Küçük imalat atölyem geçici kapalıyken sıfır gün APHB'yi süresinde vermezse, 2026/9 sayılı SGK Genelgesi sonrası nasil hesaplanir?

Geçici Faaliyet Durumu ve Sıfır Gün APHB Bildiriminde Olası Yaptırımlar (2026/9 Sayılı SGK Genelgesi Sonrası Senaryo)

Küçük imalat atölyenizin geçici olarak faaliyetini durdurduğu dönemlerde personel çalıştırmamanıza rağmen, sıfır gün ve sıfır kazançlı Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin (APHB) yasal süresi dışında bildirilmesi halinde karşılaşabileceğiniz yaptırımlar, 9 Nisan 2026 tarihli 2026/9 sayılı SGK Genelgesi ile idari para cezası istisnasının kaldırıldığı varsayımıyla değerlendirilmiştir. Mevcut durumda (bu genelge öncesinde), uygulamada sıfır gün APHB'lerin geç bildirilmesinden dolayı idari para cezası genellikle uygulanmamaktaydı. Ancak, bu genelge ile bu istisnanın kaldırılması, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddelerinin doğrudan uygulanmasına yol açacaktır.

Yasal Dayanak

• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu:
  • Madde 4: Sigortalı sayılanları ve işverenleri tanımlar. Faaliyetin durdurulması durumunda dahi işverenlik sıfatı devam eder.
  • Madde 86: İşverenlerin, bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalıların prime esas kazançlarını ve prim ödeme gün sayılarını gösteren APHB'yi Kuruma süresi içinde vermesi gerektiğini belirtir. İşveren sıfatı devam ettiği sürece bu yükümlülük devam eder.
  • Madde 102/1-a: Bu Kanun gereğince verilmesi gereken APHB'nin yasal süresi içinde ve/veya Kurumca belirlenen şekil ve usulde verilmemesi veya eksik verilmesi halinde idari para cezası (İPC) uygulanacağını hükme bağlar. Genelgenin bu istisnayı kaldırması durumunda, sıfır gün APHB'lerin de bu madde kapsamında değerlendirilmesi beklenir.

İdari Para Cezası Hesaplama Örneği (Varsayımsal Durum)

2026/9 sayılı Genelge ile istisnanın kaldırıldığı ve sıfır gün APHB'nin yasal süresi dışında bildirildiğini varsayalım. İdari para cezası (İPC), 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca, belgenin niteliğine ve bildirim şekline göre değişiklik gösterir. Genellikle, işverence kendiliğinden, yasal süresi dışında ancak Kurumca yetkili mercilerce tespit edilmeden önce elektronik ortamda verilen her bir APHB için uygulanacak İPC, ilgili ayın brüt asgari ücretinin 2/3'ü oranındadır.

Örnek Hesaplama:

• Varsayalım ki, 2026 yılı için aylık brüt asgari ücret 25.000 TL olsun (bu tamamen varsayımsal bir değerdir, gerçek asgari ücret o tarihte farklı olacaktır).
• İdari Para Cezası (İPC) = 25.000 TL * (2/3) = 16.666,67 TL.
• Eğer birden fazla aya ait sıfır gün APHB geç bildirilirse, bu tutar her bir belge için ayrı ayrı uygulanır. Örneğin, 3 aya ait APHB geç bildirilirse: 3 * 16.666,67 TL = 50.000,01 TL İPC uygulanır.

Bu cezalar, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenirse %25 indirimli olarak ödenebilir.

Yapılması Gereken Adımlar ve Olası Riskler

2026/9 sayılı Genelge'nin yürürlüğe girmesi ve istisnanın kaldırılması durumunda atölyenizin karşılaşabileceği durumlar ve yapılması gerekenler şunlardır:

• Sürekli Bildirim Yükümlülüğü: İşverenlik tesciliniz devam ettiği sürece, personel çalıştırmasanız dahi her ay sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'yi yasal süresi içinde (takip eden ayın 23'üne kadar) elektronik ortamda SGK'ya göndermeniz gerekmektedir.
• İdari Para Cezası Riski: Genelge sonrası, sıfır gün APHB'nin dahi yasal süresi dışında bildirilmesi, yukarıda belirtilen hesaplama örneğindeki gibi idari para cezalarıyla sonuçlanacaktır. Bu cezalar, işletmenizin finansal yükünü artıracaktır.
• Geriye Dönük Kontrol ve Birikmiş Cezalar: SGK'nın geriye dönük denetimlerinde, birden fazla aya ait sıfır gün APHB'nin geç bildirilmiş olduğu tespit edilirse, her bir belge için ayrı ayrı İPC uygulanacağından, birikmiş cezalar çok yüksek meblağlara ulaşabilir.
• Muhasebe Kayıtları: Ödenen idari para cezaları, işletme için bir gider kalemi olacaktır. Muhasebe kaydı şu şekilde yapılabilir:
  • ---------------------------------- / ----------------------------------
  • 689 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (SGK İPC Gideri - KKEG)
  •           360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (SGK İPC)
  • ---------------------------------- / ----------------------------------
  • (Not: İdari para cezaları, KDV'ye tabi değildir ve Gelir/Kurumlar Vergisi Kanunları açısından kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınır.)
• İşverenlik Statüsünün Sonlandırılması: Faaliyetinizi tamamen durdurduysanız ve bir daha personel çalıştırmayacaksanız, gereksiz yükümlülüklerden kurtulmak adına SGK işverenliğinizin sonlandırılması için Kuruma başvurmanız gerekmektedir. Bu, hem SGK prim yükümlülüklerini hem de APHB bildirim yükümlülüğünü sona erdirir.
• Sürekli Takip ve Uyum: Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) kapsamında mükellefiyetiniz devam ettiği sürece, e-Defter ve e-Fatura gibi elektronik uygulamalara uyum sağlamaya devam etmeniz gerekmektedir. SGK bildirimlerindeki aksaklıklar, genel vergi uyumunuz hakkında olumsuz bir izlenim yaratabilir.

Özetle

Varsayımsal 2026/9 sayılı SGK Genelgesi ile sıfır gün APHB'ye uygulanan idari para cezası istisnasının kaldırılması durumunda, geçici faaliyet durdurma dönemlerinde dahi, personel çalıştırmasanız bile APHB'lerinizi yasal süresi içinde ve eksiksiz bir şekilde SGK'ya bildirmeniz hayati önem taşımaktadır. Aksi takdirde, her bir geç bildirilen belge için önemli idari para cezalarıyla karşılaşma riskiniz bulunmaktadır. Bu nedenle, işverenlik tesciliniz devam ettiği sürece SGK yükümlülüklerinizi titizlikle yerine getirmeniz ya da faaliyetin tamamen sona erdiği durumlarda işverenlik tescilinizi sonlandırmanız gerekmektedir.

Kaynak Yönlendirmesi:

• Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (Kanun No: 5510) - mevzuat.gov.tr
• SGK Resmi İnternet Sitesi - sgk.gov.tr

Onemli Noktalar

• Varsayımsal 2026/9 SGK Genelgesi ile sıfır gün APHB için İPC istisnasının kalkması.
• 5510 sayılı Kanun Madde 102/1-a uyarınca idari para cezası uygulanması riski.
• Geç bildirilen her sıfır gün APHB için brüt asgari ücretin 2/3'ü oranında İPC hesaplaması.
• İşverenlik tescili devam ettiği sürece sıfır gün APHB'lerin dahi yasal süresinde bildirilme zorunluluğu.
• Faaliyetin tamamen durması halinde SGK işverenlik tescilinin sonlandırılmasının önemi.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.