Mega Yat İnşaatı Hakedişlerinde Vergi Kesintisi Oranı %1 mi, %5 mi?
Mega yat yapımı işi, taahhüde bağlı olarak başkası hesabına yapılması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi halinde Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında yıllara sari inşaat ve onarma işi olarak değerlendirilebilir. GİB’in güncel özelgesinde de yat yapımı işinin bu şartları taşıması halinde 1/4/2025 tarihinden itibaren yapılan hakediş ödemeleri üzerinden %1 oranında vergi kesintisi yapılması gerektiği açıklanmıştır. (Gelir İdaresi Başkanlığı)
9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı sonrasında GİB’in oran tablosunda gemi inşaat ve onarım işleri dolayısıyla bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinde kesinti oranı %1, diğer yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde ise %5 olarak yer almaktadır. (Gelir İdaresi Başkanlığı) GİB’in 2026 Ticari Kazanç Rehberi de yıllara yaygın inşaat ve onarma işinin üç şartını; işin inşaat/onarma işi olması, taahhüde bağlı olarak başkası hesabına yapılması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi şeklinde açıklamakta; ayrıca 1/4/2025’ten itibaren gemi inşaat ve onarım istihkaklarında %1 oranını belirtmektedir. VUK m. 271’de gemilerin inşa ve imal giderlerinin satın alma bedeli yerine geçeceği hükmü de gemi yapımının vergi uygulamasında inşa/imal faaliyeti olarak ele alınmasını destekler. 4490 sayılı Kanun’da yatların deniz aracı olarak tanımlanması ve Türk Uluslararası Gemi Sicili Yönetmeliği’nde yurt içinde inşa edilen gemi ve yatların sicile tescil edilebileceğine ilişkin açıklamalar da özelgedeki yorumla uyumludur. (vda.org.tr)
Mega Yat İnşaatı Hakedişlerinde Vergi Kesintisi Oranı Yüzde 1 mi, Yüzde 5 mi?
Mega yat, motor yat, özel amaçlı deniz aracı ve benzeri büyük ölçekli deniz taşıtlarının inşası, hem teknik hem de vergisel açıdan özellikli bir faaliyet alanıdır. Bu tür işler çoğu zaman sözleşmeye dayalı olarak sipariş üzerine yapılmakta, üretim ve teslim süreci birden fazla takvim yılına yayılabilmektedir.
Bu blog yazısında, mega yat inşaatı işlerinde hakediş ödemelerinden yapılacak vergi kesintisi oranı, yıllara sari inşaat ve onarma işi şartları, 9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen yüzde 1 oran uygulaması ve kurumlar vergisi yönünden dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanmaktadır.
Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşi Nedir?
Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesine göre, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir. Bu kazanç, tamamı işin bittiği yılın geliri sayılarak ilgili yıl beyannamesinde gösterilir.
Bir işin yıllara sari inşaat ve onarma işi sayılabilmesi için üç temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir.
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| İnşaat veya onarma işi olmalı | İşin niteliği inşa, imal, yapım, onarım veya benzeri kapsamda olmalıdır. |
| Taahhüde bağlı olarak yapılmalı | İş başkası hesabına ve sözleşmeye dayalı olarak üstlenilmelidir. |
| Birden fazla takvim yılına yayılmalı | İş aynı takvim yılı içinde bitmeyip sonraki takvim yılına sarkmalıdır. |
Bu üç şart birlikte yoksa, iş Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında yıllara sari inşaat ve onarma işi olarak değerlendirilemez.
Bu konuda yıllara sari inşaat ve onarma işleri bakımından işin süresi, sözleşme tarihi ve teslim şartları ayrıca incelenmelidir.
Mega Yat İnşaatı Yıllara Sari İnşaat İşi Sayılır mı?
Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesinde inşaat işleri arasında bina, altyapı, gemi, yat veya başka bir yapı türü şeklinde sınırlayıcı bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle bir işin yıllara sari inşaat ve onarma işi sayılabilmesi için işin niteliği ve yukarıdaki üç şart birlikte değerlendirilir.
Mega yat yapımı, teknik olarak deniz aracının inşası ve imal edilmesi niteliğindedir. Vergi Usul Kanunu’nun 271. maddesinde de inşa edilen binalarda ve gemilerde, bunların inşa ve imal giderlerinin satın alma bedeli yerine geçeceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm, gemi yapımının vergi uygulamasında inşa ve imal işi olarak ele alındığını göstermektedir.
Bu nedenle mega yat yapımı işi, aşağıdaki şartları taşıyorsa yıllara sari inşaat ve onarma işi kapsamında değerlendirilebilir:
| Unsur | Değerlendirme |
|---|---|
| İşin konusu | Mega yat veya motor yat yapımı |
| İşin dayanağı | Sipariş, sözleşme veya taahhüt ilişkisi |
| İşin kimin hesabına yapıldığı | Başkası hesabına yapılması |
| İşin süresi | Birden fazla takvim yılına yayılması |
| Vergisel sonuç | Yıllara sari inşaat ve onarma işi hükümleri uygulanabilir |
Bu kapsamda gemi inşaatı hakedişleri için özel kesinti oranı ayrıca dikkate alınmalıdır.
Yat ile Gemi Ayrımı Tevkifat Oranını Etkiler mi?
Mega yat inşaatında temel tartışma, yat yapımının gemi inşaat ve onarım işleri kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğidir.
4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu’nda gemi ve yat kavramları ayrı tanımlanmış olmakla birlikte, vergi uygulamasında yat yapımı deniz aracı inşası niteliğinde kabul edilebilir. Türk Uluslararası Gemi Sicili düzenlemelerinde yurt içinde inşa edilen gemiler ve yatların tesciline ilişkin hükümlerin bulunması da yatların deniz aracı inşası bağlamında ele alındığını göstermektedir.
Bu nedenle mega yat yapımı işi, birden fazla takvim yılına sirayet eden ve taahhüde bağlı olarak yapılan bir inşa işi ise, gemi inşaat ve onarım işleri için belirlenen yüzde 1 tevkifat oranından yararlanması mümkündür.
| İş Türü | Tevkifat Oranı |
|---|---|
| Gemi inşaat ve onarım işi | Yüzde 1 |
| Mega yat inşaatı | Şartlar sağlanıyorsa yüzde 1 |
| Demiryolu ve şehir içi raylı sistem inşaatı | Yüzde 1 |
| Diğer yıllara sari inşaat ve onarma işleri | Yüzde 5 |
| Yıllara sari olmayan iş | GVK 42 kapsamındaki hakediş tevkifatı uygulanmaz. |
9707 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Ne Getirdi?
30.03.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde hakediş ödemelerine uygulanacak vergi kesintisi oranları farklılaştırılmıştır.
Bu düzenlemeye göre, 1/4/2025 tarihinden itibaren yapılan hakediş ödemelerinde:
| İş Türü | Vergi Kesintisi Oranı |
|---|---|
| Demiryolu hattı, tramvay, füniküler, monoray, metro ve şehir içi raylı ulaşım sistemleri inşaat ve onarım işleri | Yüzde 1 |
| Gemi inşaat ve onarım işleri | Yüzde 1 |
| Diğer yıllara sari inşaat ve onarma işleri | Yüzde 5 |
Bu nedenle mega yat inşaatı işi, gemi inşaat ve onarım işi kapsamında değerlendirilebiliyorsa ve yıllara sari nitelik taşıyorsa, 1/4/2025 tarihinden itibaren yapılacak hakediş ödemelerinde yüzde 1 oranında vergi kesintisi uygulanır.
1/4/2025 Tarihinden Önce ve Sonra Uygulanacak Oranlar Nelerdir?
9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, yayım tarihini izleyen ayın başından itibaren yapılan ödemelere uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle uygulama tarihi 1/4/2025’tir.
| Dönem | İş Türü | Uygulanacak Oran |
|---|---|---|
| 1/3/2021 öncesi | Yıllara sari inşaat ve onarma işleri | Yüzde 3 |
| 1/3/2021 – 31/3/2025 arası | Yıllara sari inşaat ve onarma işleri | Yüzde 5 |
| 1/4/2025 sonrası | Gemi inşaat ve onarım işleri | Yüzde 1 |
| 1/4/2025 sonrası | Demiryolu ve şehir içi raylı ulaşım sistemleri inşaat ve onarım işleri | Yüzde 1 |
| 1/4/2025 sonrası | Diğer yıllara sari inşaat ve onarma işleri | Yüzde 5 |
Burada belirleyici tarih, hakedişin hangi döneme ait olduğundan çok ödemenin nakden veya hesaben yapıldığı tarihtir.
Hakediş Ödemelerinde Kesinti Hangi Kanuna Göre Yapılır?
Hakediş ödemelerinde kesinti, işi yapan kişinin veya kurumun mükellefiyet türüne göre farklı kanun maddeleri kapsamında gündeme gelebilir.
Kurumlar vergisi mükellefi şirketlere yapılan yıllara sari inşaat ve onarma işi hakedişlerinde Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesi uygulanır. Dar mükellef kurumlara yapılan ödemelerde Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi, gerçek kişilere yapılan ödemelerde ise Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi dikkate alınabilir.
| Hakediş Sahibi | Kesinti Dayanağı |
|---|---|
| Tam mükellef kurum | Kurumlar Vergisi Kanunu m. 15 |
| Dar mükellef kurum | Kurumlar Vergisi Kanunu m. 30 |
| Gerçek kişi mükellef | Gelir Vergisi Kanunu m. 94 |
| İş ortaklığı | Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri |
| Alt yüklenici | İşin yıllara sari niteliğine göre ayrıca değerlendirilir |
Bu blog yazısında esas olarak kurumlara yapılan hakediş ödemeleri ve Kurumlar Vergisi Kanunu m. 15 kapsamındaki kesinti ele alınmaktadır.
Avans Ödemelerinde de Tevkifat Yapılır mı?
Yıllara sari inşaat ve onarma işleri kapsamında yapılan hakediş ödemelerinde vergi kesintisi yalnızca kesin hakedişlerde değil, avans olarak yapılan ödemelerde de gündeme gelir.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesi kapsamında, yıllara sari inşaat ve onarma işleriyle uğraşan kurumlara bu işleriyle ilgili yapılan hakediş ödemeleri üzerinden kesinti yapılır. Bu kapsamda avans olarak ödenen tutarlar da kesintiye tabidir.
| Ödeme Türü | Tevkifat Durumu |
|---|---|
| Hakediş ödemesi | Tevkifata tabidir. |
| Avans ödemesi | Tevkifata tabidir. |
| İş bitiminden sonra kesin kabulü sağlamaya yönelik gelir | İşin bitim tarihine göre ayrıca değerlendirilir. |
| Yıllara sari olmayan iş bedeli | GVK 42 kapsamındaki tevkifat uygulanmaz. |
| Sadece mal satışı niteliğindeki işlem | Yıllara sari inşaat hükümleri ayrıca incelenir. |
Bu konuda hakediş ödemelerinde vergi kesintisi uygulaması, ödeme tarihine göre takip edilmelidir.
İşin Başlangıç ve Bitiş Tarihi Neden Önemlidir?
Yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde işin başlangıç ve bitiş tarihleri, hem kazancın hangi yılda beyan edileceği hem de hakedişlerden kesinti yapılıp yapılmayacağı bakımından önemlidir.
GİB uygulamasında işin başlangıç tarihi genellikle aşağıdaki şekilde belirlenir:
| Durum | İşin Başlangıç Tarihi |
|---|---|
| Sözleşmede yer teslimi öngörülmüşse | Yer teslim tarihi |
| Yer teslimi yoksa ve sözleşmede başlama tarihi varsa | Sözleşmedeki başlama tarihi |
| Başlama tarihi de yoksa | Sözleşme tarihi |
Gelir Vergisi Kanunu’nun 44. maddesine göre geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarih işin bitim tarihi sayılır. Diğer hallerde ise işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih bitim tarihi olarak kabul edilir.
Mega yat inşaatı işlerinde geçici kabul, teslim, deniz testleri, klas onayı, kesin kabul ve fiili teslim gibi aşamalar sözleşmeye göre ayrıca değerlendirilmelidir.
İş İlk Başta Aynı Yıl Bitecekse Ancak Sonradan Yıllara Sari Hale Gelirse Ne Olur?
Bazı mega yat veya gemi yapım sözleşmelerinde işin başlangıçta aynı takvim yılı içinde bitirilmesi öngörülebilir. Ancak teknik, finansal, tedarik veya müşteri kaynaklı nedenlerle iş sonraki yıla sarkabilir.
Bu durumda iş, fiilen yıllara sari hale geldiği tarihten itibaren Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında değerlendirilebilir. Bu tarihten sonra yapılan hakediş ve avans ödemelerinde tevkifat yapılması gerekir.
| Durum | Tevkifat Uygulaması |
|---|---|
| İş sözleşmede baştan yıllara sari | Başlangıçtan itibaren hakedişlerde tevkifat yapılır. |
| İşin aynı yıl biteceği öngörülmüş | Başlangıçta tevkifat yapılmayabilir. |
| İş sonradan sonraki yıla sarkmış | Yıllara sari hale geldiği tarihten sonraki ödemelerde tevkifat yapılır. |
| İş aynı yıl içinde tamamlanmış | GVK 42 kapsamındaki tevkifat uygulanmaz. |
| Sözleşme değişikliği yapılmış | Değişiklik tarihi ayrıca dikkate alınır. |
Mega Yat İnşaatında Kazanç Ne Zaman Vergilendirilir?
Yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde kazanç, işin devam ettiği yıllarda kesin olarak tespit edilmez. Kar veya zarar işin bittiği yıl kesin olarak belirlenir ve tamamı o yılın kurum kazancı olarak beyan edilir.
Bu sistemin amacı, birden fazla yıla yayılan inşaat ve onarma işlerinde gelir ve giderlerin tamamını işin bittiği yılda bir bütün olarak değerlendirmektir.
| İşlem | Vergisel Sonuç |
|---|---|
| İş devam ederken hakediş alınması | Kesinti yapılır, kazanç kesin olarak beyan edilmez. |
| İşle ilgili maliyetlerin oluşması | İlgili işin maliyet hesaplarında izlenir. |
| İş bittiğinde | Kar veya zarar kesin olarak tespit edilir. |
| Kesilen vergiler | İşin bittiği yıl hesaplanan vergiden mahsup edilir. |
| Fazla kesinti varsa | Mahsup ve iade hükümleri uygulanır. |
Bu nedenle 170 yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve ilgili muhasebe hesaplarının doğru kullanılması önemlidir.
Mega Yat İnşaatında Muhasebe Kayıtları Nasıl İzlenmelidir?
Yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde her işin hasılatı ve maliyetleri ayrı izlenmelidir. GİB uygulamasında, bu işlerle ilgili hasılat ve giderlerin ayrı bir defterde veya tutulan defterlerin ayrı sayfalarında izlenmesi gerektiği açıklanmaktadır.
Tekdüzen Hesap Planı uygulamasında yıllara yaygın inşaat ve onarma işleri için genellikle aşağıdaki hesap grupları kullanılır:
| Hesap | Kullanım Amacı |
|---|---|
| 170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri | Devam eden işlere ilişkin maliyetlerin izlenmesi |
| 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri | Hakediş bedellerinin izlenmesi |
| 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar | Hakedişlerden kesilen vergilerin izlenmesi |
| 740 Hizmet Üretim Maliyeti | Dönem içi maliyetlerin izlenmesi |
| 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma | Dönem sonu yansıtma kayıtları |
Mega yat inşaatı gibi uzun üretim süreçlerinde, proje bazlı maliyet takibi yapılması ve her tekne/yat projesinin ayrı izlenmesi gerekir.
% 1 Tevkifat Hangi Şartlarda Uygulanır?
Mega yat inşaatında yüzde 1 oranının uygulanabilmesi için aşağıdaki şartların birlikte değerlendirilmesi gerekir:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| İş gemi veya yat inşaatı niteliğinde olmalı | İşin konusu deniz aracının inşa veya onarımı olmalıdır. |
| İş taahhüde bağlı yapılmalı | Sözleşme veya sipariş ilişkisi bulunmalıdır. |
| İş başkası hesabına yapılmalı | Yüklenici kendi hesabına stok üretim yapmamalıdır. |
| İş birden fazla takvim yılına yayılmalı | GVK 42 kapsamına girmelidir. |
| Ödeme 1/4/2025 tarihinden sonra yapılmalı | 9707 sayılı Karar sonrası oran uygulanır. |
| Ödeme hakediş veya avans niteliğinde olmalı | İstihkak bedeli kapsamında olmalıdır. |
Bu şartlar varsa, mega yat inşaatı hakedişlerinde yüzde 1 kesinti oranı uygulanabilir.
Yüzde 5 Oran Hangi Hallerde Uygulanır?
Her inşaat ve onarma işi 9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki yüzde 1 oranına tabi değildir. Yüzde 1 oran yalnızca kararda belirtilen belirli iş türleri için geçerlidir.
Aşağıdaki durumlarda yüzde 5 oran gündeme gelebilir:
| Durum | Uygulanacak Oran |
|---|---|
| İş gemi inşaat ve onarım işi değilse | Yüzde 5 |
| İş demiryolu veya şehir içi raylı sistem kapsamında değilse | Yüzde 5 |
| İş diğer yıllara sari inşaat ve onarma işi ise | Yüzde 5 |
| İşin niteliği sadece mal satışı ise | GVK 42 tevkifatı uygulanmayabilir. |
| İş aynı takvim yılında bitiyorsa | Yıllara sari tevkifat uygulanmayabilir. |
Bu nedenle sözleşmenin adı değil, işin gerçek niteliği esas alınmalıdır.
Alt Yüklenicilere Yapılan Ödemelerde Oran Nasıl Belirlenir?
Mega yat inşaatı sürecinde ana yüklenici; gövde imalatı, elektrik tesisatı, iç dekorasyon, makine montajı, boya, donanım, klas işlemleri veya deniz testleri gibi bazı işleri alt yüklenicilere yaptırabilir.
Alt yükleniciye yapılan ödemenin yıllara sari inşaat ve onarma işi kapsamında olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Alt yüklenicinin üstlendiği iş de taahhüde bağlı, başkası hesabına yapılan ve birden fazla takvim yılına yayılan inşaat veya onarma işi niteliğinde ise hakediş ödemelerinde tevkifat gündeme gelebilir.
| Alt Yüklenici İşi | Değerlendirme |
|---|---|
| Gemi veya yat inşaatının ayrılmaz parçası | Şartlara göre yüzde 1 oran değerlendirilebilir. |
| Yıllara sari olmayan montaj veya hizmet | GVK 42 kapsamında olmayabilir. |
| Sadece malzeme satışı | Hakediş tevkifatı uygulanmayabilir. |
| Sözleşmeyle üstlenilen yıllara sari onarım | İşin niteliğine göre tevkifat yapılabilir. |
| Danışmanlık veya proje hizmeti | İnşaat işi olup olmadığı ayrıca incelenir. |
Alt yüklenici sözleşmelerinde işin süresi, konusu ve taahhüt niteliği açık şekilde yazılmalıdır.
Hakedişlerde Kesilen Vergiler Ne Zaman Mahsup Edilir?
Yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde hakedişlerden kesilen vergiler, işin devam ettiği yıllarda nihai vergi değildir. Bu kesintiler, işin bittiği yıl verilecek gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir.
| Aşama | Mahsup Durumu |
|---|---|
| İş devam ederken hakediş ödemesi alınır | Vergi kesintisi yapılır. |
| Kesilen vergi | Peşin ödenen vergi niteliğindedir. |
| İş bittiğinde kazanç tespit edilir | Gelir veya kurumlar vergisi hesaplanır. |
| Kesilen vergiler | Hesaplanan vergiden mahsup edilir. |
| Fazla kesinti varsa | Mahsup veya iade talep edilebilir. |
Bu nedenle hakediş stopajlarının proje bazlı izlenmesi, işin bittiği yıl mahsup ve iade işlemlerinde önemlidir.
Örnek Uygulama: Mega Yat İnşaatında Hakediş Tevkifatı
Bir şirketin 2025 yılında imzaladığı sözleşme kapsamında 52 metre uzunluğunda bir mega yat inşaatı üstlendiğini varsayalım. İşin 2025 yılında başlayıp 2026 yılında tamamlanması öngörülmektedir. İş taahhüde bağlı olarak müşteri hesabına yapılmaktadır.
| Unsur | Değerlendirme |
|---|---|
| İşin konusu | Mega yat inşaatı |
| İşin süresi | 2025 ve 2026 yıllarına yayılıyor |
| İşin niteliği | Taahhüde bağlı olarak müşteri hesabına yapılıyor |
| GVK 42 şartları | Sağlanıyor |
| Ödeme tarihi | 1/4/2025 sonrası |
| Uygulanacak oran | Yüzde 1 |
Bu durumda, 1/4/2025 tarihinden itibaren yapılan hakediş ve avans ödemeleri üzerinden yüzde 1 oranında vergi kesintisi yapılması gerekir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Başlıca Noktalar
| Kontrol Edilecek Konu | Açıklama |
|---|---|
| Sözleşme süresi | İşin birden fazla takvim yılına yayılıp yayılmadığı kontrol edilmelidir. |
| İşin niteliği | Gemi, yat inşaatı veya onarımı olup olmadığı belirlenmelidir. |
| Taahhüt ilişkisi | İşin başkası hesabına ve sözleşmeyle yapıldığı ortaya konulmalıdır. |
| Ödeme tarihi | 1/4/2025 öncesi ve sonrası oranlar ayrılmalıdır. |
| Hakediş veya avans | Her iki ödeme türünde de tevkifat değerlendirilmelidir. |
| Alt yüklenici ödemeleri | Her alt işin GVK 42 şartları ayrıca incelenmelidir. |
| Muhasebe hesapları | Hasılat, maliyet ve kesilen vergiler proje bazında izlenmelidir. |
| İş bitim tarihi | GVK 44 kapsamında doğru belirlenmelidir. |
| Kesilen vergiler | İş bitiminde mahsup edilecek şekilde takip edilmelidir. |
| Sözleşme değişiklikleri | İşin sonradan yıllara sari hale gelmesi halinde tevkifat başlangıcı değişebilir. |
Sonuç
Mega yat inşaatı işi, taahhüde bağlı olarak başkası hesabına yapılması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi halinde Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında yıllara sari inşaat ve onarma işi sayılabilir.
9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1/4/2025 tarihinden itibaren gemi inşaat ve onarım işleri dolayısıyla bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinde vergi kesintisi oranı yüzde 1 olarak belirlenmiştir. Yat yapımı işi de şartları taşıması halinde bu kapsamda değerlendirilebileceğinden, mega yat inşaatı hakedişlerinde 1/4/2025 tarihinden itibaren yüzde 1 oranında kesinti yapılması gerekir.
Buna karşılık iş yıllara sari değilse, taahhüde bağlı olarak başkası hesabına yapılmıyorsa veya gemi/yat inşaatı niteliğinde değilse yüzde 1 oranı uygulanamaz. Diğer yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde genel oran yüzde 5 olarak uygulanmaya devam eder.
Yasal Dayanak Tablosu
| Mevzuat | Madde veya Bölüm | Düzenlemenin Konusu | Blog Yazısıyla İlgisi |
|---|---|---|---|
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 42 | Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kazancın işin bittiği yıl tespit edilmesi | Mega yat inşaatının yıllara sari iş sayılmasının temel dayanağıdır. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 44 | İnşaat ve onarma işlerinde işin bitim tarihi | İşin hangi yılda tamamlandığının ve kazancın hangi yılda beyan edileceğinin belirlenmesinde kullanılır. |
| 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Madde 94 | Gerçek kişilere yapılan bazı ödemelerde vergi kesintisi | Hakediş sahibi gerçek kişi ise dikkate alınır. |
| 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu | Madde 15/1-a | Tam mükellef kurumlara yapılan yıllara sari inşaat ve onarma işi hakedişlerinde vergi kesintisi | Kurumlara yapılan mega yat inşaatı hakedişlerinde kesintinin temel dayanağıdır. |
| 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu | Madde 30 | Dar mükellef kurumlara yapılan bazı ödemelerde vergi kesintisi | Hakediş sahibi dar mükellef kurum ise değerlendirilir. |
| 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı | İlgili oran hükümleri | Yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde tevkifat oranlarının belirlenmesi | Önceki ve genel oran sisteminin dayanağıdır. |
| 3491 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı | İlgili değişiklik hükümleri | Yıllara sari inşaat ve onarma işlerinde tevkifat oranının yüzde 5’e çıkarılması | 1/3/2021 sonrası genel oran geçmişini açıklar. |
| 9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı | İlgili oran düzenlemesi | Gemi inşaat ve onarım işleri ile bazı raylı sistem işlerinde tevkifat oranının yüzde 1 olarak belirlenmesi | 1/4/2025 sonrası mega yat inşaatı hakedişlerinde yüzde 1 oranının temel dayanağıdır. |
| 213 sayılı Vergi Usul Kanunu | Madde 271 | İnşa edilen binalarda ve gemilerde inşa ve imal giderlerinin satın alma bedeli yerine geçmesi | Gemi yapımının inşa/imal faaliyeti olarak değerlendirilmesini destekler. |
| 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu | Madde 2 | Gemi ve yat tanımları | Yatların deniz aracı niteliği ve gemi/yat ayrımı açısından önemlidir. |
| Türk Uluslararası Gemi Sicili Yönetmeliği | Madde 2 | Türk Uluslararası Gemi Siciline tescil edilecek gemi ve yatlar | Yurt içinde inşa edilen gemi ve yatların denizcilik mevzuatındaki yerini gösterir. |
| 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği | Tekdüzen Hesap Planı | Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hasılat ve maliyet hesaplarının izlenmesi | 170, 350 ve ilgili hesapların kullanımına dayanak oluşturur. |
| GİB Ticari Kazanç Rehberi | Yıllara yaygın inşaat ve onarma işleri bölümü | GVK 42 şartları, işin başlangıç ve bitiş tarihi, tevkifat oranları ve mahsup uygulaması | Uygulamanın güncel idari açıklamalarını destekler. |
Not
Bu yazıda verilen bilgiler genel bilgilendirme mahiyetinde olup, kişilerin, işletmelerin, kurumların ve bu içerikteki olayla benzer durumları bulunan işletmelerin/kişilerin konunun uzmanı mali müşavir ve diğer uzmanlardan kendi işletmeleri özelinde profesyonel destek almalarının önemli olduğunu belirtiriz.
Kaynak:
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.
Detayli Analiz Makalemiz
Mega Yat İnşaatı Hakedişlerinde Vergi Kesintisi Oranı %1 mi, %5 mi?Mega yat inşaatı hakedişlerinde vergi kesintisi oranı 1 Nisan 2025 itibarıyla %1’e düşürüldü. Yıllara sari inşaat işi kapsamında değerlendirilen bu ödemelerde,...
Bu Mevzuatla İlgili Diğer Makaleler
7582 Sayılı Kanun Madde 8: Üretim ve Zirai Faaliyet Kazançlarına Kurumlar Vergisinde Önemli Avantaj! K.V. Oranı %12,5 Olarak Uygulanacak | Karen Audit
4 dk okuma
Yurt Dışı Kazanç İstisnasından Yararlananlar İçin Veraset ve İntikal Vergisi Oranı
2 dk okuma
Topluluktan İlgili Sorular
Şirketim adına alınan yeni ticari aracın yakıt, bakım ve sigorta giderlerini KDV dahil mi, hariç mi gider yazabilirim?
Limited şirket olarak bilançomuzdaki kripto varlıklar, 11.06.2026 tarihli 7518 sayılı Kanun sonrası nasıl beyan sureci nasil yonetilmeli?
Kripto varlık alım satımı yapan şahıs işletmem, 11.06.2026 tarihli 7518 Sayılı Kanun sonrası SPK lisansı almalı sureci nasil yonetilmeli?
Restoranımda garson adisyonsuz servis yapıp parayı elden aldı, bu kayıt dışı hasılatı nasıl muhasebeleştirip beyan etmeliyim?
7582 sayılı Kanunla gelen varlık barışında yurt dışındaki gayrimenkulümü Türkiye'ye getirirken değerleme nasıl yapılır nasil uygulanir?