Giris
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 30 Haziran 2026 tarihli ve 33296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 23/2/2025 tarihli ve 32822 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan temel yönetmelikte, özellikle tek ders ve mezuniyet için üç ders sınavları ile kayıt dondurma başvurularına ilişkin hükümler güncellenmiştir. Düzenleme, üniversitede öğrenim gören ön lisans ve lisans öğrencilerini, dolaylı olarak da vakıf/şirket üniversite yapılarıyla çalışan mali müşavirleri, insan kaynakları ve eğitim-planlama birimlerini ilgilendirmektedir. Ayrıntılı metin için Resmi Gazete incelebilir.
Duzenlemenin Icerigi
Düzenleme iki temel noktada değişiklik içermektedir: (1) tek ders ve mezuniyet için üç ders sınavlarının tanımı ve uygulama esasları, (2) kayıt dondurma başvurularının süresi.
1. Tek ders sınavı taniminda degisiklik
Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“d) Tek ders sınavı: Sınıf geçme sistemi uygulanan akademik birimlerde bir üst sınıfa geçebilmek için tek dersi kalmış öğrenciler için yapılan sınavdır.”
Bu yeni tanım ile, tek ders sınavının kapsamı netleştirilmiştir. Esas olarak:
- Sadece sınıf geçme sistemi uygulanan akademik birimlerde kullanılacağı vurgulanmıştır.
- Bir üst sınıfa geçebilmek için tek dersten başarısız olan öğrenciler için özel bir sınav hakkı tanımlanmıştır.
Not sistemi, değerlendirme ölçütleri veya sınav tekrar hakları hakkında kaynağa yansımış ek bir teknik değişiklik bulunmamaktadır; burada yalnızca tanım düzeyinde netleştirme yapılmıştır.
2. Mezuniyet icin uc ders sinavi kavraminin getirilmesi
Aynı fıkraya yeni bir (i) bendi eklenmiştir:
“i) Mezuniyet için üç ders sınavları: Bir dersin dönem sonu veya yılsonu sınavına girme şartlarını daha önce yerine getirmiş olmak kaydıyla mezun olmak için en fazla üç dersten başarısız olan öğrenciler için yapılan sınavdır. Üç ders sınavı, bütünleme/yaz okulu sınavlarından sonra, sınıf geçme sistemi uygulanan akademik birimlerde ise bütünleme sınavlarından sonra yapılır. Üç ders sınavında ders başarı notunun belirlenmesinde ara sınav notu dikkate alınmaz. Bu sınavda başarılı sayılmak için 100 tam puan üzerinden Senato tarafından belirlenen en az ders başarı notunun alınması gerekmektedir. Üç ders sınavından başarılı olamayan öğrenciler, istekleri hâlinde ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirtilen süreler içerisinde bu dersi tekrar ederler veya sonraki dönemlerde üç ders sınavı hakkını kullanabilirler. Üç dersi kalan öğrenciler, stajlarını yapmamış olsalar dahi üç ders sınavı hakkından yararlanırlar.”
Bu bentle birlikte:
- Mezuniyet aşamasında en fazla üç dersten başarısız olan öğrencilere, özel bir “mezuniyet için üç ders sınavı” hakkı tanımlanmıştır.
- Bu sınavların zamanlaması; genel olarak bütünleme/yaz okulu sınavlarından, sınıf geçme sistemi uygulanan akademik birimlerde ise bütünleme sınavlarından sonra yapılacak şekilde düzenlenmiştir.
- Üç ders sınavında ara sınav notu dikkate alınmayacağı açıkça hüküm altına alınmıştır; ders başarı notu yalnızca bu sınav üzerinden belirlenecektir.
- Başarı için, 100 tam puan üzerinden Senato tarafından belirlenecek asgari ders başarı notunun alınması gerekmektedir; rakamsal sınır yönetmelik metninde yer almadığı için ayrıca belirtilmemiştir.
- Sınavdan başarılı olamayan öğrencilere, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde öngörülen süreler içinde dersi tekrar etme veya ilerleyen dönemlerde üç ders sınavı hakkını yeniden kullanma imkânı tanınmıştır.
- Stajlarını yapmamış olsalar dahi, üç dersten kalan öğrencilerin üç ders sınavı hakkından yararlanabileceği açıkça düzenlenmiştir.
3. Kayit dondurma basvuru suresinde degisiklik
Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir:
“Kayıt dondurma başvurularının yarıyılın/yılın başlangıcından itibaren bir ay içinde yapılması gerekir.”
Bu ek cümle ile, kayıt dondurma başvurularının süresi somut olarak belirlenmiştir. Buna göre:
- Öğrencilerin kayıt dondurma taleplerini, ilgili yarıyılın veya yılın başlangıcından itibaren bir ay içinde yapmaları gerekecektir.
- Bir ay dışındaki süreler veya istisnai hâller, bu değişiklik metninde ayrı ayrı sayılmamış olup, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilecektir.
Yururluk ve Yurutme
Yönetmeliğin MADDE 3 hükmüne göre, değişiklikler yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Dolayısıyla tek ders sınavı tanımı, mezuniyet için üç ders sınavları ve kayıt dondurma başvuru süresine ilişkin hükümler, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih itibarıyla uygulanmaya başlanacaktır.
MADDE 4 uyarınca, bu Yönetmelik hükümlerini Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Rektörü yürütür. Uygulamadaki detaylar ve olası senato kararları, üniversite iç mevzuatı ve duyuruları ile somutlaşacaktır.
Vergi ve Muhasebe Acisindan Degerlendirme
Bu düzenleme, doğrudan bir vergi tebliği veya mali yükümlülük içermemekte; üniversitenin eğitim-öğretim ve sınav süreçlerine ilişkin bir iç mevzuat değişikliğidir. Bu nedenle:
- Vergi kanunları, KDV oranları veya tevkifat uygulamalarına ilişkin herhangi bir özel hüküm içermemektedir.
- Yönetmelikte harç, öğrenim ücreti, burs, katkı payı gibi mali unsurlara dair rakamsal bir değişiklik yapılmamıştır.
- Düzenleme, öğrenci statüsü, mezuniyet durumu ve kayıt dondurma süreçlerine ilişkin olduğundan, şirket/kurum bünyesinde çalışan öğrencilerin bordro, SGK ve gelir vergisi uygulamalarına dolaylı etkiler ancak somut olay bazında, ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirilebilir.
Dolayısıyla bu yönetmelik, doğrudan bir vergi hükmü içermez. Mali müşavirler açısından önem taşıyan nokta, personel veya müşterileri arasındaki öğrencilerin eğitim süreçlerinin sürelere ve haklara göre planlanmasıdır; ancak vergi ve muhasebe kayıtlarında doğrudan bir oran, tutar veya ceza değişikliği söz konusu değildir.
KDV tevkifatı, özel matrah veya indirim mekanizmaları bu metinde yer almadığından, bu düzenleme ile ilişkilendirilemez. Bu gibi konular için güncel KDV Genel Tebliği ve ilgili vergi mevzuatı ayrıca incelenmelidir. KDV hesaplamaları için KDV hesaplama araci kullanılarak genel işlemler değerlendirilebilir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mali müşavirler ve şirket/kurum yöneticileri açısından, özellikle üniversite ile ilişkili sözleşmeler, eğitim destekleri ve personel politikaları bakımından dikkat edilmesi gereken başlıca hususlar şunlardır:
- Tek ders sinavi hakki: Sınıf geçme sistemi uygulanan birimlerde tek ders sınavı hakkı, öğrencinin üst sınıfa geçişini kolaylaştırabilir. Personelin öğrenim süresi ve mezuniyet takvimi planlanırken bu hak göz önünde bulundurulmalıdır.
- Mezuniyet icin uc ders sinavi: Mezuniyet için en fazla üç dersten başarısız olan öğrencilere tanınan ek sınav hakkı, mezuniyet tarihlerini öne çekebilir veya erteleyebilir. Şirketlerin terfi, görev değişikliği veya eğitim teşvik programları bu esnekliği dikkate alarak planlanmalıdır.
- Staj durumu: Üç dersi kalan öğrencilerin stajlarını yapmamış olsalar dahi üç ders sınavı hakkından yararlanabilmesi, staj ve işyeri uygulamaları ile eşzamanlı planlamayı gerektirebilir. Özellikle şirket içi staj programları bu çerçevede yeniden gözden geçirilmelidir.
- Kayit dondurma suresi: Kayıt dondurma başvurularının yarıyılın/yılın başlangıcından itibaren bir ay içinde yapılması gerektiği hükmü, personelin eğitimine bağlı izin, yarı zamanlı çalışma veya eğitim destek süreçlerini doğrudan etkileyebilir. Öğrencilerin bu süreyi kaçırmaması için iç bilgilendirme yapılması faydalı olacaktır.
- Ilgili mevzuat baglantisi: Üç ders sınavından başarısız olan öğrencilerin, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirtilen süreler içerisinde dersi tekrar etme veya sonraki dönemlerde üç ders sınavı hakkını kullanabilmeleri, eğitim sürelerinin uzamasına neden olabilir. Bu durum, iş sözleşmelerindeki eğitim şartlı hükümler açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
Üniversite mevzuatına ilişkin güncel değişikliklerin takip edilmesi için mevzuat sayfamiz üzerinden genel mevzuat akışı izlenebilir.
Sikca Sorulan Sorular
Bu duzenleme ne zaman yururluge girdi?
Yönetmelik, MADDE 3 hükmü gereği yayımlandığı tarih olan 30 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Tek ders sinavi hangi ogrencileri kapsiyor?
Tek ders sınavı, sınıf geçme sistemi uygulanan akademik birimlerde, bir üst sınıfa geçebilmek için tek dersi kalmış öğrenciler için yapılan sınavdır.
Mezuniyet icin uc ders sinavindan faydalanma sartlari nelerdir?
Öğrencinin mezuniyet için en fazla üç dersten başarısız olması ve bu derslerin dönem sonu veya yılsonu sınavına girme şartlarını daha önce yerine getirmiş olması gerekmektedir; ara sınav notu bu sınavın başarı notu hesabında dikkate alınmaz.
Kayit dondurma basvurulari icin belirlenen sure nedir?
Kayıt dondurma başvurularının, ilgili yarıyılın veya yılın başlangıcından itibaren bir ay içinde yapılması gerekir.
Bu duzenlemenin vergi ve muhasebe acisindan dogrudan bir etkisi var mi?
Hayır, düzenleme eğitim-öğretim ve sınav süreçlerine ilişkindir ve doğrudan bir vergi hükmü içermez; olası etkiler yalnızca ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, somut olay bazında değerlendirilebilir.
Sonuc
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinin 30.06.2026 tarihli yönetmelik değişikliği ile tek ders sınavı tanımı netleştirilmiş, mezuniyet için üç ders sınavı kurumu getirilmiş ve kayıt dondurma başvuru süresi açıkça belirlenmiştir. Bu değişiklikler, öğrencilerin sınıf geçişi ve mezuniyet süreçlerini daha öngörülebilir hâle getirirken, staj ve kayıt dondurma gibi kritik eğitim kararları için zamanlama ve haklar bakımından çerçeve sunmaktadır. Mali müşavirler ve şirket yöneticileri açısından, düzenlemenin doğrudan bir vergi veya muhasebe hükmü bulunmamakla birlikte, çalışanların eğitim planlaması, terfi ve eğitim destek süreçlerinin bu yeni hak ve süreler dikkate alınarak yeniden gözden geçirilmesi yararlı olacaktır.
