Serbest eczane olarak 2025 yılı KDV hariç hasılat bilgilerimi İlaç Takip Sistemi'ne 15 Mayıs 2026'ya kadar girmemem nasil uygulanir?

Giriş ve Yasal Dayanak

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından yapılan duyuruya göre, serbest eczanelerin 2025 yılına ait KDV hariç hasılat bilgilerini İlaç Takip Sistemi (İTS) üzerinden 15 Mayıs 2026 tarihine kadar bildirme zorunluluğu, idari bir yükümlülüktür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, başta Vergi Usul Kanunu (VUK) ve ilgili sağlık mevzuatı kapsamında olmak üzere çeşitli mali ve idari yaptırımlara yol açabilir.

Bu zorunluluğun yasal dayanağı, TİTCK'nın ilaç ve tıbbi cihazların takibi ve denetimi konusundaki yetkilerini düzenleyen mevzuat ile Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'te yer alan hükümlerdir. Vergi mevzuatı açısından ise, bu tür bildirim yükümlülüklerine uyulmaması, VUK kapsamında özel usulsüzlük cezalarına tabidir.

Karşılaşılabilecek Mali ve İdari Cezalar

• Özel Usulsüzlük Cezası (VUK Mükerrer Madde 355): TİTCK'ya yapılması gereken bu bildirim, elektronik ortamda veya belirli bir formatta bilgi verme yükümlülüğü kapsamında değerlendirilir. Bu tür bildirim ve formların zamanında veya doğru bir şekilde yerine getirilmemesi durumunda, Vergi Usul Kanunu'nun Mükerrer Madde 355'i uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir. Bu ceza, her yıl yeniden değerleme oranında artırılmakta olup, 2025 yılı için belirlenecek güncel tutarlar geçerli olacaktır. Örneğin, 2024 yılı için elektronik ortamda bildirim ve form verme yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere kesilen özel usulsüzlük cezası, mükellefiyet türüne göre değişmekle birlikte, tüzel kişiler ve diğerleri için belirli bir tutardır (örneğin, 2024 yılı için bu ceza 14.800 TL olarak uygulanmaktadır). Cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde ödenmesi gerekmektedir.
• TİTCK Tarafından İdari Yaptırımlar: TİTCK, kendi düzenlemeleri çerçevesinde, bu tür bilgi verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen eczaneler hakkında idari para cezaları uygulayabilir veya eczane faaliyetlerini kısıtlayıcı önlemler alabilir. Bu durum, eczanenin ruhsatını veya faaliyet iznini doğrudan etkileyebilir. İdari yaptırımların detayları için TİTCK'nın ilgili yönetmelik ve duyurularına bakılmalıdır. (Genel bilgi için: TİTCK Resmi Web Sitesi)
• Vergi İncelemesi Riski: Bildirim zorunluluğuna uyulmaması, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) nezdinde bir risk unsuru olarak değerlendirilebilir. Bu durum, eczanenin diğer vergi yükümlülükleri (KDV, Kurumlar Vergisi/Gelir Vergisi) açısından vergi incelemesine tabi tutulma olasılığını artırır. Bir inceleme sonucunda hasılatın eksik beyan edildiği veya başka usulsüzlükler tespit edildiği takdirde, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile karşılaşılabilir. Vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan verginin bir katı (kasıt durumunda üç katı) olarak uygulanır.

Durumu Düzeltmek İçin Yapılması Gerekenler (Adım Adım)

Bu durumda, eczane sahibinin atması gereken adımlar şunlardır:

1. Hasılat Bilgilerinin Tespiti: Öncelikle, 2025 yılına ait KDV hariç toplam hasılat bilgisinin doğru bir şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Bu bilgiye, eczanenin muhasebe kayıtlarından (e-Defter, yevmiye defteri, defter-i kebir), KDV beyannamelerinden (matrah toplamları) ve Kurumlar Vergisi beyannamesi ekindeki gelir tablosu bilgilerinden ulaşılabilir.
2. İTS'ye Gecikmeli Bildirim: İlaç Takip Sistemi (İTS) üzerinden gecikmeli de olsa hasılat bilgisinin girilmesi gerekmektedir. Sistemin açılıp açılmadığı veya gecikmeli bildirim için özel bir bölüm olup olmadığı kontrol edilmelidir. Genellikle, süre dolmuş olsa bile sistem üzerinden giriş yapılmasına izin verilir.
3. TİTCK ile İletişim: Gecikmeli bildirimin yapıldığına dair TİTCK'ya bir dilekçe ile bilgi verilmesi ve durumun izah edilmesi (varsa gecikmenin haklı nedeni ile birlikte) faydalı olabilir. Bu, idari yaptırımların hafifletilmesine yardımcı olabilir.
4. Potansiyel Cezaların Takibi ve Ödenmesi: GİB veya TİTCK tarafından tebliğ edilecek özel usulsüzlük veya idari para cezaları takip edilmeli ve tebliğ tarihinden itibaren yasal süreler içinde ödenmelidir. Cezalara itiraz hakkı saklıdır, ancak itiraz süreci de yine yasal süreler içinde başlatılmalıdır.
5. Muhasebe Kaydı Örneği: Kesilen özel usulsüzlük cezasının muhasebe kaydı aşağıdaki gibi yapılabilir:
   Borç: 689 Olağandışı Gider ve Zararlar Hs. [Tutar] (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider - KKEG)
   Alacak: 102 Bankalar Hs. / 100 Kasa Hs. [Tutar] (Ödeme anında)
   veya henüz ödenmediyse:
   Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hs. [Tutar]
   Vergi cezaları Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) niteliğindedir. Bu nedenle, gelir tablosunda gider olarak gözükse de, vergi beyannamesinde matraha ilave edilerek düzeltilmesi gerekmektedir.

Önemli Notlar ve Öneriler

• Sürekli Takip: Eczane faaliyetleri ile ilgili TİTCK, Sağlık Bakanlığı ve GİB tarafından yayımlanan duyuruların düzenli olarak takip edilmesi, benzer durumlarla karşılaşmamak adına kritik öneme sahiptir.
• Profesyonel Destek: Bu tür durumlarda, bir mali müşavir veya hukuk danışmanından profesyonel destek almak, olası hataların önüne geçmek ve süreçleri doğru yönetmek açısından önemlidir.
• GİB/TİTCK Yönlendirmesi: Mevzuat değişiklikleri ve güncel duyurular için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (www.gib.gov.tr) ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (www.titck.gov.tr) resmi internet sitelerinin düzenli olarak kontrol edilmesi tavsiye edilir.

Onemli Noktalar

• VUK Mükerrer Madde 355 uyarınca özel usulsüzlük cezası ile karşılaşılır.
• TİTCK tarafından idari para cezaları ve eczane faaliyetlerini kısıtlayıcı yaptırımlar uygulanabilir.
• Bildirim eksikliği, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından vergi incelemesi riskini artırır ve vergi ziyaı cezasına yol açabilir.
• Gecikmeli de olsa 2025 yılı KDV hariç hasılat bilgilerinin İTS'ye ivedilikle girilmesi gerekmektedir.
• Ödenen cezalar muhasebe kayıtlarında Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak dikkate alınmalıdır.

Not: Nihai uygulama oncesi GIB, SGK ve Resmi Gazete duyurulari ile teyit ediniz.