Sezonluk faaliyet gösteren bir restoran işletmecisi olarak, 2026/09 sayılı SGK Genelgesi sonrası kapalı olduğumuz nasil hesaplanir?

Yasal Dayanak ve Yeni Düzenleme

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 2026/09 sayılı Genelge (soruda belirtilen varsayımsal tarih ve sayı ile), daha önce farklı yorumlara veya daha esnek uygulamalara tabi olabilen bir durumu netliğe kavuşturmuştur. Bu Genelge ile, yasal süresi dışında verilen sıfır gün ve sıfır kazançlı aylık prim ve hizmet bildirgeleri (APHB) için idari para cezası (İPC) uygulanacağı kesinleşmiştir. Bu düzenlemenin yasal dayanağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. ve özellikle 102. maddeleridir. Madde 102, bildirim yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak idari para cezalarını düzenlemektedir.

Sezonluk İşletmeler İçin Durum ve Riskler

Sezonluk faaliyet gösteren bir restoran işletmecisi olarak, kapalı olduğunuz dönemlerde personel çalıştırmamanız doğaldır. Ancak, SGK sistemi, işyerinizin aktif olduğu sürece ve işten ayrılış bildirgeleri verilmemişse, her ay APHB beklemeye devam eder. Geçmişte, kapalı olunan dönemlerde personel çalıştırılmadığı için sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'lerin yasal süresi dışında verilmesi veya hiç verilmemesi durumunda idari para cezası uygulanmayabileceği yönünde bir beklenti veya uygulama esnekliği bulunabiliyordu. Yeni Genelge ile bu durum değişmiştir.

Eğer sezon sonunda tüm personelinizin işten ayrılış bildirgeleri (Örn: 04-Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Haklı Sebep Bildirilmeden Feshi veya 05-Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Sona Ermesi) süresinde verilmişse, SGK sistemi o işyeri için APHB beklentisini durdurur. Bu durumda, kapalı olduğunuz dönemlerde sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB verme yükümlülüğünüz kalmaz ve dolayısıyla ceza riski oluşmaz.

Ancak, eğer personelinizin işten ayrılış bildirgeleri verilmemişse veya eksik verilmişse, SGK sistemi o işyerinde personel çalıştırıldığı varsayımıyla her ay APHB beklemeye devam eder. Bu durumda, personel çalıştırmadığınız halde sistemin beklentisini karşılamak için sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB vermeniz gerekirdi. Yeni düzenlemeye göre, bu tür bildirgelerin dahi yasal süresi dışında verilmesi artık idari para cezasına tabidir.

Uygulanacak İdari Para Cezaları (IPC)

5510 sayılı Kanun'un 102. maddesine göre, aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresi dışında verilmesi halinde uygulanacak idari para cezaları şunlardır:

• Belgenin yasal süresi içinde verilmemesi veya yasal süresi dışında verilmesi: Her bir aylık prim ve hizmet belgesi için, Kanun’un 102. maddesi (c) bendi uyarınca iki asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır. Bu durum, sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'ler için de geçerli hale gelmiştir.
• Gerekli bilgilerin süresinde ve tam olarak verilmemesi: Eğer sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB hiç verilmez ve Kurum tarafından tespiti yapılırsa, bu da bilgi ve belge verme yükümlülüğünün ihlali kapsamında değerlendirilerek benzer cezai müeyyidelerle karşılaşılabilir.

Hesaplama Örneği

Varsayalım ki, 2026 yılı brüt asgari ücreti 20.000 TL olsun (bu sadece bir varsayımdır). Sezonluk işletmeniz, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül ayları için personel çalıştırmamış, ancak işten ayrılış bildirgeleri verilmediği için bu aylara ait sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'leri yasal süresi dışında, örneğin 2026 Ekim ayında SGK'ya vermiştir.

• Her bir geç verilen APHB için IPC: 2 x 20.000 TL = 40.000 TL.
• 5 ay için toplam IPC: 5 ay x 40.000 TL = 200.000 TL.

Bu cezalara ayrıca gecikme zammı ve gecikme faizi uygulanmaz, ancak cezanın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde %25 indirimden faydalanılabilir.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

1. Mevcut Durum Tespiti: Geçmiş dönemlerde kapalı olunan aylara ilişkin APHB bildirimlerinizin durumunu (verilip verilmediğini, geç verilip verilmediğini) kontrol edin. Eğer geçmişte geç verilen sıfır gün/sıfır kazançlı bildirgeleriniz varsa, SGK'nın bu genelge kapsamında geriye dönük bir uygulama başlatıp başlatmayacağını takip edin.
2. Personel İşten Ayrılış İşlemleri: Sezon bitiminde tüm personelinizin işten ayrılış bildirgelerini yasal süresi içinde (10 gün) SGK'ya bildiriniz. Bu, kapalı olduğunuz dönemlerde APHB verme yükümlülüğünüzü ortadan kaldıracaktır. İşten ayrılış bildirgesi verildiğinde, SGK sistemi o işyeri için sonraki aylarda APHB beklemez.
3. APHB Kontrolü: İşten ayrılış bildirgeleri verilen aylardan sonraki dönemler için SGK E-Bildirge sisteminden işyerinizin APHB verme yükümlülüğünün sona erdiğini teyit ediniz.
4. Yeni Sezon İçin Hazırlık: Yeni sezon başladığında personel alımı yapıldığında, işe giriş bildirgelerini yasal süresi içinde (işe başlamadan bir gün önce) veriniz.
5. E-Defter ve E-Fatura Yükümlülükleri: İşletmeniz kapalı olsa dahi, vergi mükellefiyetiniz devam ettiği sürece e-defter beratları ve e-fatura/e-arşiv fatura düzenleme yükümlülükleriniz devam eder. Kapalı olduğunuz dönemlerde dahi e-defter beratlarının süresinde gönderilmesi gerekmektedir.
6. Muhasebe Kayıtları: İdari para cezası tahakkuk etmesi durumunda, bu cezanın muhasebe kaydı aşağıdaki gibi yapılmalıdır:

• ------------------- / -------------------
• 681 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar XXX (SGK İdari Para Cezası)
• 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar XXX
• ------------------- / -------------------
• (SGK İPC tahakkuk kaydı)

Bu tür cezalar kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) niteliğinde olup, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınamaz.

1. Profesyonel Danışmanlık: Bu süreçlerin doğru ve eksiksiz yürütülmesi için SMMM'nizden veya mali müşavirinizden profesyonel destek almanız, olası cezalarla karşılaşmanızı engelleyecektir.

Kaynak Yönlendirmesi

Konuyla ilgili detaylı bilgi ve güncel mevzuat için Sosyal Güvenlik Kurumu'nun resmi web sitesi (www.sgk.gov.tr) ve E-Bildirge sistemi ile Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) ilgili duyurularını takip etmeniz önem arz etmektedir.

Onemli Noktalar

• SGK 2026/09 Genelge ile sıfır gün/sıfır kazançlı APHB'lerin geç verilmesi cezaya tabi hale gelmiştir.
• Sezon sonunda tüm personelin işten ayrılış bildirgesinin süresinde verilmesi, APHB verme yükümlülüğünü sonlandırır.
• Geç verilen her bir APHB için 5510 S.K. Madde 102 uyarınca iki asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.
• E-defter ve e-fatura gibi vergi yükümlülükleri, işletme kapalı olsa dahi devam eder.