22.04.2026 tarihli SGK 2026/9 Genelgesi ile, tadilat nedeniyle kapalı kalan bir atölyenin sıfır gün APHB'sini geç nasil hesaplanir?

SGK 2026/9 Genelgesi Kapsamında Sıfır Gün APHB'nin Geç Verilmesi ve İdari Para Cezası Hesaplaması

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre, işverenlerin Kanun kapsamına giren sigortalı çalıştırmasalar dahi, işyeri tescilinin devam etmesi halinde aylık prim ve hizmet belgelerini (APHB) yasal süresi içinde Kuruma gönderme yükümlülüğü bulunmaktadır. Soruya konu olan 22.04.2026 tarihli 2026/9 sayılı Genelge, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde uygulanacak idari para cezalarının (İPC) sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'ler için de geçerli olduğunu vurgulamaktadır. Bu durum, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili maddeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Yasal Dayanak

• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Kanunun 102. maddesi, idari para cezalarını düzenlemektedir. Özellikle 102/1-c bendi, aylık prim ve hizmet belgesini yasal süresi içinde SGK'ya vermeyen, eksik veya yanıltıcı belge veren işverenlere uygulanacak cezaları belirtmektedir. İşyeri tescili devam eden ancak sigortalı çalıştırmayan işverenlerin de sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'yi yasal süresi içinde vermesi gerekmektedir.
• Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin Verilme Süresi: 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi ve ilgili yönetmelikler uyarınca, APHB'nin ait olduğu ayı takip eden ayın 23'üne kadar Kuruma gönderilmesi gerekmektedir. Bu tarihin hafta sonu veya resmi tatile denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü süre sonu olur.

İdari Para Cezası Miktarı ve Hesaplama Yöntemi (Ocak 2026 Örneği)

Soruya konu olan Ocak 2026 dönemine ait sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB'nin yasal süresi içinde (Şubat 2026'nın 23'üne kadar) verilmemesi durumunda uygulanacak İPC, 5510 sayılı Kanun'un 102/1-c bendi hükümlerine göre belirlenir. Hesaplamada, belgenin yasal süresi geçtikten sonra ancak SGK tarafından tespit edilmeden önce işveren tarafından kendiliğinden verilip verilmediği (ihtirazi kayıtla ya da düzeltme amaçlı değil, tamamen geç ve kendiliğinden) ve ne kadar süre sonra verildiği önemlidir.

Farazi Asgari Ücret (Ocak 2026 Dönemi İçin): 2026 yılı için brüt asgari ücretin 20.000 TL olduğunu varsayalım.

Senaryo: Ocak 2026 dönemine ait APHB, yasal süresi (23 Şubat 2026) geçtikten sonra, örneğin Mart 2026'da veya daha sonra, işveren tarafından kendiliğinden ve SGK tespiti öncesinde verilmiştir.

• Yasal Sürenin Bitiminden İtibaren 30 Gün İçinde Kendiliğinden Verilmesi Halinde: Brüt asgari ücretin 1/2'si kadar İPC uygulanır.
  • Hesaplama: 20.000 TL * 1/2 = 10.000 TL
• Yasal Sürenin Bitiminden İtibaren 30 Günden Sonra Kendiliğinden Verilmesi Halinde: Brüt asgari ücretin 1 katı kadar İPC uygulanır.
  • Hesaplama: 20.000 TL * 1 = 20.000 TL
• SGK Tespiti Sonucunda (Re'sen) Verilmesi Halinde: Brüt asgari ücretin 2 katı kadar İPC uygulanır.
  • Hesaplama: 20.000 TL * 2 = 40.000 TL

Günümüzde APHB'ler elektronik ortamda (e-APHB) verildiği için, bu cezalar üzerinden ayrıca bir 1/10 indirim uygulanmaz. 1/10 indirimi, kağıt ortamda verilmesi gereken belgelerin elektronik ortamda verilmesi durumunda söz konusu olmaktaydı. Ancak e-APHB zorunluluğu olan işyerleri için bu durum geçerli değildir. Önemli olan, belgenin yasal süresi içinde verilip verilmediğidir.

Ayrıca, tebligat tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, İPC tutarı üzerinden %25 erken ödeme indirimi uygulanır.

Adım Adım Yapılması Gerekenler

1. APHB'nin Düzenlenmesi ve Gönderilmesi: Ocak 2026 dönemine ait sıfır gün ve sıfır kazançlı APHB, SGK'nın e-Bildirge sistemi üzerinden derhal düzenlenerek gönderilmelidir. Bu, cezanın en düşük seviyede kalmasını (kendiliğinden verilme indirimi) sağlar.
2. İPC Tebligatının Beklenmesi: SGK, APHB'nin geç verildiğini tespit ettikten sonra İPC kararını tebliğ edecektir.
3. Erken Ödeme İndiriminden Yararlanma: Tebliğ edilen İPC kararının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde %25 indirimden yararlanmak mümkündür. Ödemenin bu süre içinde yapılması, ödenecek tutarı önemli ölçüde azaltacaktır.
4. Muhasebe Kaydı: Ödenen İPC tutarı, işletmenin giderleri arasına kaydedilmelidir. Vergi mevzuatı açısından bu tür idari para cezaları genellikle kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) niteliğindedir.

Kısa Muhasebe Kaydı Örneği

Varsayımsal olarak, Ocak 2026 APHB'si için 20.000 TL İPC tebliğ edilmiş ve %25 indirimle 15.000 TL ödenmiştir.

--------------------------------------- / ---------------------------------------
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 15.000 TL
 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (KKEG) 15.000 TL
 (SGK İPC Gider Kaydı)
102 BANKALAR / 100 KASA 15.000 TL
 (SGK İPC Ödemesi)
--------------------------------------- / ---------------------------------------

Açıklama: İdari para cezaları, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu açısından indirilebilecek giderlerden değildir. Bu nedenle, muhasebe kayıtlarında gider olarak gösterilse dahi, vergi matrahının tespitinde Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak dikkate alınarak vergi matrahına ilave edilmesi gerekmektedir.

Yasal Kaynaklara Yönlendirme

Bu konudaki detaylı bilgiye, güncel mevzuat değişiklikleri de dikkate alınarak aşağıdaki resmi kaynaklardan ulaşılabilir:

• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu:Mevzuat.gov.tr
• SGK Genelgeleri ve Duyuruları:SGK.gov.tr/Duyurular
• Resmi Gazete:Resmigazete.gov.tr

İşverenlerin, işyeri tescillerini güncel tutmaları ve sigortalı çalıştırmasalar dahi yasal yükümlülüklerini (APHB verme, defter tutma vb.) düzenli olarak yerine getirmeleri, olası idari para cezaları ile karşılaşmamaları adına büyük önem taşımaktadır.

Onemli Noktalar

• Sıfır Gün APHB'nin Geç Verilmesi İdari Para Cezası'na Tabiidir.
• İPC Miktarı, 5510 Sayılı Kanun'un 102. Maddesine Göre ve Asgari Ücrete Endeksli Olarak Belirlenir.
• APHB'nin Kendiliğinden Verilmesi ve Erken Ödeme Yapılması İPC Miktarında Önemli İndirimler Sağlar.
• Ödenen İPC'ler, Vergi Mevzuatı Açısından Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) Niteliğindedir.
• İşyeri Tescili Devam Eden İşverenlerin Yasal Yükümlülüklerini Süresi İçinde Yerine Getirmesi Esastır.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.