Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2026/9)

alobilgi

Bu Tebliğdeki “yüzde 2” ve “yüzde 1”, vatandaşa uygulanacak faiz oranı veya müşteriden kesilecek bir oran değildir.

Buradaki oran, bankaların tüketicilere açtığı kredili mevduat hesabı — KMH / ek hesap — limitlerinin büyüme sınırını ifade eder.

Düzenlemenin sade anlamı şudur:

Eski düzenlemede:
Bankaların tüketicilere tahsis ettiği KMH limitleri, belirlenen hesaplama döneminde bir önceki döneme göre %2’nin üzerinde artarsa, %2’yi aşan kısım kadar TL zorunlu karşılık Merkez Bankasında bloke ediliyordu.

Yeni düzenlemede:
Bu sınır %2’den %1’e düşürülüyor. Yani artık KMH limitleri belirlenen dönemde %1’in üzerinde artarsa, %1’i aşan limit artışı kadar tutar için banka Merkez Bankasında TL zorunlu karşılık tesis edecek.

Örneğin:

Bir bankanın kapsama giren KMH limit toplamı önceki hesaplama döneminde 100 milyon TL olsun.

Yeni dönemde bu limit 102 milyon TL olursa:

• Artış: 2 milyon TL
• Artış oranı: %2
• Yeni sınır: %1
• %1’e kadar izin verilen artış: 1 milyon TL
• Aşan kısım: 1 milyon TL

Bu durumda banka, aşan 1 milyon TL tutar için Merkez Bankasında TL zorunlu karşılık bloke etmek zorunda kalır.

Buradaki amaç, bankaların KMH/ek hesap limitlerini hızlı artırmasını sınırlamak ve kredi genişlemesini kontrol altında tutmaktır. Zorunlu karşılıklar, TCMB’nin para politikası araçlarından biridir ve bankaların belirli tutarları Merkez Bankası nezdinde tutmasını sağlar.

Geçici 17. maddenin ilk halinde, KMH limit büyümesinin 27 Mart 2026’dan 31 Aralık 2026’ya kadar bir önceki hesaplama tarihine göre %2’nin üzerinde olması halinde aşan tutar kadar TL zorunlu karşılık bloke edilmesi öngörülmüştü; hesaplama da sekiz haftada bir cuma günleri yapılacak şekilde düzenlenmişti.

Kısaca: TCMB, KMH limit artış sınırını %2’den %1’e indirerek bankalar açısından daha sıkı bir uygulamaya geçmiştir.