Özet: Tebliğin Getirdiği Değişiklikler
23 Mayıs 2026 tarihli ve 33262 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2026/9), 25/12/2013 tarihli ve 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’in geçici 17 nci maddesinde değişiklik yapmaktadır. Bu değişiklikle, geçici 17 nci maddenin birinci fıkrasında yer alan “yüzde 2’nin” ibaresi “yüzde 1’in” olarak değiştirilmiştir. Bu düzenleme, bankaların zorunlu karşılık yükümlülüklerini hesaplarken dikkate alacakları oranı düşürmektedir. Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kimleri Etkiliyor?
Bu tebliğ, Türkiye’de faaliyet gösteren tüm bankaları ve finansal kuruluşları etkilemektedir. Özellikle:
- Mevduat bankaları: TL ve yabancı para cinsinden mevduat hesapları için zorunlu karşılık oranlarını yeniden hesaplamalıdır.
- Katılım bankaları: Katılım fonu hesapları ve özel cari hesaplar için geçerli olan zorunlu karşılık oranları güncellenmiştir.
- Kalkınma ve yatırım bankaları: Kısa vadeli yabancı kaynaklar için zorunlu karşılık yükümlülükleri değişmiştir.
- Merkez Bankası: Zorunlu karşılık oranlarının belirlenmesi ve izlenmesinde yeni düzenlemeyi uygulayacaktır.
Ne Yapılmalı?
Bankalar ve finansal kuruluşlar, aşağıdaki adımları izlemelidir:
- Oran güncellemesi: Zorunlu karşılık hesaplamalarında geçici 17 nci madde kapsamında değerlendirilen kalemler için yeni oran olan %1'i kullanmaya başlayın.
- Uyum süreci: Tebliğin yayım tarihi itibarıyla yürürlüğe girdiğini unutmayın; bu nedenle hesaplamalarınızı derhal güncelleyin.
- Raporlama: Merkez Bankası’na sunulan zorunlu karşılık raporlarında yeni oranı dikkate alın.
- İç kontrol: Finansal tablolarınızda ve likidite planlamanızda bu değişikliğin etkilerini değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Soru 1: Tebliğ hangi tarihte yürürlüğe girdi?
Cevap: Tebliğ, 23 Mayıs 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlandığı anda yürürlüğe girmiştir. - Soru 2: Değişiklik hangi kalemleri kapsıyor?
Cevap: Geçici 17 nci madde kapsamında daha önce %2 olarak uygulanan oran, %1’e düşürülmüştür. Bu madde, belirli yükümlülük türlerini (örneğin, kısa vadeli yabancı para yükümlülükler) etkilemektedir. - Soru 3: Oran düşüşü bankaların likiditesini nasıl etkiler?
Cevap: Oranın %2’den %1’e düşmesi, bankaların Merkez Bankası’nda tutması gereken zorunlu karşılık miktarını azaltır. Bu da bankaların kullanılabilir likiditesini artırarak kredi verme kapasitesini olumlu etkileyebilir.