Giris
1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, ticari reklamların dili, içeriği ve ispat standardını önemli ölçüde güncelliyor. Değişiklikler; çevresel beyanlar, sosyal medya etkileyicileri, tüketici değerlendirmeleri, indirimli satış reklamları ve yapay zekâ kullanılan reklamlar bakımından yeni açıklık ve doğrulama kuralları getiriyor. Resmî metne Resmi Gazete üzerinden ulaşılabilir.
Yönetmelik, tüketiciye yönelik ticari reklamlar ile haksız ticari uygulamalar bakımından çerçeve kuruyor. Bu nedenle değişiklikler, özellikle reklam verenler, ajanslar, sosyal medya içerik üreticileri ve çevresel iddia içeren kampanyalar yürüten işletmeler için doğrudan önem taşıyor.
Duzenlemenin Icerigi
Değişiklikle Yönetmeliğin 4 üncü maddesine yeni tanımlar eklendi. Buna göre çevresel beyan, bir mal veya hizmetin bileşeni, üretimi, piyasaya arz süreci, sunumu, kullanımı ya da bertaraf edilmesi süreci ile ilgili olarak çevresel fayda sağladığına veya çevreye olumsuz etkisinin azaltıldığı ya da bulunmadığına ilişkin ibare veya görseli ifade ediyor. Aynı maddede sosyal medya, sosyal medya etkileyicisi ve tüketici değerlendirmeleri de tanımlandı.
7 nci maddede yer alan sınırlamalara, akademik ünvanlar ibaresi eklendi. 8 inci maddede ise gıdaya ilişkin düzenlemeye takviye edici gıdalar da dahil edildi ve aynı fıkranın son cümlesi yürürlükten kaldırıldı.
İndirimli satış reklamlarına ilişkin 14 üncü maddede önemli değişiklikler yapıldı. Mal satışına ilişkin reklamlarda indirimden önceki fiyat, indirimin başlangıç tarihinden önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat olarak belirlendi. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan önceki fiyat esas alınacak. Ayrıca farklı satış kanallarında satışa sunulan mal veya hizmetlerde, indirimli satış reklamında esas alınacak önceki fiyatın yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyat dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği açıkça düzenlendi.
14 üncü maddeye eklenen yeni fıkralarla sadakat uygulamaları ve koşullu satış reklamları da kapsama alındı. Tüketicinin belirli bir marka, satıcı veya sağlayıcı ile ilişkisini güçlendirmeyi ya da satın almayı teşvik etmeyi amaçlayan sadakat uygulamalarında, programın kolay erişilebilir veya kullanılabilir olması halinde bu madde hükümleri uygulanacak. Benzer şekilde, bir indirim veya faydayı belirli miktar, sayı, tutar, nitelik ya da işlem şartına bağlayan koşullu satış reklamlarında da maddenin hükümleri geçerli olacak.
17 nci maddede aldatıcı ticari uygulamalarla ilgili koruma alanı genişletildi. “Tüketicileri aldatıcı” ibaresinden sonra “ve yanıltıcı” ifadesi eklendi. Çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması zorunlu hale getirildi. Ayrıca çevresel beyan niteliğindeki genel kavram ve ibarelerin açıklama yapılmaksızın veya tüketicide belirsizlik yaratacak şekilde kullanılması yasaklandı. Çevresel beyanın mal veya hizmetin hangi bölümüne, parçasına veya yaşam döngüsündeki hangi sürece ilişkin olduğu da reklamda açıkça belirtilmek zorunda.
Bu maddede ayrıca çevresel etkilerin ölçüm veya değerlendirme yöntemlerine ilişkin açıklayıcı bilgilere reklamın yayınlandığı alanda ya da bir bağlantı, uyarı işareti, internet sitesi veya açılır ekran aracılığıyla erişim sağlanması gerektiği hüküm altına alındı.
18 inci maddeye eklenen yeni fıkra ile, reklamlarda tüketicilerin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ veya başka bir yazılım kullanılması ya da yapay zekâ teknolojileriyle insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bunun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi zorunlu hale geldi.
Yönetmeliğe eklenen 23/A maddesi ise sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamlar için ayrı kurallar getiriyor. Bu tür reklamların açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olması gerekiyor. Reklam verene yönlendirme yapılması, maddi kazanç veya ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet gibi menfaat sağlanması, çekiliş, yarışma veya kampanya içeriklerinin paylaşılması ya da etkinliğe katılım karşılığı menfaat elde edilmesi gibi durumlarda içeriğin reklam olduğu açıkça belirtilmeli.
Aynı maddede sosyal medya etkileyicileri tarafından paylaşılan içeriklerde “Reklam” ya da “Tanıtım” ifadelerinin kullanımına ilişkin çerçevenin de oluşturulduğu görülüyor. Ancak ayrıntılı uygulama, metnin tam devamındaki hükümlere ve ilgili ikincil düzenlemelere göre değerlendirilmelidir.
Yururluk ve Yurutme
Kaynak metinde yer alan düzenlemeye göre değişiklikler, yayımlandığı tarihte yürürlüğe giriyor. Yönetmeliğin yürütme yetkisi ise Ticaret Bakanı tarafından kullanılıyor. Bu nedenle uygulamada hem reklam içeriği hem de kampanya tasarımı bakımından Bakanlık denetimi esas alınacak.
Vergi ve Muhasebe Acisindan Degerlendirme
Bu düzenleme doğrudan bir vergi hükmü içermiyor; temel olarak tüketici hukuku ve reklam hukukuna ilişkin bir çerçeve getiriyor. Bununla birlikte, ticari reklamların belgeye dayalı, izah edilebilir ve doğrulanabilir hale gelmesi işletmelerin iç kontrol, arşivleme ve ispat düzeni açısından dolaylı önem taşıyabilir.
Özellikle çevresel beyanlar bakımından sertifika, onay, test ve değerlendirme belgelerinin hazır bulunması, işletmelerin pazarlama içeriklerini yalnızca iletişim değil aynı zamanda uyum süreci olarak da yönetmesini gerektirir. Ancak bu belgelerin vergi ispat aracı sayılması veya tek başına muhasebe kaydı oluşturması sonucunu metinden çıkarmak mümkün değildir.
İndirimli satış kampanyalarında fiyat referansının hangi satış kanalına göre belirleneceği açıklaştığı için, çok kanallı satış yapan işletmelerin fiyat geçmişini ayrı ayrı takip etmesi önem kazanır. Bu husus, muhasebe ve satış kayıtlarının düzenli tutulmasını dolaylı olarak etkileyebilir; fakat metin herhangi bir vergisel oran, matrah, indirim uygulaması ya da fatura düzeni getirmemektedir.
Sosyal medya etkileyicileriyle yapılan reklamlar bakımından da doğrudan bir vergi yükümlülüğü doğmuyor. Ancak reklam karşılığı sağlanan menfaatlerin ticari ilişki kapsamında nasıl belgelendirileceği, sözleşme ve ödeme süreçlerinin ilgili mevzuat ile birlikte değerlendirilmesini gerektirebilir.
Yapay zekâ kullanılan reklamların açık biçimde belirtilmesi zorunluluğu, ticari şeffaflığı artırır; fakat bu da doğrudan KDV, kurumlar vergisi veya stopaj rejimi doğurmaz. Vergisel sonuç arandığında ilgili genel hükümlere göre ayrı değerlendirme yapılmalıdır. KDV tevkifatı veya özel matrah gibi konular ise ancak ilgili KDV mevzuatında açık düzenleme varsa gündeme gelir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Çevresel beyan kullanılan tüm reklam içerikleri için dayanak belge kontrolü yapılmalı.
- Genel ve soyut çevre iddiaları, açıklama eklenmeden kullanılmamalı.
- İndirimli satışlarda fiyat referansının hangi kanal için geçerli olduğu ayrı ayrı izlenmeli.
- Sosyal medya iş birliklerinde içeriklerin reklam niteliği açık biçimde gösterilmeli.
- Yapay zekâ veya dijital karakter kullanılan kampanyalarda şeffaflık ibaresi ihmal edilmemeli.
Uyum sürecinde reklam metinleri kadar görseller, kısa video açıklamaları, açılır ekranlar ve bağlantı yönlendirmeleri de birlikte değerlendirilmelidir. Bu konuda mevzuat sayfamız ve dijital kampanya süreçleri için KDV hesaplama araci değil, genel uyum perspektifi bakımından diğer araçlarımız da incelenebilir.
Sikca Sorulan Sorular
Bu düzenleme hangi alanları etkiliyor?
Çevresel beyanlar, sosyal medya reklamları, tüketici değerlendirmeleri, indirimli satışlar ve yapay zekâ kullanılan reklamlar başta olmak üzere reklam hukukunu etkiliyor.
Çevresel beyanlarda artık ne aranıyor?
Beşenilen çevresel iddiaların belgeyle ispatı, açıklayıcı bilgi verilmesi ve beyanın hangi süreç veya bileşene ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesi aranıyor.
Sosyal medya etkileyicileri için yeni kural nedir?
Reklam niteliğindeki içeriklerin açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi gerekiyor.
İndirimli satışlarda önceki fiyat nasıl belirlenecek?
Mal satışında indirimin başlangıcından önceki on gün içindeki en düşük fiyat, çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan önceki fiyat esas alınacak.
Bu düzenlemenin doğrudan vergisel sonucu var mı?
Hayır. Düzenleme doğrudan vergi koymuyor; esasen reklam ve tüketici hukuku alanında kurallar getiriyor.
Sonuc
1 Temmuz 2026 tarihli değişiklik, ticari reklamların doğruluk, şeffaflık ve ispat standardını yükseltiyor. Özellikle çevresel beyanlar ve sosyal medya reklamları için daha açık bir uyum çerçevesi oluşurken, işletmelerin içerik üretimi ile belge yönetimini birlikte ele alması gerekiyor. Vergisel sonuçlar ise ancak ilgili vergi mevzuatı kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.
