilen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80. maddesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde, çalışanlara sağlanan yemek bedeli istisnasının sigorta prim matrahına etkisi genel prensipler ve mevcut uygulamalar üzerinden açıklanacaktır. Mevcut durumda, yemek bedeli istisnası hem 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi hem de 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/10. maddesi ile düzenlenmektedir. Bu iki mevzuatın istisna limitleri ve uygulama esasları farklılık gösterebilmekle birlikte, prim matrahına etki açısından 5510 sayılı Kanun hükümleri esas alınır. Ayrıca, Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu ve ilgili tebliğler de yemek giderlerinin vergilendirilmesi açısından önem arz etmektedir.

Yemek Bedeli İstisnası ve Yeni Kriterler (Mevcut Uygulama Esas Alınarak)

5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi uyarınca, ayni yardımlar ve bazı sosyal yardımlar sigorta primine esas kazanca dahil edilmemektedir. Yemek bedeli de bu kapsamda değerlendirilmektedir. İşverenlerce çalışanlara işyerinde veya işyeri dışında sağlanan yemek bedelinin sigorta primine esas kazançtan istisna tutulabilmesi için belirli kriterler mevcuttur. Bu kriterler ve prim matrahına etkisi aşağıdaki gibidir:

• Günlük İstisna Limiti: İşverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi durumunda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin belli bir tutarı (2024 yılı için brüt asgari ücretin %23,65'i olarak belirlenmiştir) sigorta primine esas kazançtan istisnadır. Bu tutar, her yıl asgari ücret artışına paralel olarak güncellenir. İstisna tutarı KDV hariç olarak dikkate alınır.
• Ödeme Şekli: İstisnanın uygulanabilmesi için yemek bedelinin yemek kartı, yemek çeki gibi araçlarla veya doğrudan yemek hizmeti veren firmalara ödenmesi gerekmektedir. Nakit olarak doğrudan çalışana yapılan yemek ödemeleri, belirlenen istisna limitini aşmasa dahi prime esas kazanca dahil edilir. Ancak, Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılan düzenlemelerle, 2023 yılı itibarıyla günlük yemek bedelinin nakit olarak ödenmesi durumunda da belirli şartlar altında (örneğin, yemek kartı firmaları aracılığıyla e-cüzdan/banka kartına yükleme gibi yöntemlerle) istisna uygulanabilmektedir. SGK mevzuatında da bu yönde bir uyum beklenmekle birlikte, güncel SGK Genelgelerinin takip edilmesi kritik öneme sahiptir.
• KDV Hariç Tutar: İstisna tutarı hesaplanırken, yemek bedelinin KDV hariç kısmı dikkate alınır. KDV tutarı istisnaya tabi değildir ve doğrudan gider yazılır.
• İşyerinde Yemek Verilmesi: İşveren tarafından işyerinde veya işyerinin müştemilatında yemek verilmesi durumunda, bu ayni yardım olduğundan herhangi bir limit olmaksızın tamamı sigorta primine esas kazanca dahil edilmez.

Prim Matrahına Etkisi ve Hesaplama Örneği

Yukarıdaki kriterler çerçevesinde, işveren tarafından çalışana sağlanan yemek bedelinin belirlenen günlük istisna sınırını aşan kısmı, çalışanın prime esas kazancına dahil edilerek SGK primine tabi tutulur. Bu durum, hem işçi hem de işveren hissesi prim yükünü artırır.

Örnek Hesaplama (2024 yılı için varsayımsal değerlerle):

• Günlük Brüt Asgari Ücret (2024): 666,75 TL
• Günlük SGK Yemek Bedeli İstisna Oranı: %23,65
• Günlük SGK Yemek Bedeli İstisna Tutarı (KDV Hariç): 666,75 TL * %23,65 = 157,68 TL

Bir çalışana işveren tarafından yemek kartı aracılığıyla günlük 200 TL (KDV hariç) yemek bedeli verildiğini varsayalım:

• Verilen Günlük Yemek Bedeli (KDV Hariç): 200 TL
• Günlük İstisna Tutarı: 157,68 TL
• Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Tutar: 200 TL - 157,68 TL = 42,32 TL

Bu durumda, çalışanın aylık prime esas kazancına, çalışılan gün sayısına bağlı olarak (örneğin 22 gün çalışıldıysa 22 * 42,32 TL = 931,04 TL) eklenir ve bu tutar üzerinden SGK primleri hesaplanır.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

1. Mevzuat Takibi: SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan genelgeler, tebliğler ve sirkülerler düzenli olarak takip edilmelidir. Özellikle asgari ücretin artırılmasıyla birlikte güncellenen istisna tutarları ve ödeme şekillerine ilişkin düzenlemeler yakından izlenmelidir.
2. Yemek Bedelinin Tespiti: İşveren, çalışanlarına sağladığı günlük yemek bedelini (nakit, yemek kartı veya ayni yardım şeklinde) doğru bir şekilde tespit etmelidir.
3. Ödeme Yöntemi Seçimi: İstisnadan faydalanmak için yemek kartı/çeki veya doğrudan yemek hizmeti alımı gibi yöntemler tercih edilmelidir. Nakit ödeme durumunda Gelir Vergisi Kanunu'ndaki yeni düzenlemeler ve SGK mevzuatına uyumu kontrol edilmelidir.
4. Bordro ve SGK Bildirimleri: Günlük istisna tutarını aşan yemek bedelleri, çalışanın prime esas kazancına dahil edilerek aylık prim ve hizmet belgelerinde (veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde) doğru bir şekilde bildirilmelidir.
5. Muhasebe Kayıtları: Yemek giderleri ve ilgili KDV, Vergi Usul Kanunu ve tek düzen hesap planına uygun olarak kaydedilmelidir.

Muhasebe Kaydı Örneği (Yemek Kartı ile Ödeme)

İşveren, çalışanlarına yemek kartı aracılığıyla toplam 22.000 TL (20.000 TL yemek bedeli + 2.000 TL KDV) ödeme yaptığında:

------------------------------------ / ------------------------------------

770 Genel Yönetim Giderleri (Yemek Gideri KDV Hariç) 20.000 TL

191 İndirilecek KDV 2.000 TL

320 Satıcılar / 102 Bankalar (Yemek Kartı Firması) 22.000 TL

(Çalışanlara sağlanan yemek bedeli ve KDV kaydı)

------------------------------------ / ------------------------------------

Dönem sonunda, istisna sınırını aşan ve prime esas kazanca dahil edilen kısımlar için bordro kayıtlarında gerekli düzeltmeler yapılır ve ilgili SGK prim borçları tahakkuk ettirilir.

Kaynak Yönlendirmesi

En güncel ve detaylı bilgi için aşağıdaki resmi kaynaklar incelenmelidir:

• Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Resmi Web Sitesi: www.sgk.gov.tr
• Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Resmi Web Sitesi: www.gib.gov.tr
• Resmi Gazete: www.resmigazete.gov.tr (Kanun ve tebliğlerin yayımlandığı yer)

Onemli Noktalar

• Günlük SGK yemek istisna limiti ve KDV hariç hesaplama esası
• Yemek kartı/çeki veya ayni yardım gibi ödeme şekillerinin istisnaya etkisi ve nakit ödeme istisnası şartları
• İstisna sınırını aşan yemek bedelinin prime esas kazanca dahil edilerek SGK primine tabi tutulması
• Mevzuat takibi, doğru bordrolama ve SGK bildirimlerinin önemi

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.