SGK prim teşvikinden yararlanırken bordroda nasıl bir muhasebe kaydı yapılmalı?

SGK Prim Teşviki Kapsamında Bordro ve Muhasebe İşlemleri

SGK prim teşvikinden yararlanılması durumunda, işveren prim payının devlet tarafından karşılanması nedeniyle bordro ve muhasebe kayıtlarında özel bir düzenleme yapılması gerekmektedir. Bu süreç, hem bordro hazırlama hem de muhasebe kayıtları açısından dikkatli yönetilmelidir.

Bordroda Yapılacak İşlemler

Teşvik kapsamındaki bir çalışanın bordrosu düzenlenirken aşağıdaki adımlar izlenmelidir:

• Brüt Ücret: Çalışanın brüt ücreti normal şekilde bordroda gösterilir.
• Çalışan (İşçi) Prim Kesintisi: Çalışana ait sigorta primi (%14 veya diğer oranlar) brüt ücretten kesilir ve bordroda ayrıca belirtilir. Bu kesinti, çalışanın ücretinden yapıldığı için teşvikten etkilenmez.
• İşveren SGK Primi Sütunu: Bu sütunda, teşvik kapsamında olan çalışanlar için "0" (sıfır) yazılmalıdır. Sütunun boş bırakılması yerine açıkça "0" yazılması, kaydın kasıtlı ve doğru olduğunu göstermesi açısından önemlidir. İşveren prim payı devlet tarafından ödendiği için işveren bu tutarı ödemez ve bordroda da bu durum "0" ile ifade edilir.

Muhasebe Kayıtlarında Yapılacak İşlemler

Muhasebe kayıtları, bordroda yapılan bu düzenlemeye paralel olarak aşağıdaki şekilde oluşturulur:

• Ücret Gider Kaydı: Brüt ücret, gelir vergisi stopajı, damga vergisi ve çalışanın kesilen sigorta primi ile birlikte 770 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ hesabının borcuna kaydedilir. İlgili vergi ve kesintiler ise ilgili borç hesaplarına (ör. 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar) alacak kaydedilir.
• SGK Prim Kaydı: Sadece çalışandan kesilen sigorta primi için bir kayıt yapılır. İşveren prim payı teşvik kapsamında olduğu için, bu tutar için 730 SOSYAL GÜVENLİK KURUMU HESABI'nın borcuna veya herhangi bir gider hesabına (ör. 731 İŞVEREN SOSYAL GÜVENLİK KURUMU PRİM GİDERLERİ) kayıt yapılmaz. Yani, işveren prim payına ilişkin bir maliyet veya borç kaydı oluşturulmaz.
• Özetle muhasebe kaydı şöyle olacaktır:
  Borç: 770 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ HESABI (Brüt Ücret Tutarı)
  Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (GV Stopajı, Damga Vergisi, Çalışan Sigorta Primi Kesintisi)
  Alacak: 335 PERSONELE BORÇLAR (Net Ücret)

Aylık SGK Bildirgesi (Aylık Prim ve Hizmet Belgesi) Doldurulması

SGK'ya verilen aylık bildirgede, teşvik kapsamındaki çalışanlar için;

• İşveren Prim Oranı ve Tutarı: İlgili alanlara "0" yazılmalıdır.
• Çalışan (İşçi) Prim Oranı ve Tutarı: Normal şekilde, yasal oranlar ve brüt ücret üzerinden hesaplanan tutarlar yazılır.
• Bildirgenin düzenlendiği programa veya SGK'nın sistemine, çalışanın teşvik kapsamında olduğunun doğru işaretlenmesi kritik önem taşır.

Denetimde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

• Teşvik Belgesi/Onayı: SGK'dan alınan teşvik onay yazısı veya belgesi mutlaka saklanmalıdır. Bu belge, denetimlerde kayıtların dayanağını oluşturacaktır.
• Bordro ve Bildirge Tutarlılığı: Bordroda gösterilen "0" işveren primi ile SGK bildirgesinde beyan edilen "0" tutarın birbiriyle tam uyumlu olması gerekir.
• Muhasebe Kayıt Bütünlüğü: Gelir tablosunda, işveren SGK prim gideri olarak bu çalışanlar için herhangi bir tutar görülmemelidir. Gider kaydı sadece brüt ücret ve çalışan kesenekleri üzerinden olmalıdır.
• Süre Takibi: Teşvikin geçerli olduğu dönemler dikkatle takip edilmeli, teşvik bitiminde bordro ve muhasebe kayıtlarının normal rejime döndürülmesi sağlanmalıdır.

GIB/SGK/Resmi Gazete Teyit Notu: Bu açıklamalar, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve ilgili SGK tebliğleri ile çeşitli teşvik kanunları (örneğin, 6111 sayılı Kanun) kapsamındaki düzenlemelere dayanmaktadır. Uygulamanız gereken spesifik teşvik türüne (İşsizlik Primi Teşviki, Genel Teşvik, vb.) ait Resmi Gazete'de yayımlanmış tebliğ, genelge veya SGK'nın ilan ettiği usul ve esasları mutlaka incelemelisiniz. Muhasebe kayıtlarınızı, SGK'nın "Aylık Prim ve Hizmet Belgesi" bildirim kuralları ve Vergi Usul Kanunu'nun kayıt düzenine uygun şekilde yapmalısınız.