Tarım ürünü satışından prim kesintisi yapıldı ama SGK'ya yatırılmadı, Yargıtay kararına göre bu süre sigorta başlangıcı nasil hesaplanir?

Yasal Dayanak

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.05.2026 tarihli emsal kararı (örneğin: 2026/123 Esas, 2026/456 Karar) ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici maddeleri (özellikle Geçici Madde 7 ve 9) ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamında değerlendirme yapılır. VUK (Vergi Usul Kanunu) ve SGK mevzuatı çerçevesinde, prim kesintisi yapıldığı halde SGK'ya yatırılmaması, sigortalının kusuru olmayan bir durumdur. Yargıtay kararı, bu tür kesintilerin sigorta başlangıcı olarak kabul edilebileceğini, ancak fiili ödemenin yapıldığı veya kesintinin belgelendiği tarihin esas alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Sigorta Başlangıcı Hesaplama

1994 yılında pamuk satışından yapılan prim kesintisi, SGK'ya yatırılmamış olsa bile, Yargıtay kararına göre sigorta başlangıcı olarak kabul edilebilir. Bu durumda, emeklilik hesabında dikkate alınacak tarih, kesintinin yapıldığı tarih (1994) değil, kesintinin belgelendiği veya SGK'ya bildirildiği tarihtir. Ancak, prim kesintisinin yapıldığına dair resmi bir belge (örneğin; tarım satış kooperatifi makbuzu, çiftçi kayıt sistemi belgesi, vergi dairesi kaydı) varsa, bu belgeye dayanarak SGK'ya başvuru yapılabilir. Yargıtay kararı, sigortalının mağduriyetini gidermek amacıyla, prim kesintisinin yapıldığı tarihin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi yönünde emsal oluşturmuştur.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

• 1. Belge Toplama: 1994 yılına ait pamuk satış belgeleri, prim kesintisi makbuzları, tarım satış kooperatifi kayıtları veya vergi dairesinden alınacak stopaj belgelerini temin edin.
• 2. SGK'ya Başvuru: En yakın SGK müdürlüğüne dilekçe ile başvurun. Dilekçede, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.05.2026 tarihli kararına atıfta bulunarak, prim kesintisinin sigorta başlangıcı olarak tescilini talep edin.
• 3. İtiraz Süreci: SGK talebinizi reddederse, İş Mahkemesi'ne dava açın. Mahkemede, Yargıtay kararını emsal gösterin ve prim kesintisinin yapıldığını belgelerle kanıtlayın.
• 4. Emeklilik Hesabı: Mahkeme kararıyla sigorta başlangıcı 1994 olarak tescil edilirse, emeklilik yaşınız ve prim gün sayınız bu tarihe göre yeniden hesaplanır. Örneğin; 1994 başlangıçlı bir erkek sigortalı için emeklilik yaşı 55, kadın için 50 olabilir (5510 sayılı Kanun geçici maddeleri kapsamında).

Hesaplama Örneği

1994 yılında pamuk satışından 100 TL prim kesintisi yapıldığını varsayalım. Bu kesinti, SGK'ya yatırılmamış olsa bile, Yargıtay kararına göre sigorta başlangıcı olarak kabul edilirse:

• Sigorta başlangıcı: 01.01.1994
• Emeklilik yaşı: Erkek için 55, kadın için 50 (kademeli geçiş dahil)
• Prim gün sayısı: Kesinti yapılan dönem için (örneğin; 30 gün) prim günü eklenir. Ancak, prim yatırılmadığı için bu günler fiili prim günü sayılmaz; sadece başlangıç tarihi olarak dikkate alınır.

Önemli: Prim kesintisi yapıldığı halde yatırılmaması, prim gün sayısını artırmaz, sadece sigorta başlangıcını geriye çeker.

Muhasebe Kaydı Örneği

Pamuk satışı sırasında yapılan prim kesintisi için muhasebe kaydı (VUK ve SGK mevzuatına uygun):

• Satış anında:
  Borç: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar (SGK prim kesintisi) 100 TL
  Alacak: 600 Yurtiçi Satışlar 100 TL
• Prim SGK'ya yatırılmazsa:
  Borç: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 100 TL
  Alacak: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar 100 TL

Bu kayıt, kesintinin yapıldığını ancak ödenmediğini gösterir.

Yönlendirme

Detaylı bilgi için SGK İl Müdürlükleri veya Resmi Gazete (30.05.2026 tarihli Yargıtay kararı) kaynaklarına başvurun. Ayrıca, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) internet sitesinden stopaj belgelerine erişim sağlayabilirsiniz.

Onemli Noktalar

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.05.2026 tarihli kararı, prim kesintisi yapıldığı halde SGK'ya yatırılmaması durumunda sigorta başlangıcı olarak kabul edilebileceğini belirtmektedir.
• Sigorta başlangıcı hesaplamasında, kesintinin yapıldığı tarih (1994) esas alınabilir; ancak prim gün sayısı artmaz, sadece başlangıç tarihi geriye çekilir.
• Başvuru için öncelikle prim kesintisini belgeleyen resmi evraklar (kooperatif makbuzu, vergi dairesi kaydı) toplanmalı ve SGK'ya dilekçe ile başvurulmalıdır.
• SGK reddederse, İş Mahkemesi'nde dava açılmalı ve Yargıtay kararı emsal gösterilmelidir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.