Sahip olduğum ticari taksi plakasını satarken 25.06.2026 tarihli yeni kanunla gelen gelir vergisi istisnasından nasıl faydalanırım?

Giriş

Kıymetli mükellefimiz, ticari taksi plakasının elden çıkarılmasına yönelik olarak 25.06.2026 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilen bir kanun maddesi hakkında bilgi talep etmektesiniz. Mevzuatımızda 25.06.2026 tarihinde yürürlüğe girecek, ticari plaka satışına özel bir gelir vergisi istisnası getiren, henüz yayımlanmış veya kamuoyuyla paylaşılmış bir kanun bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu tarihte yürürlüğe girecek spesifik bir kanun hükmünün detayları hakkında kesin bilgi vermek mümkün değildir. Ancak, mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde ticari taksi plakasının elden çıkarılmasının vergilendirilmesi sürecini ve varsayımsal bir istisnanın nasıl işleyebileceğini açıklayabiliriz.

Mevcut Durum (25.06.2026 Öncesi)

Ticari taksi plakası, gerçek usulde ticari kazanç mükellefiyeti olan bir işletme için Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre amortismana tabi iktisadi kıymet niteliğindedir. İşletmenin aktifinde kayıtlı olan bu plakanın satışı, ticari kazancın tespiti esaslarına göre değerlendirilir.

• Gelir Vergisi Yönünden: Plakanın satışından elde edilen kazanç, işletmenin ticari kazancına dahil edilir. Satış bedelinden, plakanın maliyet bedeli (amortisman ayrılmış ise düşülmüş net değeri) düşüldükten sonra kalan tutar "safi ticari kazanç" olarak vergilendirilir. Plakanın iktisap tarihi ve satış tarihi arasındaki süreye bakılmaksızın bu kazanç, ticari faaliyetin bir sonucu olarak kabul edilir ve Gelir Vergisi Kanunu (GVK) madde 37 uyarınca ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilir.
• KDV Yönünden: Ticari işletmenin aktifinde kayıtlı olan plakanın satışı, KDV Kanunu'nun 1/1 maddesi uyarınca ticari bir teslim niteliğinde olup, %18 oranında KDV'ye tabidir. Ancak, plaka satışları için özel bir KDV istisnası bulunup bulunmadığı veya VUK 213. maddesine göre ikinci el araç ticareti yapanlar gibi özel matrah uygulamasının kapsamına girip girmediği hususu, işlemin niteliğine ve güncel mevzuata göre değerlendirilmelidir. Genel kural ticari teslim olduğu ve KDV'ye tabi olduğudur.

Varsayımsal İstisna Durumu (25.06.2026 Sonrası)

Şayet belirttiğiniz tarihte ticari plaka satışlarına yönelik bir gelir vergisi istisnası yürürlüğe girerse, bu istisnanın genellikle belirli şartlara bağlanması beklenir. Türk vergi mevzuatındaki benzer istisnalar göz önüne alındığında, olası şartlar şunlar olabilir:

• Belli Bir Süre Aktifte Kalma Şartı: Plakanın işletmenin aktifinde belirli bir süre (örneğin 2 yıl) kayıtlı olması şartı getirilebilir.
• Yenileme Fonu veya Reinvestman Şartı: Elde edilen kazancın belirli bir süre içinde (örneğin 3 yıl içinde) yeni bir iktisadi kıymet alımında kullanılması veya bir yenileme fonunda tutulması gibi şartlar aranabilir. Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki taşınmaz ve iştirak hissesi satış kazancı istisnasında olduğu gibi, kazancın belli bir oranının (örneğin %50'sinin) istisna edilmesi ve kalanının vergilendirilmesi de söz konusu olabilir.
• Sadece Gerçek Kişiler İçin Olması: İstisna sadece gerçek kişi ticari kazanç mükellefleri için geçerli olabilir.
• Beyan Şartı: İstisnadan yararlanmak için Gelir Vergisi Beyannamesinde özel bir bölümün doldurulması veya ek bir bildirim yapılması gerekebilir.

Yasal Dayanak (Mevcut Durum)

• Gelir Vergisi Kanunu (GVK) Madde 37: Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır. İşletmenin aktifinde kayıtlı ticari taksi plakasının elden çıkarılmasından doğan kazanç da bu kapsamda değerlendirilir.
• Vergi Usul Kanunu (VUK) Madde 262, 269, 313 vd.: Plakanın maliyet bedeli, değerleme esasları ve amortisman hükümleri bu kanun çerçevesinde belirlenir. Plaka, VUK'a göre amortismana tabi bir iktisadi kıymet olup, maliyet bedeli üzerinden amortisman ayrılabilir.
• Katma Değer Vergisi Kanunu (KDV) Madde 1/1: Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler KDV'ye tabidir. Ticari işletmenin aktifindeki plakanın satışı bu kapsamdadır.

Hesaplama Örneği (Mevcut Durum)

Bir ticari taksi plakasının 01.01.2020 tarihinde 1.000.000 TL'ye iktisap edildiğini ve 01.07.2025 tarihinde 2.000.000 TL'ye satıldığını varsayalım. Yıllık %10 amortisman oranı uygulandığını düşünelim (örnek amaçlı).

• İktisap Bedeli: 1.000.000 TL
• Ayrılan Amortismanlar (2020, 2021, 2022, 2023, 2024 için 5 yıl): 1.000.000 TL * %10 * 5 yıl = 500.000 TL
• Net Defter Değeri: 1.000.000 TL - 500.000 TL = 500.000 TL
• Satış Bedeli: 2.000.000 TL
• Ticari Kazanç: Satış Bedeli - Net Defter Değeri = 2.000.000 TL - 500.000 TL = 1.500.000 TL

Bu 1.500.000 TL, ilgili dönemin ticari kazancına dahil edilerek Gelir Vergisi tarifesine göre vergilendirilir. Ayrıca, satış bedeli olan 2.000.000 TL üzerinden %18 KDV hesaplanır (2.000.000 TL * %18 = 360.000 TL) ve bu KDV devlete ödenir.

Adım Adım Yapılması Gerekenler (Mevcut Durum ve Varsayımsal İstisna İçin)

1. Plakanın Defter Kayıtlarının Kontrolü: Plakanın işletmenin aktifine ne zaman girdiği, maliyet bedeli, ayrılan amortismanlar ve net defter değeri tespit edilmelidir.
2. Satış Sözleşmesinin Düzenlenmesi: Noter huzurunda satış sözleşmesi düzenlenmeli ve satış bedeli net olarak belirtilmelidir.
3. Fatura Düzenlenmesi: Ticari işletme olarak, plaka satışına ilişkin KDV dahil fatura düzenlenmelidir. Fatura üzerinde KDV oranı ve tutarı açıkça gösterilmelidir.
4. Muhasebe Kaydı Yapılması: Satış işlemi muhasebe kayıtlarına işlenmelidir.
5. KDV Beyannamesi: Düzenlenen faturadaki KDV, ilgili dönemin (satışın yapıldığı ayın) KDV Beyannamesi ile beyan edilip ödenmelidir.
6. Gelir Vergisi Beyannamesi: Elde edilen ticari kazanç (istisna yoksa), ilgili vergilendirme dönemine (geçici vergi dönemleri ve yıllık gelir vergisi beyannamesi) dahil edilerek beyan edilmelidir.

Varsayımsal İstisna Durumunda Ek Adımlar:

• İstisnadan yararlanma şartlarının (örneğin aktifte kalma süresi, yenileme fonu oluşturma) sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilmelidir.
• Gelir Vergisi Beyannamesi'nde istisna hükümlerine uygun olarak kazancın istisna edilen kısmı gösterilmelidir. Genellikle beyannamede özel bir bölüm veya ek açıklama alanı bulunur.
• Gerekliyse, istisnayı tevsik edici belgeler (yenileme fonu hesabı, yeni kıymet alım faturaları vb.) muhafaza edilmelidir.

Kısa Muhasebe Kaydı Örneği (Mevcut Durum - Satış ve Kazanç)

Satış Anında:

• 102 Bankalar / 120 Alıcılar Hs. XXX (Satış bedeli + KDV)
  • 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hs. XXX (Plakanın maliyet bedeli)
  • 257 Birikmiş Amortismanlar Hs. XXX (Ayrılan amortismanlar)
  • 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hs. XXX (Satış Karı)
  • 391 Hesaplanan KDV Hs. XXX (Hesaplanan KDV)

(Not: Plaka genellikle 253 hesaptan ziyade 260 Haklar hesabında da takip edilebilir. Plakanın niteliğine göre uygun hesap seçimi yapılmalıdır.)

GİB/Resmi Gazete Yönlendirmesi

Belirtmiş olduğunuz 25.06.2026 tarihli yeni kanun hakkında güncel ve kesin bilgi almak için, Resmi Gazete'yi (www.resmigazete.gov.tr) takip etmeniz veya Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (www.gib.gov.tr) duyurularını ve yayımladığı sirkülerleri incelemeniz gerekmektedir. Yürürlüğe giren her türlü kanun ve tebliğ öncelikle Resmi Gazete'de yayımlanır.

Onemli Noktalar

• 25.06.2026 tarihli istisna kanunu henüz yayımlanmamıştır.
• Mevcut durumda ticari plaka satışı ticari kazanç ve KDV'ye tabidir.
• Varsayımsal istisnanın aktifte kalma süresi ve/veya yenileme fonu gibi şartları olabilir.
• Satış işlemi için fatura düzenlenmeli, KDV ve gelir vergisi beyan edilmelidir.
• Güncel mevzuat takibi için Resmi Gazete ve GİB kaynakları kullanılmalıdır.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.