YTB Beşeri ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı (BESKAP) 2026: Kapsamlı Rehber
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından yürütülen Beşeri ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı (BESKAP), beşeri ve sosyal kalkınma alanındaki bilimsel araştırmaları desteklemeyi amaçlayan önemli bir programdır. 19 Haziran 2026 tarihinde yapılan duyuru ile yeni başvuru döneminin başladığı bildirilmiştir. Bu rehber makale, programın genel çerçevesini, başvuru koşullarını ve mali müşavirler için dikkat edilmesi gereken noktaları detaylandırmaktadır.
Ne Açıklandı?
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), soydaş ve akraba topluluklarımızın beşeri ve sosyal kalkınmalarına yönelik kapsamlı, yol haritası oluşturan, özgün ve yenilikçi tez ve bilimsel araştırmaları desteklemek amacıyla Beşeri ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı (BESKAP) başvurularını başlatmıştır. Program, Türkiye ile köklü bağlara sahip bu topluluklar hakkında yapılan bilimsel çalışmaları teşvik etmeyi hedeflemektedir. Duyuru, bazı Kalkınma Ajansları tarafından da paylaşılmakta olup, programın ana yürütücüsü YTB'dir.
Programın Kapsamı
BESKAP, ülkemizle tarihi, dini, siyasi, coğrafi ve kültürel anlamda derin bağlara sahip soydaş ve akraba topluluklar hakkında yürütülen bilimsel araştırmalara odaklanmaktadır. Programın temel amacı, bu toplulukların beşeri ve sosyal kalkınmalarına yönelik politika belgesi niteliğinde ve yol haritası oluşturacak araştırmaları desteklemektir. Ayrıca, Türkiye ve yurtdışındaki araştırmacıların ortak başvurularıyla ikili ve çoklu akademik ağların geliştirilmesi de hedeflenmektedir.
Desteklenecek araştırma konuları genellikle aşağıdaki başlıkları içermektedir:
- Tarihi ve Kültürel Envanter Araştırmaları
- Hukuk ve İnsan Hakları
- Eğitim ve Anadil Hakları
- Sivil Toplum Araştırmaları
- Medya Araştırmaları
- Sosyolojik, Antropolojik ve Demografik Araştırmalar
- Türkiye Mezunları ile ilgili çalışmalar
Araştırmaların özgün ve yenilikçi niteliklere sahip olması beklenmektedir. Mevcut tamamlanmış araştırmaların daha geniş kitlelere ulaştırılması (yaygınlaştırma) amacıyla da başvuru yapılabileceği belirtilmiştir.
Kimler Başvurabilir?
BESKAP, doğrudan kurumsal bir destek programı olmaktan ziyade, bireysel araştırmacılara yönelik bir programdır. Başvuru yapabilecek kişiler şunlardır:
- Tez aşamasındaki yüksek lisans öğrencileri
- Tez aşamasındaki doktora öğrencileri
- Doktora sonrası araştırmacılar
- Ülkelerine dönmüş Türkiye Mezunları
Bu program, KOBİ'lere doğrudan mali destek sağlamayı hedeflememektedir. Ancak, araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleri yürüten veya bünyesinde yukarıda belirtilen niteliklere sahip akademisyenleri istihdam eden KOBİ'ler için dolaylı faydalar söz konusu olabilir. Örneğin, bir KOBİ'nin Ar-Ge departmanında çalışan doktora sonrası bir araştırmacı, program kapsamında destek alarak yürüttüğü araştırmanın sonuçlarını KOBİ'nin faaliyet alanına entegre edebilir. Bu tür durumlarda, KOBİ'lerin araştırmacılarının bu programdan haberdar olmasını sağlamaları ve potansiyel iş birliklerini değerlendirmeleri önemlidir.
Destek Tutarı ve Oranları
YTB Beşeri ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı kapsamında sağlanacak destekler, araştırmanın niteliğine ve başvuru sahibinin akademik düzeyine göre farklılık göstermektedir. Önceki yıllardaki program çağrılarında belirlenen üst limitler aşağıdaki gibi olmuştur:
| Başvuru Sahibi Kategorisi | Destek Üst Limiti (Önceki Yıllar İçin Örnek) |
|---|---|
| Yüksek Lisans Öğrencileri | 50.000 TL |
| Doktora Öğrencileri | 75.000 TL |
| Doktora Sonrası Araştırmacılar | 100.000 TL |
Önemli Not: Yukarıdaki destek tutarları önceki yıllara ait örneklerdir. 2026 yılı için güncel destek tutarları ve oranları farklılık gösterebilir. Bu nedenle, başvuru yapmadan önce Resmi duyuru metnini mutlaka kontrol ediniz.
Destek kapsamında karşılanabilecek gider kalemleri genellikle şunları içermektedir:
- Yurtdışı saha araştırmaları kapsamında ulaşım ve konaklama giderleri
- Bilimsel etkinliklere katılım (kongre, sempozyum vb.) için katılım ücreti, ulaşım ve konaklama giderleri
- Araştırma sonuçlarının yayım maliyetleri (tasarım, baskı ve internet yayılımı giderleri)
Başvuru Süreci ve Son Tarih
BESKAP başvuruları genellikle YTB'nin resmi internet sitesi üzerinden online olarak alınmaktadır. Başvuru sürecinde adayların araştırma projelerini detaylı bir şekilde sunmaları, projenin amacı, metodolojisi, beklenen çıktıları ve bütçesi gibi bilgileri eksiksiz doldurmaları gerekmektedir. Önceki yıllarda başvurular için belirli bir portal (örneğin beskap.ytb.gov.tr) kullanılmıştır.
Son Başvuru Tarihi: Duyuru tarihi 19.06.2026 olmakla birlikte, 2026 yılı BESKAP programının kesin son başvuru tarihi resmi duyuru metninde belirtilecektir. Önceki yıllarda son başvuru tarihleri farklılık göstermiştir (örneğin 1 Nisan 2024 veya 15 Kasım 2022). Bu nedenle, başvuru yapmayı düşünen araştırmacıların ve ilgili kurumların Resmi duyuru metnini ve YTB'nin ilgili başvuru portalını düzenli olarak takip etmeleri büyük önem taşımaktadır.
Mali Müşavirler İçin Notlar
Mali müşavirler, müvekkillerinin bu tür destek programlarından en verimli şekilde faydalanabilmeleri için kritik bir rol oynamaktadır. BESKAP, doğrudan KOBİ'lere yönelik bir hibe programı olmasa da, akademik alanda faaliyet gösteren veya Ar-Ge süreçlerinde akademisyenlerle iş birliği yapan müvekkilleriniz için önemli bir fırsat sunabilir. Mali müşavirlerin dikkat etmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Programın Niteliği: BESKAP'ın bireysel araştırmacılara yönelik bir program olduğunu ve doğrudan işletme faaliyetlerini desteklemediğini müvekkillerinize net bir şekilde açıklayınız.
- Uygunluk Kontrolü: Müvekkillerinizin veya bünyelerindeki araştırmacıların programın "Kimler Başvurabilir?" kriterlerini (yüksek lisans/doktora öğrencisi, doktora sonrası araştırmacı, Türkiye Mezunu) karşılayıp karşılamadığını dikkatlice değerlendiriniz.
- Gider Kalemleri ve Belgelendirme: Destek kapsamında karşılanacak gider kalemlerinin (ulaşım, konaklama, katılım ücreti, yayım maliyetleri) YTB'nin belirlediği usul ve esaslara uygun olarak belgelendirilmesi gerektiğini vurgulayınız. Harcamaların program kurallarına uygun yapılması ve doğru şekilde muhasebeleştirilmesi, olası denetimlerde sorun yaşanmaması adına hayati öneme sahiptir.
- Bütçe Planlaması: Araştırma projesi bütçesinin gerçekçi ve programın destekleyeceği kalemlerle uyumlu olduğundan emin olunuz. Destek üst limitlerini göz önünde bulundurarak bir bütçe taslağı hazırlanmasına yardımcı olunuz.
- Resmi Duyuru Takibi: Programın güncel başvuru koşulları, destek tutarları ve son başvuru tarihleri için YTB'nin resmi duyurularının düzenli olarak takip edilmesi gerektiğini hatırlatınız. Emin olunmayan konularda YTB ile iletişime geçilmesi gerektiğini belirtiniz.
- Diğer Teşvikler: Müvekkillerinizin genel teşvik ve destek ihtiyaçları için güncel teşvik duyuruları sayfasını takip etmelerini öneriniz.
Sonuç
YTB Beşeri ve Sosyal Kalkınma Araştırmaları Destek Programı (BESKAP), soydaş ve akraba topluluklarımızın beşeri ve sosyal kalkınmasına yönelik bilimsel araştırmaları teşvik eden değerli bir inisiyatiftir. Akademik camia için önemli bir finansman kaynağı sunarken, dolaylı yoldan araştırma odaklı KOBİ'lere de katkı sağlayabilir. Başvuru yapmayı düşünen araştırmacıların ve onlara danışmanlık yapacak mali müşavirlerin, programın güncel ve detaylı koşullarını YTB'nin resmi kanallarından titizlikle incelemesi, başarılı bir başvuru süreci için temel adımdır. Unutulmamalıdır ki, her destek programında olduğu gibi BESKAP'ta da başvuru rehberinde yer alan tüm kurallara ve prosedürlere eksiksiz uyum sağlanması gerekmektedir.