İnşaat projesi biten firmamın 2026/9 sayılı SGK Genelgesi sonrası boş kalan aylık prim ve hizmet bildirgelerini hiç nasil hesaplanir?

SGK Genelgesi 2026/9 Sonrası Boş APHB Beyanları ve İdari Para Cezaları

İnşaat projesi tamamlanan ve geçici olarak personel çalıştırmayan firmanızın, 2026/9 sayılı SGK Genelgesi öncesi dönemlere ait boş kalan Aylık Prim ve Hizmet Belgelerini (APHB) hiç beyan etmeme uygulaması, yeni genelge kapsamında idari para cezası riski taşımaktadır. SGK mevzuatında, işyeri tescilinin devam ettiği ancak sigortalı çalıştırılmayan dönemlerde dahi APHB beyan etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Genelge, bu yükümlülüğün uygulanması ve denetimi konusunda netlik getirmiştir.

Yasal Dayanak

Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirge verme yükümlülüğü, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili maddeleri ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuat ile düzenlenmiştir. Özellikle:

• 5510 sayılı Kanun, madde 86: İşverenlerin, bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalıların prime esas kazançları ile hizmet bilgilerini Kuruma bildirmekle yükümlü olduğunu belirtir. İşyeri tescilinin devam ettiği durumlarda, sigortalı çalıştırılmasa dahi, bu durumun "sıfır gün, sıfır kazanç" olarak bildirilmesi gerekliliği genel kabul görmüş bir uygulamadır.
• 5510 sayılı Kanun, madde 102/1-c: Aylık prim ve hizmet belgesini Kurumca belirlenen süre içinde vermeyenlere idari para cezası uygulanacağını hükme bağlar. Elektronik ortamda gönderilmesi gereken belgenin hiç verilmemesi veya geç verilmesi halinde, her bir ay için aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası öngörülmüştür.

2026/9 sayılı SGK Genelgesi (veya ilgili güncel genelge), işyeri tescili devam eden ancak sigortalı çalıştırmayan işverenlerin "boş" APHB'lerini yasal süresi içinde gönderme zorunluluğunu pekiştirmiş ve bu yükümlülüğe uyulmaması halinde uygulanacak idari para cezalarının tatbiki konusunda idari bir açıklama getirmiştir. Bu genelge, var olan yasal yükümlülüğün uygulanmasında bir değişiklikten ziyade, mevcut mevzuatın daha etkin bir şekilde denetlenmesi ve yaptırım uygulanması yönünde bir irade beyanı olarak değerlendirilmelidir.

Geriye Dönük İdari Para Cezası Uygulanması ve Miktarı

Firmanızın geçmiş dönemlerde hiç beyan etmediği sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'ler için idari para cezası uygulanması riski bulunmaktadır. SGK, genel olarak, yasal yükümlülüğün var olduğu dönemlerdeki ihlaller için, ihlalin gerçekleştiği tarihteki mevzuat hükümlerine göre ceza tatbik eder. 2026/9 sayılı Genelge ile bu durumun daha sıkı denetleneceği ve geçmiş dönemlere ilişkin tespitlerde de ceza uygulanabileceği anlaşılmaktadır.

İdari Para Cezasının Miktarı:

• 5510 sayılı Kanun'un 102/1-c maddesi uyarınca, elektronik ortamda gönderilmesi gereken APHB'nin hiç verilmemesi halinde, her bir ay için o aya ait brüt asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.
• Sigortalı çalıştırılmadığı için "sıfır gün, sıfır kazanç" bildiriminin yapılmaması da bu kapsamda değerlendirilmektedir.
• Eğer bildirgeler SGK tarafından henüz tespit edilmeden, işveren tarafından kendiliğinden ve yasal süresi geçtikten sonra verilirse, uygulanan idari para cezasında indirimler söz konusu olabilir. Ancak, "hiç verilmemesi" durumu için genellikle bu indirimler, "yasal süresi dışında verilmesi" durumuna göre daha sınırlı veya farklı yorumlanabilmektedir. Genellikle, yasal süresi dışında verilen bildirgelerde ceza 1/4 oranında düşürülebilirken, hiç verilmeyen ve SGK tarafından tespit edilen bildirgelerde tam ceza uygulanma eğilimi vardır. Eğer işveren kendiliğinden bildirimde bulunursa, SGK'nın tespiti öncesinde yapılan bu bildirim, ceza miktarının belirlenmesinde olumlu etki yaratabilir.

Hesaplama Örneği

Varsayalım ki firmanız, 2023 yılının tamamı (12 ay) için APHB'lerini sıfır gün ve sıfır kazançlı olarak hiç beyan etmemiştir. İşyeri tesciliniz ise bu dönemde aktif kalmıştır.

• 2023 Ocak-Haziran Dönemi Asgari Ücreti: 10.008,00 TL
• 2023 Temmuz-Aralık Dönemi Asgari Ücreti: 11.402,32 TL

Cezanın Hesaplanması (Tam Ceza Varsayımıyla):

• Ocak-Haziran (6 ay) için: 6 ay * (2 * 10.008,00 TL) = 6 * 20.016,00 TL = 120.096,00 TL
• Temmuz-Aralık (6 ay) için: 6 ay * (2 * 11.402,32 TL) = 6 * 22.804,64 TL = 136.827,84 TL

Toplam İdari Para Cezası (yaklaşık): 120.096,00 TL + 136.827,84 TL = 256.923,84 TL

Bu tutar, firmanızın geçmiş dönemlerdeki toplam beyan etmeme süresine ve ilgili dönemdeki asgari ücretlere göre değişiklik gösterecektir. Eğer SGK tespiti öncesinde kendiliğinden bildirim yapılması durumunda bir indirim uygulanırsa, bu tutar azalabilir.

Yapılması Gereken Adımlar

1. Durum Tespiti: Firmanızın işyeri tescilinin aktif olduğu ancak APHB beyan etmediği tüm ayları (geçmişe dönük olarak) eksiksiz bir şekilde belirleyin.
2. APHB'lerin Düzenlenmesi: Belirlenen her bir ay için, "sıfır gün, sıfır kazanç" bilgisi içeren Aylık Prim ve Hizmet Belgelerini elektronik ortamda (E-SGK sistemi üzerinden) hazırlayın.
3. Geriye Dönük Beyan: Hazırlanan APHB'leri E-SGK sistemi üzerinden geriye dönük olarak gönderin. Bu işlem, cezanın tespiti öncesinde yapıldığında olası indirimlerden yararlanma ihtimalinizi artırabilir.
4. İdari Para Cezası Tebligatı ve Ödeme: SGK tarafından düzenlenecek idari para cezası tebligatlarını bekleyin. Tebligatların elinize ulaşmasının ardından, yasal süresi içinde (genellikle 15 gün içinde) ödeme yaparak %25 erken ödeme indiriminden faydalanabilirsiniz.
5. İtiraz Hakkı: Uygulanan cezalara ilişkin herhangi bir hukuki itirazınız veya hata tespiti durumunda, tebligat tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili SGK ünitesine itiraz dilekçesi ile başvurma hakkınız bulunmaktadır.

Muhasebe Kaydı Örneği

İdari para cezasının tahakkuku ve ödenmesi durumunda uygulanacak muhasebe kayıtları aşağıdaki gibi olabilir:

1. İdari Para Cezasının Tahakkuku:

770 Genel Yönetim Giderleri XXX.XXX,XX TL
 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya
 Tahakkuk Ettirilmemiş Vergi ve
 Diğer Yükümlülükler (SGK İPC) XXX.XXX,XX TL
(Açıklama: SGK İPC tahakkuku)

2. İdari Para Cezasının Ödenmesi:

368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya
 Tahakkuk Ettirilmemiş Vergi ve
 Diğer Yükümlülükler (SGK İPC) XXX.XXX,XX TL
 102 Bankalar XXX.XXX,XX TL
(Açıklama: SGK İPC ödemesi)

Kaynak Yönlendirmeleri

• Sosyal Güvenlik Kurumu Resmi Web Sitesi: www.sgk.gov.tr
• E-SGK Uygulamaları: uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (Resmi Gazete veya Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden erişilebilir).
• İlgili SGK Genelgeleri (2026/9 sayılı Genelge ve diğer güncel duyurular SGK web sitesinden takip edilebilir).

Onemli Noktalar

• SGK Genelgesi 2026/9, işyeri tescili aktif olan firmaların sigortalı çalıştırmasa dahi boş APHB beyan etme yükümlülüğünü pekiştirmiştir.
• Geriye dönük olarak hiç verilmeyen sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'ler için 5510 sayılı Kanun'un 102/1-c maddesi uyarınca idari para cezası uygulanma riski bulunmaktadır.
• Her bir beyan edilmeyen ay için idari para cezası, o aya ait brüt asgari ücretin iki katı olarak hesaplanmaktadır.
• SGK tespiti öncesinde kendiliğinden yapılan geriye dönük beyanlar, ceza miktarında olası indirimlerden yararlanma ihtimalini artırabilir.
• Firmanın, eksik beyan edilen tüm ayları tespit edip, geriye dönük APHB'leri E-SGK sistemi üzerinden göndermesi ve tebligatları takip ederek cezaları ödemesi gerekmektedir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.