Nisan dönemi sıfır gün/kazançlı APHB'yi süresi dışında veren işletmeme, 22.04.2026 tarihli SGK 2026/9 Genelgesi'ne göre nasil hesaplanir?

Giriş

22 Nisan 2026 tarihli SGK 2026/9 sayılı Genelgesi'nin, sigortalı çalışanı bulunmayan veya tüm sigortalıları için sıfır gün ve sıfır kazanç bildiren aylık prim ve hizmet belgesinin (APHB) yasal süresi dışında verilmesi durumunda idari para cezası uygulanacağına dair açıklamasını esas alarak, Nisan dönemi için gecikme yaşanan bu tür bildirimlerde işletmenizin karşılaşacağı idari para cezası (İPC) tutarı ve hesaplama esasları aşağıda detaylandırılmıştır. Söz konusu Genelge, mevcut 5510 sayılı Kanun hükümlerinin sıfır gün/kazançlı APHB'ler için de uygulanacağını netleştirmiş kabul edilmektedir.

Yasal Dayanak

İdari para cezalarının yasal dayanağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesidir. Bu madde, aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresi içinde ve usulüne uygun olarak Kuruma verilmemesi halinde uygulanacak cezaları düzenlemektedir. İşletmelerin defter tutma yükümlülüğü dikkate alınarak, İPC hesaplamaları bu madde hükümleri çerçevesinde yapılır. 2026/9 sayılı Genelge ile sıfır gün/kazançlı APHB'lerin de bu kapsamda değerlendirileceği açıklanmıştır.

Sıfır Gün/Kazançlı APHB İçin İdari Para Cezası Hesaplama Esasları

Sıfır gün ve sıfır kazanç bildiren APHB'nin yasal süresi dışında verilmesi durumu, 5510 sayılı Kanun'un 102/1-a maddesi kapsamında değerlendirilir. Bu maddeye göre, belgenin yasal süresi içinde Kuruma verilmemesi halinde her bir fiil için aylık asgari ücretin iki katı tutarında İPC uygulanır. Ancak, idari para cezalarında çeşitli indirimler bulunmaktadır:

• Gönüllü Bildirim İndirimi: Eğer APHB, SGK tarafından tespitten önce, işveren tarafından kendiliğinden ve geç olarak verilirse, uygulanacak İPC tutarı Kanun'da belirtilen tutarın 2/3'ü oranında uygulanır. İşletmenizin defter tutma yükümlüsü olduğu varsayıldığında bu indirim geçerlidir.
• Erken Ödeme İndirimi: Tebliğ edilen İPC'nin tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, ceza tutarı üzerinden %25 oranında ek bir indirim daha yapılır.

Nisan dönemi APHB'sinin yasal bildirim süresi, bir sonraki ayın (Mayıs) 23'üdür. Bu sürenin aşılması halinde gecikme yaşanmış olur.

Hesaplama Örneği

Varsayımsal olarak, 2026 yılı Nisan dönemi için brüt asgari ücretin 25.000 TL olduğunu kabul edelim. İşletmenizin defter tutma yükümlüsü olduğunu ve APHB'yi SGK tespiti öncesinde gönüllü olarak geç bildirdiğini varsayalım.

• Base İPC (5510 SK m.102/1-a): 2 x Brüt Asgari Ücret = 2 x 25.000 TL = 50.000 TL
• Gönüllü Bildirim İndirimi Sonrası: 50.000 TL x (2/3) = 33.333,33 TL
• 15 Gün İçinde Ödeme İndirimi Sonrası: 33.333,33 TL x (1 - 0.25) = 33.333,33 TL x 0.75 = 25.000 TL

Bu durumda, işletmenizin ödemesi gereken net İPC tutarı 25.000 TL olacaktır. Bu hesaplama, 2026/9 sayılı Genelge'nin, sıfır gün/kazançlı APHB'lerin de 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini netleştirdiği varsayımına dayanmaktadır.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

• 1. APHB'nin Gönderilmesi: Nisan dönemi sıfır gün/kazançlı APHB'yi, gecikmeli de olsa, SGK'nın e-Bildirge sistemi üzerinden elektronik ortamda gönderin.
• 2. İPC Tebligatının Beklenmesi/Sorgulanması: APHB'nin gönderilmesinin ardından, SGK tarafından İPC tahakkuk ettirilerek işletmenize tebligat yapılacaktır. Tebligat süresini kısaltmak veya bilgi almak için SGK'nın ilgili birimiyle iletişime geçebilir veya e-Devlet üzerinden sorgulama yapabilirsiniz.
• 3. İPC'nin Ödenmesi: Tebligat tarafınıza ulaştığında, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödeme yaparak %25 erken ödeme indiriminden faydalanın. Ödeme, SGK anlaşmalı bankalar aracılığıyla yapılabilir.
• 4. Muhasebe Kaydının Yapılması: Ödenen İPC tutarı için muhasebe kayıtlarını düzenleyin.

Muhasebe Kaydı Örneği

Ödenen idari para cezaları genellikle kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) niteliğindedir. Bu nedenle, Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınmaz.

• İPC Tahakkuku:

  ------------------------------ / ------------------------------
  770 Genel Yönetim Giderleri (KKEG niteliğinde)
   361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
   (APHB gecikme İPC tahakkuku)
  ------------------------------ / ------------------------------

• İPC Ödemesi:

  ------------------------------ / ------------------------------
  361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı
   102 Bankalar Hesabı
   (APHB gecikme İPC ödemesi)
  ------------------------------ / ------------------------------

Kaynak Yönlendirmesi

Konuyla ilgili detaylı bilgi ve güncel mevzuat için Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) resmi internet sitesini (www.sgk.gov.tr) ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nu incelemeniz gerekmektedir. Bahsedilen 2026/9 sayılı Genelge, Kurumun resmi duyurular ve genelgeler bölümünde yayımlanacaktır.

Onemli Noktalar

• 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi İPC'nin yasal dayanağıdır.
• Sıfır gün/kazançlı APHB'nin geç bildirilmesi de İPC'ye tabidir.
• İPC, brüt asgari ücretin iki katı üzerinden hesaplanır ve gönüllü bildirim ile erken ödeme indirimleri uygulanır.
• Geç bildirilen APHB'yi gönderin ve İPC'yi 15 gün içinde indirimli ödeyin.
• Ödenen İPC, muhasebe kayıtlarında KKEG olarak dikkate alınır.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.