Giriş
Sağlık Bakanlığı, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sunumunu ve koordinasyonunu yeniden düzenleyen “Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik” 23 Haziran 2026 tarihli ve 33289 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmelik; hizmet birimlerinin kuruluşu, personel standartları, veri kayıt sistemleri ve denetim mekanizmaları gibi pek çok alanda kapsamlı düzenlemeler getirmektedir. Bu makalede, yönetmeliğin içeriği, yürürlük ve yürütme hükümleri ile vergi ve muhasebe açısından dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınacaktır.
Düzenlemenin İçeriği
Yönetmelik toplam 26 maddeden oluşmakta olup, başlıca şu bölümleri kapsamaktadır:
- Amaç ve Kapsam (Madde 1-2): Yönetmelik, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin çağın gereklerine uygun olarak geliştirilmesini amaçlamakta; Sağlık Bakanlığı, üniversiteler, belediyeler ve özel sağlık kuruluşlarındaki palyatif bakım hizmetleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında sunulan evde sağlık hizmetlerini kapsamaktadır.
- Tanımlar (Madde 4): Evde sağlık hastası, palyatif bakım hastası, ESKOM (Evde Sağlık Koordinasyon Merkezi), ESHİM (ESH İletişim Merkezi), YAŞAM (Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri) ve palyatif kritik bakım gibi temel kavramlar netleştirilmiştir.
- Komisyon Yapılanması (Madde 5-7): Merkez Komisyonu, Yürütme Komisyonu ve Tescil Komisyonu olmak üzere üç farklı komisyon oluşturulmuştur.
- Evde Sağlık Hizmet Birimleri (Madde 8-11): Her kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı bölgesi için bir merkezi ESH birimi kurulması, uydu birimler açılabilmesi, ESH araçlarının donanımı ve acil durumlarda 112 ile koordinasyon düzenlenmiştir.
- Hizmet Sunum Süreçleri (Madde 14-17): Başvuru yöntemleri (e-Nabız, ESHİM, doğrudan başvuru, aile hekimi), ilk ev ziyareti süresi (en geç 3 gün), hizmet türleri (sürekli/süreli) ve hizmetin sonlandırılmasına ilişkin kurallar belirlenmiştir.
- Palyatif Bakım Hizmetleri (Madde 18-25): Yatak kapasitesi oranları, servis yapılanması, personel standartları ve yoğun bakım ile palyatif bakım arasındaki geçiş süreçleri düzenlenmiştir.
Yönetmelikte ayrıca, kimsesiz veya ihmal riski altındaki kişiler için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirim zorunluluğu getirilmiş; eczacı danışmanlığı, akılcı ilaç kullanımı gibi konulara da yer verilmiştir.
Yürürlük ve Yürütme
Yönetmeliğin yürürlük maddesi (Madde 26) şu şekildedir: “Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” Yani 23 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüktedir. Yürütme maddesi ise: “Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.” şeklindedir.
Vergi ve Muhasebe Açısından
Yönetmelik doğrudan vergi veya muhasebe düzenlemesi getirmemekle birlikte, sağlık hizmeti sunan kurum ve kuruluşların aşağıdaki hususlara dikkat etmesi gerekmektedir:
- KDV İstisnası: Sağlık Bakanlığı’nca ruhsatlandırılan sağlık kuruluşlarında sunulan teşhis ve tedavi hizmetleri, KDV Kanunu’nun 17/2-a maddesi kapsamında KDV’den istisnadır. Ancak yönetmelikle kurulan birimlerin bu kapsamda değerlendirilmesi için Bakanlıkça tescil edilmiş olması şarttır (bkz. Mevzuat).
- Gelir Vergisi Stopajı: Hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personele yapılan ödemeler üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi uyarınca stopaj yapılması gerekmektedir.
- Muhasebe Kayıtları: Yönetmelik kapsamında oluşturulan ESKOM, ESHİM ve YAŞAM birimlerine ilişkin giderler, ilgili sağlık tesisinin muhasebe kayıtlarında doğru hesap sınıflarına (örneğin 740 Hizmet Üretim Maliyeti) kaydedilmelidir.
- Amortisman: ESH araçları ve tıbbi cihazlar, Vergi Usul Kanunu’nun 313. maddesi kapsamında amortismana tabi kıymetlerdir. Araç takip sistemleri de aktifleştirilerek ilgili oranlar üzerinden amortismana tabi tutulmalıdır.
- Sigorta Primleri: Yönetmelikte belirtilen personel standartlarına uygun olarak çalıştırılan tüm personel için Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigorta bildirimi yapılması zorunludur.
Dikkat Edilecekler
- Tescil Süresi: Yönetmelikte belirtilen tescil başvurularının en geç 30 gün içinde tamamlanması gerekmektedir. Aksi halde hizmet sunumuna başlanamaz.
- Personel Sertifikasyonu: Palyatif bakım personeli için getirilen sertifikasyon koşulu, yeni açılan servisler için 5 yıl, mevcut birimler için yönetmeliğin yayımından itibaren 5 yıl içinde tamamlanmalıdır.
- Veri Kaydı: Tüm personel mesai saatleri ve görev planları ESYS (Elektronik Sağlık Yönetim Sistemi) üzerinden kayıt altına alınmalıdır.
- Bildirim Yükümlülüğü: Kimsesiz veya ihmal riski altındaki hastalar için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirim yapılması zorunludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Yönetmelik hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Yönetmelik, 23 Haziran 2026 tarihinde yayımlandığı anda yürürlüğe girmiştir.
Evde sağlık hizmeti başvurusu nasıl yapılır?
Başvurular e-Nabız, ESHİM (08.00-22.00), doğrudan başvuru veya aile hekimi kanalıyla yapılabilir. Aile hekimi başvuruyu bir iş günü içinde değerlendirmek zorundadır; değerlendirilmeyen başvurular ESKOM’a iletilir.
Palyatif bakım servislerinde yatak kapasitesi sınırlaması var mıdır?
Evet, yönetmelikte sağlık tesisi yatak kapasitesine göre azami palyatif yatak oranları belirlenmiştir. Örneğin 50 yatağa kadar olan tesislerde %50, 400 yatak ve üzeri tesislerde %5 oranında palyatif yatak bulundurulabilir.
Yönetmelik kapsamında KDV istisnası uygulanır mı?
Sağlık Bakanlığı’nca ruhsatlandırılan ve tescil edilen birimlerde sunulan teşhis ve tedavi hizmetleri, KDV Kanunu’nun 17/2-a maddesi kapsamında KDV’den istisnadır. Ancak bu istisnanın uygulanabilmesi için hizmetin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun şekilde sunulması gerekmektedir.
Sonuç
23 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik, sağlık hizmetlerinin evde sunumuna ilişkin kapsamlı bir çerçeve çizmektedir. Özellikle hizmet birimlerinin kuruluşu, personel standartları ve koordinasyon mekanizmaları açısından önemli yenilikler getiren yönetmelik, sağlık kuruluşlarının muhasebe ve vergi süreçlerini de doğrudan etkilemektedir. Sağlık hizmeti sunan tüm kurum ve kuruluşların yönetmelik hükümlerine uyum sağlaması, ayrıca vergi mevzuatı açısından KDV istisnası, stopaj ve amortisman gibi konularda gerekli düzenlemeleri yapması büyük önem taşımaktadır.