Kısmi süreli çalışanlarımın eksik gün borçlanmaları, 07.05.2026 tarihli SGK Genelgesi 2026/11 uyarınca işletmeme genel nasil hesaplanir?

SGK Genelgesi 2026/11 ve Kısmi Süreli Çalışanların Eksik Gün Borçlanmasının GSS Yükümlülüklerine Etkisi

Değerli işletme sahipleri ve yöneticileri,

07.05.2026 tarihli SGK Genelgesi 2026/11'in, kısmi süreli istihdam edilen çalışanlarınızın eksik prim günlerini borçlanma yoluyla tamamlamaları durumunda işletmenizin genel sağlık sigortası (GSS) prim yükümlülüklerine etkisine dair sorunuzu titizlikle değerlendirdim. Öncelikle belirtmek gerekir ki, söz konusu Genelge hipotetik bir nitelik taşımakta olup, mevcut mevzuat ve uygulamalar çerçevesinde konuyu açıklığa kavuşturacağım.

Kısmi süreli çalışanların eksik gün borçlanmaları, temel olarak malullük, yaşlılık ve ölüm (MYÖ) sigortası prim günlerini tamamlamaya yönelik bir mekanizmadır. Bu borçlanma, çalışanın emeklilik haklarını kazanması veya geliştirmesi amacıyla kendi inisiyatifiyle yaptığı bir ödemedir. İşletmenizin GSS prim yükümlülükleri ise, çalışanın fiilen çalıştığı ve sigortalı bildirildiği sürelerle sınırlıdır.

Yasal Dayanak ve Genel Prensipler

• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Kanunun 60. maddesi ve ilgili diğer hükümleri, genel sağlık sigortalılığının kapsamını ve prim ödeme yükümlülüklerini düzenler. Kısmi süreli çalışanlar için GSS primi, fiilen çalışılan gün sayısına göre işveren tarafından ödenir.
• Kısmi Süreli Çalışma ve GSS: Bir ayda 30 günden az çalışan sigortalılar için GSS prim ödeme durumu önem arz eder. Eğer bu çalışanların çalıştıkları süreler ve/veya diğer statülerinden (örneğin eş veya anne-baba üzerinden) dolayı GSS kapsamı yoksa ve gelirleri asgari ücretin üçte birinin altında değilse, Kanunun 60/g maddesi uyarınca GSS primlerini kendilerinin ödemesi gerekmektedir.
• Eksik Gün Borçlanması ve İşveren Yükümlülüğü: Çalışanların eksik günlerini borçlanması, 5510 sayılı Kanunun 41. maddesi kapsamında düzenlenen bir haktır. Bu borçlanma, çalışanın geçmişteki sigortasız veya eksik prim günlerini (örneğin, askerlik, doğum, doktora veya uzmanlık öğrenimi gibi) MYÖ primleri ödeyerek tamamlamasını sağlar. Ancak, bu borçlanma işlemi, işverenin o dönemdeki GSS prim yükümlülüğünü değiştirmez veya işverene ek bir GSS prim borcu doğurmaz. İşverenin GSS prim sorumluluğu, her zaman çalışanın işletmede fiilen çalıştığı ve SGK'ya bildirildiği süreler ile sınırlıdır.

SGK Genelgesi 2026/11'in Muhtemel Etkisi (Hipotetik Yaklaşım)

Farazi Genelge 2026/11'in bu konudaki yaklaşımı, büyük olasılıkla mevcut mevzuatın bu ayrımını pekiştirecek ve uygulamaya açıklık getirecektir. Genelge, kısmi süreli çalışanların eksik gün borçlanmalarının, işverenin GSS prim yükümlülükleri üzerinde doğrudan bir artırıcı etki yaratmayacağını vurgulayacaktır. Zira borçlanma, çalışanın bireysel bir eylemi olup, işveren tarafından ödenmesi gereken GSS primleri, iş akdi kapsamında fiilen yerine getirilen çalışmaya bağlıdır.

Genelge, ayrıca, kısmi süreli çalışanların eksik gün borçlanması ile sigortalılık sürelerini tamamlamaları halinde, bu durumun sadece MYÖ prim günlerini etkilediğini, ancak çalışanın o dönemdeki Genel Sağlık Sigortası statüsü (örneğin 60/g kapsamında prim ödeme yükümlülüğü) üzerinde bir değişiklik yaratmadığını veya işverene yeni bir GSS sorumluluğu yüklemediğini açıklığa kavuşturabilir. İşletmelerin GSS prim yükümlülüğü, fiili çalışılan günler ve bildirilen prime esas kazanç üzerinden hesaplanmaya devam edecektir.

Hesaplama Örneği

Bir kısmi süreli çalışanınızın (A kişisi), Nisan 2026 ayında işletmenizde 10 gün çalıştığını ve bu 10 gün için asgari ücret üzerinden sigortalı bildirildiğini varsayalım. A kişisi, emekliliğine etki etmesi için geçmişten gelen 20 günlük bir eksik süreyi borçlanma yoluyla tamamlamıştır.

• İşletmenizin Yükümlülüğü: İşletmeniz, A kişisi için Nisan 2026'da fiilen çalıştığı 10 gün üzerinden MYÖ ve GSS primlerini öder. GSS primi, prime esas kazancın %12,5'i (işveren %7,5, sigortalı %5) üzerinden hesaplanır.
• Borçlanılan Eksik Günler: A kişisinin borçlandığı 20 gün için ödediği primler (MYÖ primleri), işletmenizin GSS prim yükümlülüğünü etkilemez. İşletmenizin borçlanılan bu 20 gün için herhangi bir GSS veya diğer prim ödeme sorumluluğu bulunmamaktadır.
• A Kişisinin GSS Durumu: A kişisi, Nisan 2026'da toplamda 10 gün sigortalı bildirilmiştir. Eğer bu 10 gün dışındaki süreler için başka bir sigortalılığı yoksa ve 60/g kapsamındaki gelir testinden geçemiyorsa, kalan 20 gün için 60/g kapsamında GSS primini kendisi ödemek zorunda kalabilir. Borçlanma, bu 60/g yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz, çünkü borçlanma geçmişe yönelik MYÖ primlerini tamamlar, mevcut ayın GSS statüsünü doğrudan değiştirmez.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

1. Mevcut Mevzuata Uygun Bildirim: Kısmi süreli çalışanlarınızın fiilen çalıştıkları gün sayısını ve prime esas kazançlarını SGK'ya her ay doğru ve eksiksiz bildirmeye devam edin (Aylık Prim ve Hizmet Belgesi / Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi).
2. Genelge Takibi: SGK tarafından yayımlanacak (farazi) Genelge 2026/11'i ve benzeri tüm güncel mevzuatı yakından takip edin. SGK'nın resmi internet sitesi (sgk.gov.tr) ve Resmi Gazete (resmigazete.gov.tr) önemli kaynaklardır.
3. Çalışan Bilgilendirmesi: Kısmi süreli çalışanlarınızı, eksik gün borçlanmasının kendi bireysel sorumlulukları olduğunu ve bu borçlanmanın işletmenizin GSS prim yükümlülüğünü artırmadığını net bir şekilde bilgilendirin.
4. Muhasebe Kayıtları: İşletmenizin muhasebe kayıtlarında, sadece fiilen çalışılan günler için ödenen SGK primlerini (işveren payı) gider olarak kaydedin. Çalışanların kendi borçlandıkları primler, işletmenizin kayıtlarında yer almaz.

Muhasebe Kaydı Örneği (İşveren Payı GSS Primi İçin)

Varsayımsal olarak, işletmenizin bir çalışanı için ödediği aylık 100 TL GSS işveren payı için:

---------------------------------------------------770 Genel Yönetim Giderleri XXX TL (GSS İşveren Payı) (veya ilgili gider hesabı)361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri XXX TL (GSS İşveren Payı)---------------------------------------------------

Bu kayıt, sadece işverenin yasal yükümlülüğü olan GSS prim payını yansıtır. Çalışanın kendi borçlanma primleri bu kayıtlarda yer almaz.

Diğer Vergi Kanunları ile İlişkisi

• Vergi Usul Kanunu (VUK): İşletmenizin ödediği SGK primleri (işveren payı), VUK kapsamında ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınır.
• Kurumlar Vergisi Kanunu: Ödenen SGK primleri, Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılır.
• KDV ve e-Defter/e-Fatura: SGK primleri doğrudan KDV'ye tabi değildir. Ancak, ilgili giderler ve ödemeler e-Defter kayıtlarınızda yer alacak ve muhasebe sisteminizde usulüne uygun şekilde belgelendirilecektir.

Sonuç olarak, kısmi süreli çalışanlarınızın eksik gün borçlanmaları, işletmenizin GSS prim yükümlülükleri üzerinde doğrudan bir etki yaratmaz. İşletmenizin sorumluluğu, çalışanın fiilen çalıştığı günler ve bildirilen kazançlar üzerinden hesaplanan primlerle sınırlıdır.

Onemli Noktalar

• Kısmi süreli çalışanların eksik gün borçlanmaları, işletmenin GSS prim yükümlülüğünü doğrudan etkilemez.
• İşverenin GSS prim sorumluluğu, çalışanın fiilen çalıştığı ve SGK'ya bildirildiği süreler ile sınırlıdır.
• Eksik gün borçlanması, çalışanın bireysel bir eylemi olup, temel olarak Malullük, Yaşlılık ve Ölüm (MYÖ) prim günlerini tamamlamaya yöneliktir.
• Farazi SGK Genelgesi 2026/11, mevcut mevzuatın bu ayrımını pekiştirmekte ve işverene ek GSS yükü getirmemektedir.
• Muhasebe kayıtları ve vergi uygulamaları, işverenin sadece fiili çalışma karşılığı ödenen primleri gider olarak dikkate almasını gerektirir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.