Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Burs Programlarına İlişkin Yönetmelik

25 Haziran 2026 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 33291

YÖNETMELİK

Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma

Kurumundan:

TÜRKİYE ENERJİ,

NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU

BURS PROGRAMLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu

Yönetmeliğin amacı, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu

tarafından, görev alanına giren enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon,

parçacık hızlandırıcıları, nükleer, bor ve nadir toprak elementleri ile ilgili

bilim ve teknoloji alanlarında insan kaynağı yetiştirilmesi ve

geliştirilmesi amacıyla yürütülecek burs programlarının başvuru,

değerlendirme, tahsis, izleme ve sonuçlandırma süreçlerine ilişkin usul ve

esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, TENMAK tarafından yürütülen burs

programları uyarınca verilen bursları kapsar.

(2) Aşağıda sayılan burslar bu Yönetmeliğin kapsamı

dışındadır:

a) TENMAK tarafından desteklenen araştırma ve

geliştirme projeleri kapsamında verilen burslar.

b) TENMAK tarafından, Türkiye Cumhuriyetinin taraf

olduğu milletlerarası antlaşmalar kapsamında yürütülen burs programları ve

verilen burslar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/7/1982

tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile

İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanunun ek 4 üncü maddesinin

ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Araştırmacı: Yeni bilgi, ürün, yöntem ve

teknolojileri araştıran, geliştiren ve katma değer oluşturan, ilgili bilim

ve/veya teknoloji alanında gerekli uzmanlığa sahip kişiyi,

b) Başkan: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden

Araştırma Kurumu Başkanını,

c) Başkanlık: TENMAK Başkanlığını,

ç) Burs çağrısı: Burs programı kapsamında burs

başvurularının alınması amacıyla TENMAK internet sitesinde ilan edilen

konusu, kapsamı, başvuru koşulları, süresi, miktarı ve çağrı takvimi ile

çağrıya özel hususları belirleyen metni ve eklerini,

d) Burs komitesi: İlgili burs

programı kapsamında; hazırlanan burs çağrılarını, yapılan burs

başvurularını, tahsis edilen burslara ilişkin değişiklik ve ilave talepler

ile araştırma burslarında ara ve son raporları değerlendirmek ve TENMAK

tarafından talep edilen diğer hususlar hakkında görüş vermek üzere Başkan

tarafından görevlendirilen en fazla beş TENMAK personeli ile TENMAK

dışından burs programı ile ilgili alanlarda uzman en fazla beş kişiden

oluşan heyeti,

e) Burs programı: Bu Yönetmeliğe göre verilen

bursların başvuru, değerlendirme, tahsis, izleme ve sonuçlandırılması amacıyla

TENMAK tarafından oluşturulan programları,

f) Bursiyer: Bu

Yönetmeliğe göre yurt içinde ve/veya yurt dışında TENMAK tarafından burs

verilen lisans ve lisansüstü düzeyinde öğrenim gören öğrenciler ile en az

lisans mezunu araştırmacıları,

g) Fikrî ve sınai haklar:

Fikrî ve sınai ürüne ilişkin olarak kayıtlı veya tescilli olup olmadığına

bakılmaksızın, özel bir mevzuatla ve/veya haksız rekabet gibi genel

hükümlerle korunan patent, faydalı model ve diğer tüm yasal hakları,

ğ) Fikrî ve sınai ürün:

Fikrî ve sınai haklara konu edilebilen buluş, tasarım, eser ve teknik bilgi

gibi her türlü zihinsel ürünü,

h) İzleyici hakem: Bursiyeri

izlemek ve bursiyer tarafından gerçekleştirilen

ilgili çalışmaları incelemek, değerlendirmek, raporlamak ve bu amaçla

yapılacak toplantılara katılmak üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından görevlendirilen,

burs ile ilgili alanda uzman kişiyi,

ı) Koordinatörlük: İlgili burs programını yürüten,

Başkanlık bünyesindeki birimi,

i) TENMAK: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden

Araştırma Kurumunu,

j) TENMAK uzmanı: Bursiyeri

izlemek ve bursiyer tarafından gerçekleştirilen

ilgili çalışmaları incelemek, değerlendirmek, raporlamak ve bu amaçla

yapılacak toplantılara katılmak üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından

görevlendirilen, burs ile ilgili alanda uzman TENMAK personelini,

k) Uzman hakem: Burs başvurusunu bilimsel, teknik

ve mali bakımdan değerlendirmek üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından

görevlendirilen, burs başvurusu ile ilgili alanda uzman kişiyi,

l) Yürütme Kurulu: TENMAK Yürütme Kurulunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Burs Programları ile Uygulama Süreçleri

Burs

programları

MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğe göre TENMAK tarafından verilecek

burslar, burs programları aracılığıyla yürütülür. Burs programları ile bu

programların teknik, mali ve idari kuralları ve süreçlerine ilişkin

bilgileri içeren uygulama esasları, TENMAK’ın

çalışma ilke, program ve öncelikli alanları çerçevesinde Başkanlık

tarafından hazırlanarak Yürütme Kuruluna sunulur. Yürütme Kurulu tarafından

onaylanan burs programı ve programın uygulama esasları TENMAK internet

sitesinde yayımlanır. Aynı usulle, burs programlarının bir kısmına veya

tümüne ilişkin mali kuralların yer aldığı mali esaslar ayrıca

düzenlenebilir.

(2) TENMAK’ın görev

alanına giren konularda aşağıda belirtilen burs programları

oluşturulabilir:

a) Araştırma bursu programları; lisans ve

lisansüstü düzeyinde öğrenim gören öğrenciler ile en az lisans derecesine

sahip araştırmacılara araştırma ihtiyaçlarını yurt içinde ve/veya yurt

dışında bir araştırma ortamında çözmeleri amacıyla yapılan aylık ödemeleri

içeren burs programlarıdır.

b) Başarı bursu programları; öğrenim sırasında

üstün başarısıyla kendini gösteren lisans ve lisansüstü düzeyinde yurt

içinde ve/veya yurt dışında öğrenim gören öğrenciler ile doktora sonrası araştırmacıların

TENMAK’ın görevleri kapsamındaki alanlara

yönelimini teşvik etmek, başarılarının devamını sağlamak amacıyla yapılan

aylık ödemeleri içeren burslardır.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında verilen burslar, diğer

mevzuatta yer alan sınırlamalara tabi değildir.

Burs

çağrısı ve başvuruları

MADDE 6- (1) Burs programları, gerektiğinde bilimsel

alanlara, üniversitelere, kurum/kuruluşlara ve ülkelere göre dağılım

gözetilerek burs çağrıları düzenlenerek yürütülür.

(2) Düzenlenecek burs çağrıları koordinatörlük

tarafından hazırlanır ve Başkan onayına sunulur. Başkan tarafından

onaylanan burs çağrıları TENMAK internet sitesinde ilan edilir. Burs

başvuruları, ilan edilen kurallara göre TENMAK’a

yapılır. Burs başvuruları dönemsel veya herhangi bir zaman kısıtlaması

olmadan alınabilir.

Değerlendirme

ve tahsis

MADDE 7- (1) Burs başvuruları, burs çağrısında belirlenen

kurallara ve yönteme uygun olarak TENMAK tarafından değerlendirme

sürecinden geçirilir. En fazla iki uzman hakem ve ilgili burs komitesi veya

doğrudan ilgili burs komitesi değerlendirmesi sonucunda uygun görülen

burslar hakkında tahsis kararı bütçe imkânları çerçevesinde Başkan

tarafından verilir.

Taahhütname

ve teminatlar

MADDE 8- (1) Burs verilecek kişilere, bu Yönetmeliğe göre

TENMAK tarafından belirlenen yükümlülüklere uyacaklarını belirten noter

onaylı taahhütname imzalatılır ve bu kapsamda verilecek toplam burs tutarı

ile sınırlı olmak üzere TENMAK tarafından şekli, içeriği ve kapsamı

belirlenecek teminatlar istenebilir. Burs verilecek kişinin reşit olmaması

halinde, taahhütname veli veya vasisi tarafından imzalanır.

(2) Taahhütnamede; bursiyerin

gerçekleştireceği işlemler, görevleri, sorumlulukları, yükümlülükleri ve

uyulması gereken diğer hükümler yer alır. Bu Yönetmeliğin ilgili

hükümlerine göre TENMAK tarafından karar verilen değişiklik ve ilaveler

taahhütnamenin eki sayılır.

İzleme

MADDE 9- (1) Bursiyer, ilgili burs

programı kapsamında TENMAK tarafından belirlenen kurallara göre izlenir.

TENMAK gerek gördüğü takdirde, bursiyerin

izlenmesi amacıyla en fazla iki izleyici hakem ve/veya TENMAK uzmanı

görevlendirebilir. İzleyici hakem ve/veya TENMAK uzmanı gerekli durumlarda

yerinde inceleme ve denetleme yapabilir.

(2) Bursiyerin izlenmesi;

araştırma burslarında ara ve son raporların değerlendirilmesi, başarı

burslarında ise bursiyerin öğrenim ve başarı

durumunun tespiti suretiyle gerçekleştirilir.

(3) Bursiyerin izlenmesi

veya başvurusunun değerlendirilmesi neticesinde, Başkanlık tarafından

gerekli görülmesi halinde bursun kapsam, içerik, süre ve miktarında

değişiklik yapılabilir veya burs sonlandırılabilir.

Durdurma

ve sona erme

MADDE 10-

(1) Öğrenci olan bursiyerin öğreniminin herhangi bir nedenle son bulması

halinde, burs kendiliğinden sona erer. Bursiyer, bu

durumu en geç beş iş günü içinde TENMAK’a

bildirmekle yükümlüdür. Bu durumda koordinatörlük tarafından burs kesilir.

Bu durumun TENMAK tarafından tespiti halinde ise koordinatörlük tarafından

burs kesilerek bu durum bursiyere bildirilir.

(2) Bursiyer tarafından TENMAK’a ulaştırılması gereken belgelerin zamanında

ulaştırılmaması, asgari başarı kriterlerinin

sağlanmaması, bursiyerin mücbir sebeplerle

kaydını dondurarak öğrenimine ara vermesi, taahhütnamede belirlenen

yükümlülüklerini verilen sürede yerine getirmemesi ve benzeri durumlarda

koordinatörlük tarafından burs durdurulur. Durdurma gerekçelerinin ortadan

kalkması durumunda burs kaldığı yerden devam eder. Durdurma gerekçelerinin

koordinatörlük tarafından belirlenen süre içerisinde ortadan kalkmaması halinde

ise Başkanlık tarafından burs sonlandırılır veya bursiyerin

kusur veya ihmalinin tespiti halinde iptal edilir. Bursun durdurulmasının

gerektiği durumlarda Başkanlığın gerek görmesi halinde, burs durdurulmadan

da sonlandırılabilir veya iptal edilebilir. Bursun sonlandırılması ve

iptali durumunda burs kesilir. Ayrıca, bursun iptali durumunda ödenmiş olan

burs tutarının, taahhütname hükümlerine göre kanuni faizi ile birlikte bursiyerden iadesi istenir.

(3) Bursiyerin başvuru

aşamasında burs başvuru koşullarından birine sahip olmadığının sonradan

anlaşılması veya yanıltıcı bilgi ve belge sunması durumunda burs iptal

edilir.

(4) Bursun iptali halinde, TENMAK tarafından iadesi

istenen burs tutarının bursiyer tarafından

taksitlendirilmesinin talep edilmesi durumunda, kanuni faiz işletilerek

borç tutarı Başkanlık tarafından beş yıla kadar taksitlendirilebilir.

Mali

hükümler

MADDE 11-

(1) Burs programları kapsamında

verilecek bursların miktarları, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen üst

limitler dâhilinde Yürütme Kurulu tarafından belirlenir ve burs çağrısında

belirtilir. Bursun yurt içi ve yurt dışında geçirilecek süreleri birlikte

içermesi halinde, burs üst limit ve miktarları buna göre belirlenir.

(2) Burs ödemeleri peşin veya geriye dönük olarak

burs çağrısında belirlenen periyotlarda

yapılabilir. Ödemelerin yapılabilmesi için, istenilen taahhütname ve

teminatları gösteren belgelerin TENMAK’a

ulaştırılması gerekir.

Diğer

kurum ve kuruluşlarla iş birliği

MADDE 12-

(1) Burs programları kapsamında

yerli ve/veya yabancı ulusal ve uluslararası kurum/kuruluşlarla iş birliği

yapılabilir. Bu iş birlikleri kapsamında yurt içi ve/veya yurt dışı

araştırma ve başarı bursları verilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Fikrî ve sınai haklar

MADDE 13-

(1) Bursun gerçekleştirilmesi

sırasında veya sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai

ürün üzerindeki hakların tamamı aksi taahhütnamede belirtilmedikçe TENMAK’a aittir. Bursiyer, bu

kapsamda ortaya çıkan fikrî ve sınai ürünü, TENMAK’ın ilgili mevzuatında belirlenen usul ve süre

çerçevesinde gecikmeksizin TENMAK’a bildirmekle

yükümlüdür. Ayrıca TENMAK, bursiyer tarafından

burs kapsamındaki çalışmalar ile ilgili olarak kendisine sunulan her türlü

doküman üzerindeki fikrî hakları kullanabilir, bunları uygun göreceği araçlarla

duyurabilir ve yayımlayabilir.

(2) TENMAK, birinci fıkra uyarınca kendisine ait

olan fikrî ve sınai ürünleri faaliyetlerinde

kullanabilir, bunlar için kendi adına fikrî ve sınai hak tescil başvurusu

yapabilir, söz konusu fikrî ve sınai ürünler ile hakların kullanım

haklarını bursiyere veya üçüncü kişilere

verebilir. Bu kapsamdaki fikrî ve sınai ürünler

ile hakların ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda TENMAK tarafından

elde edilecek net gelirin en fazla yüzde ellisi, TENMAK’ın

ilgili mevzuatında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ilgili bursiyere verilebilir.

(3) TENMAK, birinci fıkra uyarınca bursiyere ait olan fikrî ve sınai

ürünleri faaliyetlerinde kullanabilir. Bunlara ilişkin fikrî ve sınai hakların bursiyer tarafından

tescil edilmesi halinde, talebi üzerine bursiyer TENMAK’a, bu haklara konu ürünlerin faaliyetlerinde

kullanılabilmesi için bedelsiz olarak inhisari

olmayan, yer ve zaman sınırlaması olmaksızın ve geri alınamaz lisans

hakkını vermekle yükümlüdür.

(4) Bursiyer yurt içinde

veya yurt dışında burs ile ilgili yayımlanan makaleler ve sunulan

tebliğlerde TENMAK’ın burs desteğini belirtmekle

yükümlüdür. Yayımlanmak üzere kabul edilen makalelerle, sunulan tebliğlerin

birer örneğinin TENMAK’a gönderilmesi zorunludur.

TENMAK’a ait marka/logolar

Başkanlığın yazılı izni alınmaksızın kullanılamaz. Bu hükümlere uyulmaması

halinde doğacak zararlardan bursiyer sorumludur.

Etik

kurallara uyma yükümlülüğü

MADDE 14-

(1) Burs programlarından

yararlananlar ve programların yürütülmesinde görev alanlar TENMAK tarafından

belirlenen etik kurallara uymak zorundadır.

(2) Etik kurallara aykırılığın tespiti halinde

ilgili mevzuat hükümleri ve taahhütname çerçevesinde işlem yapılır.

Diğer

kurum veya kuruluşlardan alınan burslar

MADDE 15-

(1) Burs programlarından

yararlanan kişiler, başka bir kurum veya kuruluştan da burs alması durumunda

bu bursu, 3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek

Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında verilenler

hariç, TENMAK’a yazılı olarak bildirmek

zorundadır. TENMAK bu durumu değerlendirerek burs miktarında sınırlama

yapabilir veya bursu sonlandırabilir.

Yürürlük

MADDE 16-

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17-

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini

Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Başkanı yürütür.