Mevsimlik otelim kışın personel çalıştırmadı, sıfır gün/kazanç APHB'yi geç verdim; 2026/9 SGK Genelgesi'ne göre ceza nasil hesaplanir?

SGK Genelgesi 2026/9 ve Boş APHB'nin Geç Verilmesi Durumunda İdari Para Cezası

Mevsimlik otel işletmenizin kış aylarında personel çalıştırmaması nedeniyle sıfır gün ve sıfır kazanç içeren Aylık Prim ve Hizmet Belgesi (APHB)'ni yasal süresi dışında vermeniz, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatı açısından idari para cezası (İPC) uygulanmasını gerektiren bir durumdur. Belirttiğiniz "14.04.2026 tarihinde yürürlüğe giren SGK Genelgesi 2026/9 (Boş Bildirime Ceza Kesilmesi Hakkında)" genelgesi, şu an itibarıyla resmi olarak yayımlanmış bir genelge değildir. Bu nedenle, mevcut yasal düzenlemeler ve SGK uygulamaları çerçevesinde konuyu değerlendirmek gerekmektedir. SGK, boş dahi olsa APHB'lerin süresinde verilmesini zorunlu tutmaktadır.

Yasal Dayanak

Boş APHB'nin geç verilmesi durumunda uygulanacak idari para cezalarının yasal dayanağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesidir. Bu madde, belgenin türüne, verilme şekline (elektronik veya kağıt) ve tespit şekline (işverence kendiliğinden, denetimle, mahkeme kararıyla) göre farklı idari para cezaları öngörmektedir. Özellikle e-Bildirge ile verilmesi gereken APHB'lerin yasal süresi dışında verilmesi halinde uygulanacak cezalar bu madde kapsamında düzenlenmiştir.

• 5510 S.K. Madde 102/1-c: Aylık prim ve hizmet belgesini Kurumca belirlenen süre içinde vermeyenlere, her bir fiil için aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Ancak, belgenin yasal süresi geçtikten sonra kendiliğinden verilmesi halinde bu ceza üçte bir oranında uygulanır.
• 5510 S.K. Madde 102/1-d: Belgenin elektronik ortamda gönderilmesi mecburiyeti olup da bu mecburiyete uymayanlara, her bir fiil için aylık asgari ücretin sekizde biri tutarında idari para cezası uygulanır.

Sizin durumunuzda, e-Bildirge üzerinden boş APHB'nin geç verilmesi söz konusu olduğundan, genellikle Madde 102/1-c'nin "kendiliğinden verilmesi halinde üçte bir oranında" hükmü ve e-Bildirge yükümlülüğü nedeniyle Madde 102/1-d hükümleri birlikte değerlendirilir. Ancak SGK uygulamalarında, e-Bildirge ile geç verilen boş APHB'ler için genellikle asgari ücretin 1/3'ü oranında ceza uygulanmaktadır.

İdari Para Cezası (İPC) Hesaplaması

Boş APHB'nin yasal süresi dışında e-Bildirge aracılığıyla kendiliğinden verilmesi durumunda uygulanacak idari para cezası, her bir geç verilen APHB için aylık brüt asgari ücretin 1/3'ü olarak hesaplanmaktadır.

Hesaplama Örneği (2024 Yılı İçin)

Farz edelim ki, 2024 yılı için aylık brüt asgari ücret 20.002,50 TL'dir ve işletmeniz, 2023 yılının Kasım ve Aralık aylarına ait (kış dönemi) iki adet sıfır gün/sıfır kazanç APHB'sini yasal süresinden sonra kendiliğinden vermiştir.

• Geç Verilen APHB Adedi: 2 adet (Kasım ve Aralık 2023)
• 2024 Yılı Brüt Asgari Ücret: 20.002,50 TL (Örnek amaçlı, ilgili dönemin asgari ücreti esas alınır.)
• Her Bir APHB İçin İPC: 20.002,50 TL / 3 = 6.667,50 TL
• Toplam İPC: 2 adet x 6.667,50 TL = 13.335,00 TL

Bu ceza tebligatının yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, cezadan %25 oranında indirim uygulanır. Yukarıdaki örnek için:

• İndirim Tutarı: 13.335,00 TL x %25 = 3.333,75 TL
• İndirimli Ödenecek Tutar: 13.335,00 TL - 3.333,75 TL = 10.001,25 TL

Bu indirim, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin son fıkrası uyarınca sağlanmaktadır.

Yapılması Gereken Adımlar

1. APHB'lerin Süresinde Verilmesi: İşletme faaliyetiniz durmuş olsa dahi, işveren tesciliniz devam ettiği sürece ve personel çalıştırmadığınız dönemlerde dahi "boş" APHB'lerin yasal süresi içinde (takip eden ayın 23'üne kadar) e-Bildirge sistemi üzerinden verilmesi esastır. Bu, gelecekte benzer cezalarla karşılaşmamak için kritik öneme sahiptir.
2. Geç Verilen APHB'lerin Düzeltilmesi/Bildirilmesi: Eğer henüz bildirilmemiş boş dönemler varsa, derhal e-Bildirge sistemi üzerinden ilgili aylara ait "sıfır gün, sıfır kazanç" içeren APHB'leri düzenleyip göndermeniz gerekmektedir.
3. SGK Tebligatının Takibi: SGK tarafından tarafınıza gönderilecek İPC tebligatını dikkatle takip ediniz. Tebligat tarihi, 15 günlük indirimli ödeme süresinin başlangıcıdır.
4. İPC'nin Ödenmesi: Tebligat sonrası 15 gün içinde ödeme yaparak %25 indirimden faydalanmanız menfaatinize olacaktır. Ödeme, SGK veznelerine veya anlaşmalı bankalara yapılabilir.
5. Muhasebe Kaydı: Ödenen İPC için aşağıdaki gibi bir muhasebe kaydı yapılmalıdır.

Muhasebe Kaydı Örneği

Ödenen İPC tutarı (indirimli tutar olan 10.001,25 TL baz alınmıştır) için:

---------------------------------/---------------------------------
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 10.001,25 TL
 770.01 Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)
102 BANKALAR / 100 KASA 10.001,25 TL
SGK İdari Para Cezası Ödemesi
---------------------------------/---------------------------------

Açıklama: İdari para cezaları, Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) mevzuatı gereği Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) niteliğindedir. Bu nedenle, işletmenin vergi matrahından indirilmezler ve bilançoda veya gelir tablosunda ayrı bir KKEG hesabı altında takip edilmelidir. KDV ve e-Defter/e-Fatura uygulamaları açısından doğrudan bir etkisi bulunmamaktadır; ancak işletmenin genel defter kayıt düzeni içinde yer alması gerekmektedir.

Önemli Not

Mevsimlik işletmelerin kış döneminde personel çalıştırmaması durumunda dahi, işveren tescilinin devam etmesi halinde APHB gönderme yükümlülüğü devam eder. İşletmenin tamamen kapanması ve işveren tescilinin sona erdirilmesi durumunda ise bu yükümlülük ortadan kalkar. Ancak sadece mevsimlik kapanma, bu yükümlülüğü kaldırmaz.

Kaynak Yönlendirmesi: Konuya ilişkin detaylı bilgiye Sosyal Güvenlik Kurumu'nun resmi web sitesi (www.sgk.gov.tr) üzerinden veya 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nu inceleyerek ulaşabilirsiniz.

Onemli Noktalar

• SGK Genelgesi 2026/9 henüz yayımlanmamış olup, mevcut yasal mevzuat (5510 S.K. Madde 102) esas alınır.
• Boş APHB'nin yasal süresi dışında verilmesi, her bir belge için brüt asgari ücretin 1/3'ü oranında İdari Para Cezası (İPC) gerektirir.
• Tebligat sonrası 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda %25 indirim uygulanır.
• Ödenen İPC'ler, Vergi Usul Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak dikkate alınır.
• Mevsimlik işletmelerin personel çalıştırmadığı dönemlerde dahi boş APHB gönderme yükümlülüğü devam etmektedir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.