Faaliyetsiz kalan bir KOBİ olarak, 13 Nisan 2026 tarihli SGK Sirküleri sonrası sıfır gün ve kazançlı APHB'yi geç nasil hesaplanir?

Faaliyetsiz Kalan KOBİ'ler İçin Sıfır Gün ve Kazançlı APHB'nin Geç Verilmesi Halinde İdari Para Cezası Uygulaması

13 Nisan 2026 tarihli SGK Sirküleri'nin, "sıfır bildirge" olarak adlandırılan, gün ve kazanç bilgileri '0' (sıfır) olan Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri (APHB) için idari para cezası (İPC) istisnasını kaldırdığı varsayımıyla, faaliyetsiz kalan veya geçici olarak işçi çalıştırmayan bir KOBİ'nin karşılaşacağı durum, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. İşyeri tescili devam eden ancak ilgili ayda sigortalı çalıştırmayan işverenlerin APHB verme yükümlülüğü devam etmekte olup, bu yükümlülüğün süresi içinde yerine getirilmemesi İPC uygulanmasını gerektirir.

Yasal Dayanak

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 Sayılı Kanun) 102. maddesi, idari para cezalarını düzenlemektedir. İlgili madde hükümlerine göre:

• Madde 102/1-a: Aylık Prim ve Hizmet Belgesini yasal süresi içinde Kuruma vermeyenlere, belgenin verilmesi gereken ayı takip eden ayın 23'üne kadar Kuruma bildirilmediği takdirde, her bir sigortalı için (bu durumda sigortalı olmadığından genel hüküm uygulanır) veya belgenin türüne göre brüt asgari ücretin bir ila iki katı arasında İPC uygulanır. Sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'nin yasal süresi dışında verilmesi, bu kapsamda değerlendirilir.
• Madde 102/1-d: İşyeri defter, kayıt ve belgelerini Kurumun denetim ve kontrol ile görevli memurlarına ibraz etmeyenler hakkında İPC uygulanır. (Bu kısım doğrudan sıfır bildirge ile ilgili değil ama genel bir hatırlatma).

Söz konusu sirküler, mevcut yasal çerçevede "sıfır bildirge" olarak bilinen uygulamadaki olası bir istisnanın kaldırıldığını veya uygulamanın daha katı hale getirildiğini belirtmektedir. Bu durumda, işyeri tescili aktif olan her işverenin, çalışanı olsun veya olmasın, ilgili döneme ait APHB'yi yasal süresi içinde (takip eden ayın 23'üne kadar) Sosyal Güvenlik Kurumu'na elektronik ortamda göndermesi zorunludur.

İdari Para Cezası Miktarı ve Hesaplama Esasları

Faaliyetsiz kalan veya geçici olarak işçi çalıştırmayan bir KOBİ'nin, sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'yi yasal süresi dışında vermesi halinde uygulanacak İPC miktarı, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca, belgenin Kuruma ne şekilde intikal ettiğine göre değişir:

• Belgenin Yasal Süresi Dışında İşveren Tarafından Kendiliğinden Verilmesi Halinde: İlgili ayda geçerli olan brüt asgari ücretin bir katı tutarında İPC uygulanır.
• Belgenin Kurumca Yapılan Tespit Sonucu veya Yazılı Bildirim Üzerine Verilmesi Halinde: İlgili ayda geçerli olan brüt asgari ücretin iki katı tutarında İPC uygulanır.

Hesaplama Örneği

Varsayalım ki, bir KOBİ, Nisan 2026 dönemine ait (sıfır gün ve sıfır kazançlı) APHB'yi yasal süresi olan 23 Mayıs 2026 tarihine kadar vermemiş ve bu belgeyi kendiliğinden, örneğin 10 Haziran 2026 tarihinde SGK'ya e-Bildirge sistemi üzerinden göndermiştir.

• İhlal Dönemi: Nisan 2026
• Yasal Son Verme Tarihi: 23 Mayıs 2026
• Brüt Asgari Ücret (Nisan 2026 için varsayımsal): 20.000 TL
• Uygulanacak İPC: Kendiliğinden verildiği için brüt asgari ücretin bir katı = 1 x 20.000 TL = 20.000 TL

Bu İPC'nin tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, dörtte bir oranında indirim uygulanır (5510 Sayılı Kanun Madde 102/3). Bu durumda ödenecek tutar: 20.000 TL - (20.000 TL x 1/4) = 15.000 TL olacaktır.

Uygulama Adımları

Faaliyetsiz kalan veya geçici olarak işçi çalıştırmayan bir KOBİ'nin yapması gerekenler:

1. Yükümlülüğün Tespiti: İşyeri tescilinin aktif olup olmadığını kontrol ediniz. Aktif ise, çalışanınız olmasa dahi her ay APHB verme yükümlülüğünüz bulunmaktadır.
2. APHB'nin Hazırlanması: İlgili döneme ait APHB'yi, gün ve kazanç bilgileri "0" (sıfır) olacak şekilde e-Bildirge sistemi üzerinden hazırlayınız.
3. APHB'nin Gönderilmesi: Yasal süresi içinde (takip eden ayın 23'üne kadar) SGK'ya elektronik ortamda gönderiniz. Geç kalınmış ise, tespitin SGK tarafından yapılmasını beklemeden, gecikmeksizin kendiliğinden gönderiniz. Bu, uygulanacak İPC miktarını düşürecektir.
4. İdari Para Cezası Tebligatı: SGK tarafından tarafınıza İPC tebligatı yapılacaktır.
5. Cezanın Ödenmesi: Tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içinde ödeme yaparak %25 indirimden faydalanınız.

Muhasebe Kaydı Örneği

Yukarıdaki örnekte hesaplanan 20.000 TL tutarındaki İPC'nin muhasebe kaydı (indirimden faydalanılması halinde):

İPC'nin Tahakkuku:

• 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (SGK İPC Gideri)               20.000 TL (Borç)
• 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (SGK İPC Borcu)                     20.000 TL (Alacak)

İPC'nin İndirimli Ödenmesi:

• 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (SGK İPC Borcu)                     20.000 TL (Borç)
• 102 BANKALAR / 100 KASA                                                             15.000 TL (Alacak)
• 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR (İPC İndirimi)                               5.000 TL (Alacak)

Kaynak ve Yönlendirme

Detaylı bilgi için Sosyal Güvenlik Kurumu'nun resmi internet sitesi (www.sgk.gov.tr) ve e-Bildirge uygulamaları incelenmelidir. Ayrıca, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na Resmi Gazete veya T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden erişim sağlanabilir.

Onemli Noktalar

• İşyeri tescili aktif olan KOBİ'lerin, çalışanı olmasa dahi her ay APHB verme yükümlülüğü devam etmektedir.
• Sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'nin yasal süresi dışında verilmesi halinde, brüt asgari ücretin bir veya iki katı tutarında İdari Para Cezası (İPC) uygulanır.
• İPC, kendiliğinden bildirimle brüt asgari ücretin bir katı, SGK tespitiyle iki katı olarak hesaplanır.
• Tebliğ edilen İPC'nin 15 gün içinde ödenmesi durumunda %25 indirimden faydalanılabilir.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.