Giriş
24 Haziran 2026 tarihli ve 33290 sayılı Resmî Gazete’de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan “Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile mevcut yönetmelikte önemli yenilikler getirilmiştir. Değişiklik, özellikle elektronik ortamda uygunluk belgesi uygulaması ve yazılım güncellemesi şartlarına ilişkin düzenlemeler içermektedir. Bu makalede, söz konusu değişikliğin kapsamı, yürürlük ve yürütme maddeleri ile vergi ve muhasebe açısından değerlendirmeleri ele alınacaktır.
Düzenlemenin İçeriği
Yönetmelik değişikliği ile 19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ana Yönetmeliğe Ek Madde 1 eklenmiş ve Geçici Madde 1’in onuncu fıkrası değiştirilmiştir.
1. Elektronik Ortamdaki Uygunluk Belgesi Uygulaması (Ek Madde 1)
Yeni eklenen Ek Madde 1 ile getirilen düzenlemeler şunlardır:
- İmalatçılar, elektronik ortamdaki uygunluk belgesini Araç Sicil ve Tescil Sistemi aracılığıyla Türkiye Noterler Birliğine sunmakla yükümlüdür.
- İmalatçılar ile Araç Sicil ve Tescil Sistemi arasındaki veri alışverişi, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu çerçevesinde güvence altına alınır.
- Elektronik uygunluk belgesine ilişkin veri unsurlarının temel biçimi ve yapısı, Genişletilebilir İşaretleme Dili (XML) şema yapısı ve ilkelerine göre oluşturulur.
- İmalatçılar tarafından uygunluk belgesi bilgileri elektronik ortamda iletilirken güvenli bir yerel web bağlantısı ve Türkiye Noterler Birliği tarafından belirlenen standartlaştırılmış araç bilgisi formatı kullanılır.
2. Yazılım Güncellemesi Şartları (Geçici Madde 1/10 Değişikliği)
Geçici 1 inci maddenin onuncu fıkrası değiştirilerek 7/7/2026 tarihinden itibaren aşağıdaki hüküm getirilmiştir:
- M ve N kategorisi (motorlu taşıtlar ve römorklar) araçların, yazılım güncellemesi bakımından tam araç halinde imal edilmeleri durumunda, bu Yönetmeliğin yazılım güncellemesi şartlarını sağlamamaları halinde tescili, piyasaya arzı veya hizmete girmesi yasaklanır.
- O kategorisi (römorklar) araçlar için ise imali yasaklanır.
Bu düzenleme, yazılım güncellemesi zorunluluğunu yerine getirmeyen araçların piyasaya sürülmesini engellemeyi amaçlamaktadır.
Yürürlük ve Yürütme
Madde 3 uyarınca bu Yönetmelik yayımı tarihinde (24 Haziran 2026) yürürlüğe girmiştir. Ancak yazılım güncellemesi yasağı 7/7/2026 tarihinden itibaren uygulanacaktır.
Madde 4 gereğince, bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Resmî Gazete’de yayımlanan orijinal metne buradan ulaşabilirsiniz.
Vergi ve Muhasebe Açısından
Bu düzenleme doğrudan vergi veya muhasebe kayıtlarına ilişkin bir değişiklik içermemekle birlikte, aşağıdaki dolaylı etkiler değerlendirilmelidir:
- Elektronik uygunluk belgesi uygulaması ile araç tescil işlemleri dijital ortama taşınmıştır. Bu durum, motorlu taşıtlar vergisi (MTV) mükellefiyetinin başlangıcı ve araç satış işlemlerinde noter kayıtlarına etki edebilir.
- Yazılım güncellemesi şartını sağlamayan araçların tescili yasaklandığından, bu araçların amortisman ve aktifleştirme süreçleri gecikebilir. İşletmelerin aktiflerine kaydedemediği araçlar için KDV indirimi ve amortisman ayırma işlemleri de ertelenebilir.
- İmalatçılar açısından, yazılım güncellemesi yükümlülüğünün getirdiği Ar-Ge harcamaları ve teknik uyum maliyetleri kurum kazancının tespitinde dikkate alınmalıdır.
Detaylı mevzuat bilgisi için Mevzuat sayfamızı ziyaret edebilir, araç işlemleriyle ilgili araçlarımız için Araçlar bölümümüze göz atabilirsiniz.
Dikkat Edilecekler
- Elektronik uygunluk belgesi sadece Araç Sicil ve Tescil Sistemi üzerinden Türkiye Noterler Birliği’ne sunulacaktır. İmalatçıların bu sisteme entegrasyonu sağlaması zorunludur.
- 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında veri alışverişinin güvenliği sağlanmalıdır.
- XML şema yapısı ve standartlaştırılmış araç bilgisi formatına uygunluk, veri iletiminin geçerliliği için kritiktir.
- 7/7/2026 tarihi itibarıyla yazılım güncellemesi şartlarını sağlamayan M, N ve O kategorisi araçların piyasaya arzı yasaklanacaktır. İmalatçılar ve ithalatçılar bu tarihe kadar uyum sağlamalıdır.
- Yönetmelik değişikliği, tip onayı sürecini etkilediğinden, araç üreticilerinin ve yetkili temsilcilerinin mevcut belgelerini güncellemesi gerekebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Elektronik uygunluk belgesi uygulaması hangi araçları kapsıyor?
Düzenleme, ana Yönetmelik kapsamındaki tüm motorlu araçlar, römorklar, aksam, sistem ve ayrı teknik ünitelerini kapsamaktadır. İmalatçılar, bu araçlar için elektronik uygunluk belgesini Türkiye Noterler Birliği’ne sunmakla yükümlüdür.
Yazılım güncellemesi şartını sağlamayan araçların tescili ne zaman yasaklanıyor?
7/7/2026 tarihinden itibaren M ve N kategorisi araçların tescili, piyasaya arzı veya hizmete girmesi; O kategorisi araçların ise imali yasaklanacaktır.
Bu düzenleme vergi mükelleflerini nasıl etkiler?
Doğrudan vergi yükümlülüğü getirmese de, araç tescil sürecinin dijitalleşmesi MTV mükellefiyet başlangıcı ve noter işlemleri üzerinde etkili olabilir. Ayrıca yazılım güncellemesi şartını sağlamayan araçların aktifleştirilememesi, amortisman ve KDV indirimi süreçlerini geciktirebilir.
Elektronik uygunluk belgesi için hangi teknik altyapı gerekiyor?
İmalatçıların XML şema yapısına uygun veri hazırlaması, güvenli yerel web bağlantısı kullanması ve Türkiye Noterler Birliği tarafından belirlenen standart formatı uygulaması gerekmektedir. Ayrıca 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun elektronik imza kullanılmalıdır.
Sonuç
24 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan bu yönetmelik değişikliği, motorlu araçların tip onayı ve piyasa gözetimi sürecinde dijital dönüşümü hızlandırmakta ve yazılım güncellemesi zorunluluğu ile güvenlik standartlarını artırmaktadır. İmalatçılar, ithalatçılar ve araç sahipleri için 7/7/2026 tarihi kritik bir eşik olup, uyum sürecinin tamamlanması büyük önem taşımaktadır. Vergi ve muhasebe açısından dolaylı etkilerin izlenmesi ve gerekli kayıt düzenlemelerinin yapılması önerilir.