Giriş
23 Haziran 2026 tarihli ve 33289 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile sigortacılık sektörünün veri altyapısını doğrudan etkileyen önemli düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hazırlanan bu değişiklikler; veri iletim sürelerinin kısaltılması, yeni tanımların eklenmesi, mali yükümlülüklerin güncellenmesi ve yürütme yetkisinin devri gibi başlıkları kapsamaktadır. Bu makalede, söz konusu değişikliklerin içeriği, yürürlük tarihleri ve uygulamaya ilişkin önemli noktalar açıklanmaktadır.
Düzenlemenin İçeriği
Kurum Tanımı ve Yeni Kavramlar (Madde 1)
Yönetmelikte yer alan “Müsteşarlık” ibarelerinin tamamı “Kurum” (SEDDK) olarak güncellenmiştir. Ayrıca aşağıdaki iki yeni tanım eklenmiştir:
- Özellikli kuruluş: Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği ve bağlı kuruluşları, Emeklilik Gözetim Merkezi, Doğal Afet Sigortaları Kurumu, Tarım Sigortaları Havuzu ile sigortacılık ve özel emeklilik alanındaki diğer kurum ve kuruluşlar.
- Yetkili kullanıcı: Veri tabanına sınırlı erişim yetkisi tanınan sigorta, reasürans ve emeklilik şirketi yetkilileri, acenteler, brokerler, sigorta eksperleri ile diğer kişi ve kuruluşlar.
Merkezin Şube Açma Yetkisi (Madde 2)
İdari merkezi İstanbul’da bulunan Merkez, Yönetim Komitesi kararıyla İstanbul veya diğer şehirlerde şube açabilecektir.
Veri Tabanı Esasları (Madde 3)
Tüm sigortalara ilişkin verilerin Kurumca belirlenen esaslara uygun biçimde tutulması zorunlu hale getirilmiştir.
Yönetim Komitesi Başkanlığı (Madde 4)
Yönetim Komitesi başkanının Kurum tarafından belirlenen üyeler arasından seçileceği hükmü getirilmiştir.
Veri İletim Sürelerinin Kısaltılması (Madde 7, 8, 9, 11, 16)
Önceki düzenlemede “en çok bir günlük gecikme” olarak belirlenen üretim verisi iletim süresi eş zamanlı iletim olarak değiştirilmiştir. Muallak tazminat verileri gün sonuna kadar, diğer hasar verileri ise eş zamanlı olarak iletilecektir. Bu yükümlülükler hem sigorta şirketleri hem de emeklilik ve reasürans şirketleri için geçerlidir.
Trafik Kazalarında Tutanak Değerlendirme Komisyonu (Madde 7)
Trafik kazalarında kusur değerlendirmesi yapılmak üzere, Birliğin talebi üzerine Merkez bünyesinde tutanak değerlendirme komisyonu kurulacak; komisyonun çalışma usul ve esasları Kurum tarafından belirlenecektir.
Gider Karşılama Kaynakları (Madde 14)
Merkeze verilen görevler kapsamındaki giderler; üyelik katılım payları, yatırım gelirleri, aşım bedelleri, hizmet gelirleri ve iktisadi işletme gelirleri ile diğer gelirlerden karşılanacaktır.
Aşım Bedeli Uygulaması (Madde 15)
Üye sigorta şirketleri, yetkili kullanıcılar ve özellikli kuruluşların Merkez sistemlerini belirlenen sınırların üzerinde kullanması halinde aşım bedeli alınabilecek. Sınırların sürekli aşılması durumunda ek yaptırım mekanizmaları devreye girecek. Aşım bedellerine itiraz, tebliğden itibaren 15 gün içinde Merkeze yapılacak; Yönetim Komitesi itirazları en geç 30 gün içinde karara bağlayacak.
Veri İletim Yükümlülükleri (Madde 16)
Üye sigorta şirketleri, sigorta sözleşmelerine ilişkin üretim verilerini eş zamanlı iletmekle yükümlü tutulmuştur. Yargı kararları doğrultusunda hasar verilerinin değişmesi halinde güncelleme yükümlülüğü sigorta şirketine aittir.
Yürütme Yetkisi (Madde 20 ve 22)
Yönetmeliği yürürlüğe koyma yetkisi “Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan”dan alınarak SEDDK Başkanı’na devredilmiştir.
Yürürlük ve Yürütme
Yönetmelik hükümleri iki farklı tarihte yürürlüğe girmiştir:
- Madde 16 (Veri iletim yükümlülükleri): 1 Ağustos 2026
- Diğer tüm maddeler: 23 Haziran 2026 (yayım tarihi)
Yönetmelik hükümlerini SEDDK Başkanı yürütmektedir.
Vergi ve Muhasebe Açısından
Sigorta şirketleri ve ilgili kuruluşlar, bu değişiklikler kapsamında aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir:
- Veri iletim sürelerinin kısalması, muhasebe kayıtlarının ve prim tahakkuklarının daha hızlı sisteme yansıtılmasını gerektirmektedir. Eş zamanlı iletim zorunluluğu, günlük mutabakatların sıkılaştırılmasını beraberinde getirecektir.
- Aşım bedeli uygulaması, Merkez sistemlerinin kullanımına bağlı ek bir maliyet kalemi oluşturmaktadır. Bu bedeller, şirketlerin faaliyet giderleri arasında izlenebilir; ancak sınır aşımı durumunda ek yaptırım mekanizmaları devreye girebileceğinden bütçeleme açısından proaktif yönetilmelidir.
- Yeni tanımlar (özellikli kuruluş, yetkili kullanıcı), veri paylaşımı ve erişim yetkileri konusunda muhasebe ve iç kontrol süreçlerinde güncelleme yapılmasını gerektirebilir.
- Sigorta şirketlerinin, yargı kararları doğrultusunda hasar verilerini güncelleme yükümlülüğü, karşılık hesaplamalarında dikkate alınmalıdır.
Dikkat Edilecekler
- Veri iletiminde eş zamanlılık şartı, teknik altyapı ve yazılım güncellemelerini zorunlu kılmaktadır. Şirketlerin bu değişikliğe uyum sağlamak için sistemlerini 1 Ağustos 2026’dan önce hazır hale getirmesi gerekmektedir.
- Aşım bedeli uygulamasında, sınırların sürekli aşılması durumunda ek yaptırımlar uygulanabileceğinden, kullanım istatistiklerinin düzenli takibi önem taşımaktadır.
- Yönetim Komitesi başkanlığının Kurum tarafından belirlenen üyeler arasından seçilmesi, Merkezin yönetim yapısında değişiklik yaratmıştır.
- Trafik kazalarında tutanak değerlendirme komisyonunun kurulması, hasar süreçlerinde yeni bir denetim mekanizması getirmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Veri iletim süreleri hangi tarihten itibaren eş zamanlı olacak?
Madde 16 kapsamındaki veri iletim yükümlülükleri 1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren eş zamanlı olarak uygulanacaktır. Diğer maddeler ise 23 Haziran 2026’da yürürlüğe girmiştir.
Aşım bedeline itiraz süresi ne kadardır?
Aşım bedeline itiraz, tebliğden itibaren 15 gün içinde Merkeze yapılmalıdır. Yönetim Komitesi itirazları en geç 30 gün içinde karara bağlayacaktır.
Yeni düzenleme hangi kuruluşları kapsamaktadır?
Düzenleme, sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri, özellikli kuruluşlar (TSRSB, DASK, TARSİM vb.) ve yetkili kullanıcılar (acenteler, brokerler, eksperler) için geçerlidir.
Eski yönetmelikteki “Müsteşarlık” ibareleri ne ile değiştirildi?
“Müsteşarlık” ibarelerinin tamamı “Kurum” (SEDDK) olarak güncellenmiştir.
Sonuç
23 Haziran 2026 tarihli değişiklikle Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği, veri iletim sürelerinin kısaltılmasından yeni mali yükümlülüklere kadar geniş kapsamlı bir güncellemeye tabi tutulmuştur. Özellikle eş zamanlı veri iletimi ve aşım bedeli uygulaması, sigorta şirketlerinin operasyonel ve mali süreçlerini doğrudan etkileyecektir. Sektör paydaşlarının, 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek veri iletim yükümlülüklerine uyum sağlamak için gerekli teknik ve idari hazırlıkları tamamlaması büyük önem taşımaktadır. Detaylı bilgi için Resmi Gazete metnine ve mevzuat sayfamıza göz atabilirsiniz.