Kedi ve Köpek Mamasında KDV Oranı 2026: Veteriner Klinikleri ve Satış Noktaları İçin Rehber

Kedi ve Köpek Mamasında KDV Oranı 2026: Veteriner Kliniklerinde Mama ve Yem Satışında Uygulama

Giriş ve Arka Plan

Türkiye’de kedi ve köpek mamalarına uygulanacak katma değer vergisi (KDV) oranı, uzun süredir hem petshop ve veteriner klinikleri hem de e-ticaret işletmeleri açısından tereddüt yaratmaya devam eden bir konudur. Evcil hayvan sahipliğinin artması, mama pazarının büyümesi ve girdi maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle, bu ürünlere uygulanan KDV oranı doğrudan nihai satış fiyatını etkileyen önemli bir unsur haline gelmiştir. Güncel mevzuata göre, kedi ve köpek mamaları indirimli oran listelerinde yer almadığı sürece genel KDV oranına tabidir.

KDV oranları, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 28’inci maddesi uyarınca çıkarılan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) ve bu Karara ekli I ve II sayılı listeler çerçevesinde belirlenmektedir. Bu sistemde; I sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için indirimli oran, II sayılı listede yer alanlar için daha yüksek ama yine indirimli oran, listelerde yer almayan tüm diğer işlemler için ise genel oran uygulanır. Daha sonra çıkarılan Cumhurbaşkanı Kararları ile bu oranlar güncellenmiş; genel oran güncel olarak %20, indirimli oranlardan biri ise %10 olarak uygulanmaya başlanmıştır. (Genel oran ve indirimli oran düzeylerine ilişkin bilgi, güncel KDV oranları düzenlemelerine dayanmaktadır.)

Kedi ve köpek mamaları, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) itibarıyla “2309.10 – kedi veya köpek maması (perakende satılacak hale getirilmiş)” pozisyonu altında sınıflandırılmakta; bu pozisyon, yemlere ilişkin KDV istisnası ve indirimli oran düzenlemelerinde açıkça hariç tutulmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın çeşitli özelgelerinde de, kedi ve köpek mamalarının I ve II sayılı listelerde yer almadığı, bu nedenle genel KDV oranına tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu çerçevede 2026 itibarıyla kedi-köpek maması satışlarında, indirimli oran listelerinde özel bir düzenleme yapılmadığı sürece genel oran (%20) uygulanmaya devam etmektedir.

Veteriner klinikleri ve petshoplar açısından asıl önemli husus, işyerinin niteliğine göre değil, satılan malın veya hizmetin mevzuattaki sınıflandırmasına göre oran belirlenmesidir. Başka bir ifadeyle, aynı faturada hem muayene, aşı gibi hizmetler hem de mama, tasma gibi ürün satışları yer alsa dahi, her bir kalem için KDV oranı kendi hukuki niteliğine göre ayrı ayrı saptanmalıdır. Bu da belge düzeni, muhasebe kayıtları ve vergi incelemeleri açısından dikkat gerektiren teknik bir alan yaratmaktadır.

Düzenlemenin Detayları

Güncel mevzuat sistematiğinde KDV oranları üç ana kategori altında toplanmaktadır: I sayılı listede yer alan teslimler için en düşük indirimli oran, II sayılı listede yer alan teslimler için daha yüksek indirimli oran ve listelerde yer almayan işlemler için genel oran. İlgili BKK ve devamındaki düzenlemeler çerçevesinde, 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile genel oran %20, indirimli oranlardan biri %10 olarak belirlenmiştir. (Eski dönemde %18–%8–%1 şeklindeki yapı zaman içinde güncellenmiştir.)

Kedi ve köpek mamalarının KDV oranı, esasen iki temel noktadan kaynaklanmaktadır:

• İndirimli oran listelerinde yer almaması: Kedi-köpek mamaları, 2007/13033 sayılı BKK eki I ve II sayılı listelerde açıkça sayılan ürünler arasında değildir.
• Yem istisnasından hariç tutulması: 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 13/ı maddesi uyarınca bazı yemlerin teslimi KDV’den istisna edilmiştir; ancak bu maddede “her türlü fenni karma yemler (kedi-köpek mamaları hariç)” ibaresi açıkça yer almaktadır. Bu nedenle kedi-köpek mamaları yem istisnasına da girmemektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın konuya ilişkin özelgelerinde, TGTC’nin 2309.10 tarife pozisyonunda tanımlanan kedi-köpek mamalarının I ve II sayılı listelerde yer almadığı, dolayısıyla ithal veya yurt içi teslimlerinde genel oran uygulanması gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Daha eski özelgelerde genel oran %18 olarak belirtilmiş olmakla birlikte, oran yapısı güncellendiğinde kedi-köpek mamaları da yeni genel orana (güncel durumda %20) tabi hale gelmiştir. Dolayısıyla 2026 yılı itibarıyla kedi ve köpek mamalarının tesliminde uygulanan KDV oranı %20’dir.

Burada önemli bir ayrım, hayvan yemi ile evcil hayvan maması arasındaki farktır. KDV Kanunu’nun 13/ı maddesi kapsamındaki yem istisnasına, balık unu, et unu, kemik unu, tam yağlı soya, çeşitli kaba yemler ve “her türlü fenni karma yemler (kedi-köpek mamaları hariç)” gibi ürünler dahil edilmiştir. Buna karşılık, perakende satışa sunulan kedi ve köpek mamaları, evcil hayvan beslenmesine yönelik tüketim ürünü niteliğinde olduğu için bu istisna kapsamına alınmamış; genel orana tabi bırakılmıştır.

Buna paralel olarak, TBMM’ye zaman zaman kedi-köpek mamalarında KDV oranının düşürülmesine yönelik kanun teklifleri verilmekte, örneğin bazı tekliflerde KDV oranının %10’a indirilmesi önerilmektedir. Ancak bu tür teklifler yasalaşmadıkça KDV oranını değiştirmez. 2026 itibarıyla yürürlükte olan düzenleme çerçevesinde, herhangi bir yeni kanun veya Cumhurbaşkanı Kararı ile özel bir indirim yapılmadığı sürece kedi ve köpek mamaları açısından geçerli oran yine genel oran olan %20’dir.

Bütün bu çerçevede, veteriner klinikleri, petshoplar, e-ticaret siteleri ve toptancılar için geçerli temel kural şu şekilde özetlenebilir: Kedi maması, köpek maması, ödül maması, yaş mama, kuru mama, diyet mama, vitamin destekli mama vb. evcil hayvan mamalarında, indirimli oran listelerinde özel bir düzenleme olmadığı sürece %20 KDV uygulanır.

Uygulamada KDV Oranı Nasıl Belirleniyor?

KDV oranı tespitinde ana ilke, kimin sattığı değil ne satıldığının esas alınmasıdır. KDV mevzuatında oran, mal veya hizmetin hukuki niteliği, GTİP sınıflandırması ve indirimli oran listelerinde yer alıp almadığına göre belirlenir. Dolayısıyla bir veteriner kliniğinin mama satması, mamaya uygulanacak oranı klinik hizmetinin oranına dönüştürmez; mama satışı bağımsız bir mal teslimidir.

Veteriner kliniklerinde aynı anda şu işlemler söz konusu olabilir:

• Muayene, teşhis ve tedavi hizmetleri
• Aşı, operasyon, tetkik-tahlil hizmetleri
• Kedi-köpek maması satışı
• Vitamin, takviye, ilaç niteliğinde ürün satışı
• Tasma, oyuncak, kedi kumu, taşıma çantası gibi aksesuar satışları

KDV uygulamasında her bir kalem için oran ayrı ayrı değerlendirilmeli, faturada da bu kalemler ayrı satırlar halinde gösterilmelidir. Hizmet bedelinin, mal satışları ile karıştırılması; tüm tutarın tek satırda “veterinerlik hizmeti” gibi bir ifade altında gösterilmesi, oran hatası ve belge düzeni yönünden ciddi riskler doğurabilir.

Aşağıdaki tablo, veteriner klinikleri ve benzeri işletmeler açısından yaygın işlem türlerini özetlemektedir:

Özellikle karma ürün satan işletmelerde (örneğin hem yem hem mama satan bayiler, hem klinik hem petshop bölümü olan işletmeler) aynı stok kodu altında farklı KDV oranına tabi malların takip edilmesi, denetimlerde ciddi sorunlar yaratmaktadır. Bu nedenle stok kartları, barkodlar ve muhasebe hesapları KDV oranı bazında ayrıştırılmalıdır.

Uygulamada Muhasebe Kayıtları ve Süreç

Veteriner klinikleri ve petshoplar açısından, kedi-köpek mamasında %20 KDV uygulaması, hem satış tarafı hem de alış (girdi) tarafı için doğru muhasebe kayıtlarını gerektirir. Aşağıda, tek düzen hesap planı çerçevesinde temel kayıt mantığı özetlenmektedir.

1) Kedi-köpek maması alışı (ticari mal alımı)

Örnek: Bir petshop, toptancıdan 100.000 TL + %20 KDV tutarında kedi maması satın almaktadır.

• Mal bedeli: 100.000 TL
• KDV (%20): 20.000 TL
• Toplam fatura: 120.000 TL

Muhasebe kaydı (peşin alış varsayımıyla):

153 Ticari Mallar 100.000 TL
191 İndirilecek KDV 20.000 TL
    100 Kasa / 320 Satıcılar 120.000 TL

Burada indirilecek KDV, mükellefin genel esaslar çerçevesinde indirim hakkına sahip olduğu KDV’dir. Petshop veya klinik, bu malları KDV’ye tabi teslimlerinde kullanmakta olduğundan KDV indirimine engel bir durum bulunmamaktadır.

2) Kedi-köpek maması satışı (perakende/toptan)

Örnek: Aynı işletme, söz konusu mamaları perakende olarak 150.000 TL + %20 KDV bedelle satmaktadır.

• Satış bedeli (KDV hariç): 150.000 TL
• KDV (%20): 30.000 TL
• Toplam: 180.000 TL

Satış kaydı:

100 Kasa / 120 Alıcılar 180.000 TL
    600 Yurtiçi Satışlar 150.000 TL
    391 Hesaplanan KDV 30.000 TL

Stok çıkışı (maliyet kaydı):

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti XX
    153 Ticari Mallar XX

Maliyet tutarı, işletmenin stok değerleme yöntemine (FIFO, ağırlıklı ortalama vb.) göre belirlenecektir.

3) Veterinerlik hizmeti ile birlikte mama satışı

Örnek: Bir klinik; 1.000 TL (KDV hariç) muayene, 500 TL (KDV hariç) kedi maması satışı yapmaktadır. Muayene hizmetine, ilgili mevzuat uyarınca indirimli oran (%10) uygulanabildiği; mama satışına ise genel oran (%20) uygulandığı varsayılsın.

• Muayene hizmet bedeli: 1.000 TL
• Muayene KDV (%10): 100 TL
• Mama satış bedeli: 500 TL
• Mama KDV (%20): 100 TL
• Toplam fatura: 1.700 TL

Faturada gösterim (önerilen):

• Satır 1: “Veteriner muayene hizmeti” – 1.000 TL + 100 TL KDV (%10)
• Satır 2: “Kedi maması” – 500 TL + 100 TL KDV (%20)

Muhasebe kaydı:

100 Kasa / 120 Alıcılar 1.700 TL
    600 Yurtiçi Satışlar (Hizmet) 1.000 TL
    600 Yurtiçi Satışlar (Mam. Satışı) 500 TL
    391 Hesaplanan KDV 200 TL

Bu ayrıştırma yapılmadığında, örneğin tamamı %10 oranla faturalandırıldığında hem eksik KDV beyanı hem de yanlış oran kullanımı nedeniyle tarhiyat ve ceza riski doğacaktır.

Örnek Senaryolar ve Hesaplamalar

Uygulamadaki riskleri görebilmek için birkaç detaylı örnek senaryo üzerinde durmak yararlı olacaktır.

Senaryo 1: Petshop perakende satışında KDV hesaplaması

Bir petshop, ay içinde aşağıdaki satışları yapmıştır:

• Kedi maması satışları (KDV hariç): 80.000 TL
• Köpek maması satışları (KDV hariç): 60.000 TL
• Kedi kumu, tasma vb. aksesuar satışları (KDV hariç): 40.000 TL

Tüm bu ürünlerin genel orana tabi olduğu varsayımıyla %20 KDV uygulanacaktır.

• Mama satışları toplamı: 140.000 TL
• Aksesuar satışları: 40.000 TL
• Toplam KDV hariç ciro: 180.000 TL
• Toplam hesaplanan KDV (%20): 36.000 TL
• KDV dahil toplam hasılat: 216.000 TL

Muhasebe kaydı:

100 Kasa / 120 Alıcılar 216.000 TL
    600 Yurtiçi Satışlar (Mamalar) 140.000 TL
    600 Yurtiçi Satışlar (Aksesuar) 40.000 TL
    391 Hesaplanan KDV 36.000 TL

Senaryo 2: Karma işletmede yem ve mama satışlarının karışması

Bir işletme hem büyükbaş-küçükbaş yemleri hem de kedi-köpek mamaları satmaktadır. KDVK 13/ı maddesi kapsamındaki belirli yemler, belirli koşullarla KDV’den istisna iken, kedi-köpek mamaları genel orana tabidir. Ay içindeki satışlar:

• Büyükbaş yem satışları (istisna kapsamında, KDV hariç): 200.000 TL
• Kedi-köpek maması satışları (KDV hariç): 100.000 TL

Doğru uygulama:

• Yem satışları için KDV hesaplanmaz (istisna koşulları sağlanıyorsa; faturada KDV istisnası nedeni belirtilir).
• Kedi-köpek maması satışları için %20 KDV hesaplanır.

Kedi-köpek mamalarında KDV:

• KDV hariç tutar: 100.000 TL
• KDV (%20): 20.000 TL
• KDV dahil: 120.000 TL

Toplam faturalandırılan tutar: 200.000 TL (yem, KDV’siz) + 120.000 TL (mama, KDV dahil) = 320.000 TL. Hesaplanan KDV sadece 20.000 TL’dir.

Yanlış uygulamada, tüm satışlar “yem” olarak değerlendirilip KDV’siz işlem yapılırsa, kedi-köpek mamaları için hesaplanması gereken %20 KDV beyan edilmemiş olur. Denetim veya incelemede ürün bazında ayrıştırma yapılması halinde hem vergi aslı hem de vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle karşılaşılabilir.

Senaryo 3: Veteriner kliniği – paket hizmet ve mama satışı

Bir klinik, “Yıllık Sağlık Paketi” adı altında aşağıdaki unsurları içeren bir paket satmaktadır:

• Yıllık 2 muayene
• Temel aşılar
• Rutin kontroller
• İlk paket kedi maması (5 kg)

Paket bedeli: 3.000 TL (KDV hariç). İşletme, sözleşmede paketin bileşenlerini ayrı ayrı fiyatlandırmıştır:

• Hizmet bileşenleri (muayene, aşı vb.): 2.400 TL
• Mama bileşeni: 600 TL

Hizmet bileşeninin indirimli oran (%10), mama bileşeninin genel oran (%20) kapsamında olduğu varsayımıyla KDV hesaplaması şu şekildedir:

• Hizmet KDV’si: 2.400 x %10 = 240 TL
• Mama KDV’si: 600 x %20 = 120 TL
• Toplam KDV: 360 TL
• KDV dahil toplam: 3.360 TL

Faturada ayrı satırlarla gösterim, denetim açısından hayati önem taşır. Paketi tek bir satırda, örneğin “Yıllık sağlık paketi” olarak %10 KDV ile faturalamak, mamaya isabet eden kısım açısından eksik KDV doğurur ve risk yaratır.

Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Kedi ve köpek mamasında KDV uygulamasında özellikle şu kritik hususlara dikkat edilmelidir:

1. Ürünün gerçek mahiyeti esas alınmalıdır.
   Faturada “yem” yazılması, ürünü otomatik olarak yem istisnasına sokmaz. Ürün gerçekte evcil hayvan maması ise ve GTİP bazında 2309.10 pozisyonunda yer alıyorsa, KDV oranı genel oran (%20) olarak uygulanmalıdır. Vergi incelemelerinde ürünün fiili niteliği, ambalajı ve ticari sunumu esas alınmaktadır.
2. Kedi-köpek maması yem istisnası dışında tutulmuştur.
   KDV Kanunu’nun 13/ı maddesinde “her türlü fenni karma yemler (kedi-köpek mamaları hariç)” ifadesi açıkça yer aldığından, bu ürünlerin KDV’den istisna tutulması mümkün değildir. İstisna kapsamındaki yemlerle birlikte satılsa dahi, mamaya ilişkin kısım için ayrı KDV hesaplanmalıdır.
3. Hizmet ve mal satışları faturada ayrıştırılmalıdır.
   Veteriner kliniklerinde muayene, aşı vb. hizmetler ile mama ve aksesuar satışları aynı faturada olabilir; ancak her birinin KDV oranı farklılık gösterebileceğinden, satır bazında ayrıştırma yapılmaması hem oran hatasına hem de belge düzeni sorununa yol açar.
4. Stok ve muhasebe hesapları KDV oranına göre yapılandırılmalıdır.
   Karma ürün satan işletmelerde, aynı stok kartı altında hem yem hem mama takip edilmesi çok ciddi risk taşır. Stok kartları, barkodlar ve muhasebe hesapları; yemler, kedi-köpek mamaları, aksesuarlar vb. için ayrı ayrı oluşturulmalıdır. Böylece hem beyanname düzenlenmesi hem de olası incelemelerde savunma kolaylaşır.
5. Kanun teklifleri, yasalaşmadıkça oranı değiştirmez.
   TBMM’ye kedi-köpek mamalarında KDV oranının düşürülmesi yönünde verilen teklifler, resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe giren bir kanun veya Cumhurbaşkanı Kararı haline gelmedikçe fiili uygulamayı değiştirmez. Uygulamada her zaman yayım tarihine ve yürürlük hükmüne sahip mevzuat esas alınmalıdır.
6. İade taleplerinde oran ayrımı hayati önemdedir.
   İhracata konu mamalar, özel oranlı teslimler veya indirimli oranlı hizmetlerle birlikte paket satışlarda KDV iadesi talep ediliyorsa, hangi kaleme hangi oran uygulandığı ve yüklenilen KDV’nin ayrıştırılması iade sürecinin en kritik noktalarından biridir. Yanlış oran, iade talebinin reddi veya eksiltilmesiyle sonuçlanabilir.
7. Fiyat etiketleri ve bilgi notlarında KDV dahil/doğru oran bilgisi yer almalıdır.
   Perakende satış yapan işletmelerde, fiyat etiketlerinde KDV dahil fiyatın yanında ürünün genel orana tabi olduğu bilgisinin iç sistemlerde doğru tanımlanması gerekir. Özellikle online satış platformlarında ürün KDV kodlarının hatalı tanımlanması sık görülen bir hatadır.

Mali Müşavirler İçin Yapılması Gerekenler

Mali müşavirler ve muhasebe sorumluları açısından kedi-köpek mamalarında KDV uygulamasını yönetmek, sadece oran bilgisini bilmekten ibaret değildir. Aşağıdaki adımlar uygulamada yol gösterici olacaktır:

• 1) Müşteri portföyünü sınıflandırın.
  Veteriner klinikleri, petshoplar, yem bayileri, karma gıda ve tarım işletmeleri gibi müşterileriniz içinde kedi-köpek maması satışı yapanları tespit edin. Bu işletmelerin stok yapısını, ürün gamını ve satış kanallarını (fiziki mağaza, e-ticaret, toptan/perakende) analiz edin.
• 2) Stok kartlarını ve ürün kodlarını gözden geçirin.
  Kedi-köpek mamalarının barkod ve stok kartlarında GTİP bilgisi, KDV oranı, ürün türü (mama, yem, aksesuar vb.) açık şekilde yer almalıdır. Yem istisnasına tabi ürünlerle kedi-köpek mamalarının karışmasını engellemek için farklı kodlama sistemleri kullanın.
• 3) Fatura tasarımını ve ERP/entegrasyon ayarlarını kontrol edin.
  Veteriner kliniklerinde ve petshoplarda kullanılan yazılım sistemlerinde; hizmet ve mal satışı satırlarının ayrı gösterilebilmesi, her satıra farklı KDV oranı uygulanabilmesi ve bu ayrımın muhasebeye doğru aktarılması sağlanmalıdır. Gerekiyorsa yazılım firmasıyla koordineli bir kontrol listesi oluşturun.
• 4) Personel eğitimleri düzenleyin.
  Satış personeli, kasa görevlileri ve stok sorumluları; kedi-köpek mamasının yem istisnası kapsamında olmadığını, genel oran (%20) uygulandığını, faturada ve fişte doğru ürün seçiminin önemini bilmeli. Kısa yazılı prosedürler ve örneklerle bu bilgiyi pekiştirin.
• 5) Dönemsel KDV oranı ve mevzuat kontrolü yapın.
  Her yıl veya önemli mevzuat değişikliklerinden sonra, kedi-köpek mamalarına ilişkin KDV oranında bir değişiklik olup olmadığını kontrol edin. Özellikle Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Cumhurbaşkanı kararlarını ve KDV Genel Uygulama Tebliği’ndeki olası güncellemeleri takip edin.
• 6) İç denetim ve örnek incelemeler yapın.
  Seçilen aylarda örnek faturaları, stok hareketlerini ve KDV beyannamesi ile bağını test edin. Özellikle yem/mama karışıklığı olabilecek işletmelerde ürün bazında örnekleme yaparak oranların doğruluğunu kontrol edin. Gerekirse düzeltme beyannameleriyle riskleri erken aşamada giderin.
• 7) Müşteriyi yazılı olarak bilgilendirin.
  Özellikle yem ve mama satışını birlikte yapan işletmelere, kedi-köpek mamalarının genel orana tabi olduğu ve yem istisnasından hariç tutulduğu konusunda özet bir bilgi notu hazırlayıp iletin. Böylece ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda mesleki sorumluluğunuzu da korumuş olursunuz.

Sık Sorulan Sorular

Soru 1: Kedi ve köpek mamasının KDV oranı her yerde aynı mı? Veteriner kliniğinde satılırsa oran düşer mi?

Yanıt: KDV oranı belirlenirken esas olan satıcının kim olduğu değil, satılan malın hukuki niteliği ve mevzuattaki sınıflandırmasıdır. Kedi-köpek mamaları indirimli oran listelerinde yer almadığı ve yem istisnasından hariç tutulduğu için, veteriner kliniklerinde satılsa da petshopta satılsa da e-ticaret yoluyla satılsa da genel KDV oranı (%20) uygulanır. Veterinerlik hizmetlerinde indirimli oran gündeme gelebilse de mama satışı bağımsız mal teslimi olduğundan kendi oranına tabidir.

Soru 2: Evcil hayvan maması ile hayvan yemi KDV açısından aynı değil mi?

Yanıt: Hayır. KDV Kanunu’nun 13/ı maddesi, belirli yemleri KDV’den istisna tutarken “her türlü fenni karma yemler (kedi-köpek mamaları hariç)” ifadesini kullanmaktadır. Dolayısıyla büyükbaş, küçükbaş, kanatlı veya balık yemleri, Kanun ve ilgili listeler kapsamındaki şartlar sağlandığında istisna kapsamında değerlendirilebilir; buna karşılık perakende satışa sunulan kedi-köpek mamaları evcil hayvan beslenmesine yönelik tüketim ürünü olarak genel orana tabidir.

Soru 3: Faturada sadece “yem” yazarsam ve ürün gerçekte kedi maması ise, yem istisnasını uygulayabilir miyim?

Yanıt: Hayır. Vergi hukukunda belgede yazan ifade değil, işlemin gerçek mahiyeti esastır. Ürün gerçekte kedi-köpek maması ise ve GTİP olarak 2309.10 pozisyonunda sınıflanıyorsa, yem istisnası uygulanamaz; genel oran (%20) KDV hesaplanmalıdır. Faturada sadece “yem” yazılması, incelemede daha da olumsuz değerlendirilebilir ve yanlış beyan olarak nitelendirilebilir.

Soru 4: Kedi-köpek mamalarında KDV oranının düşürülmesine yönelik kanun teklifi verildi, şu anda %10 uygulayabilir miyiz?

Yanıt: Kanun teklifleri, Resmî Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe giren bir kanun veya Cumhurbaşkanı Kararı haline gelmedikçe hukuki sonuç doğurmaz. TBMM’de kedi-köpek mamalarında KDV oranının %10 olarak uygulanmasını öngören teklifler bulunsa da, bu teklifler yasalaşmadığı sürece uygulamadaki oran değişmez. Güncel mevzuat çerçevesinde, kedi ve köpek mamalarında uygulanacak oran genel oran olan %20’dir.

Soru 5: Aynı faturada hem muayene hem mama satışı var. Tek bir oran uygulayıp ortalama bir KDV yazabilir miyiz?

Yanıt: Hayır. KDV uygulamasında her işlem kendi niteliğine göre ayrı değerlendirilmelidir. Muayene, aşı, tedavi gibi veterinerlik hizmetleri için belirlenebilecek KDV oranı ile mama, oyuncak, kedi kumu gibi malların KDV oranı farklıdır. Faturada her bir kalem ayrı satırda gösterilmeli ve kendi oranı uygulanmalıdır. Aksi halde hem oran hatası hem de belge düzenine aykırılık söz konusu olur.

Sonuç ve Değerlendirme

Kedi ve köpek mamalarında KDV oranı, hem evcil hayvan sahipleri hem de bu ürünleri satan işletmeler açısından doğrudan fiyat ve maliyet etkisi olan kritik bir unsurdur. Güncel mevzuat çerçevesinde, kedi-köpek mamaları indirimli oran listelerinde yer almadığı ve yem istisnasından açıkça hariç tutulduğu için genel KDV oranına, yani %20 oranına tabidir. Bu oran; veteriner klinikleri, petshoplar, yem bayileri, marketler ve e-ticaret platformları dahil olmak üzere tüm satış kanallarında aynen geçerlidir.

Uygulamada yaşanan en büyük sorun, hayvan yemi ile evcil hayvan mamasının karıştırılmasıdır. KDV Kanunu’nun 13/ı maddesiyle getirilen yem istisnası; tarımsal üretim ve hayvancılık sektörünü desteklemeye dönük özel bir düzenleme olup, kedi-köpek mamaları bu istisna kapsamına bilinçli olarak dahil edilmemiştir. Buna rağmen faturada sadece “yem” ifadesi kullanılması veya stok kartlarında yeterli ayrım yapılmaması, incelemelerde önemli tarhiyatlara yol açabilmektedir.

Mali müşavirler ve işletmeler için doğru yaklaşım; ürün bazında GTİP ve KDV oranı tespiti yapmak, hizmet ve mal satışlarını belgelerde ayrıştırmak, yazılım ve muhasebe altyapısını buna göre yapılandırmak ve mevzuat değişikliklerini düzenli olarak izlemektir. Böylece hem mükellefler gereksiz vergi risklerinden korunacak hem de sektörde sağlıklı bir fiyatlama ve rekabet ortamı sürdürülebilecektir.

Yasal Dayanaklar

Kedi ve köpek mamalarında KDV oranının tespitinde başlıca yasal dayanaklar şunlardır:

• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
  
  • Madde 28: KDV oranlarının tespiti ve indirimli oranlı işlemlerin belirlenmesi için Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanına verilen yetki.
  • Madde 13/ı: Yem teslimlerine ilişkin KDV istisnası; “her türlü fenni karma yemler (kedi-köpek mamaları hariç)” ibaresi.
• 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
  Bu Karar eki I ve II sayılı listelerde yer alan teslim ve hizmetler için indirimli oranların belirlenmesi; listede kedi-köpek mamalarının yer almaması.
• KDV oranlarına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararları
  Genel KDV oranının %20, indirimli oranlardan birinin %10 olarak belirlenmesine ilişkin güncel düzenlemeler.
• KDV Genel Uygulama Tebliği
  
  • Yem istisnasının kapsamı ve uygulama usulleri (II/B-11 bölümü başta olmak üzere).
  • İstisna uygulamalarında alt sınır ve fatura düzenine ilişkin açıklamalar (II/B-18).
• Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri
  
  • Kedi-köpek maması, balık yemi ve kuş yemi satışlarında uygulanacak KDV oranına ilişkin özelgeler; 2309.10 GTİP altında sınıflanan kedi-köpek mamalarının I ve II sayılı listelerde yer almadığı, bu nedenle genel orana tabi olduğu yönündeki idare görüşü.
  • Balık yemi ve diğer yemlerde KDV oranı ve yem istisnasının kapsamı hakkında özelgeler.
• Gümrük Tarife Cetveli (TGTC)
  23.09 faslında yer alan “hayvan gıdası olarak kullanılan müstahzarlar” başlığı altında 2309.10 GTİP: “Kedi veya köpek maması (perakende satılacak hale getirilmiş)”.
• TBMM Kanun Teklifleri
  Kedi-köpek mamalarında KDV oranının %10’a indirilmesine yönelik verilmiş teklif metinleri; oran değişikliğinin gerçekleşmesi için kanunlaşma ve Resmî Gazete’de yayımlanma zorunluluğu.