Türkiye-Macaristan SGK Anlaşması: Mali Müşavirler İçin Kapsamlı Rehber

SGK Genelgesi 2026/13 – Türkiye – Macaristan Sosyal Güvenlik Anlaşması: Mali Müşavirler İçin Rehber

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 2026/13 sayılı Genelge, Türkiye ile Macaristan arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşması'nın uygulama esaslarını belirleyerek, uluslararası sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında önemli bir düzenlemeyi hayata geçirmiştir. Bu genelge, özellikle Türkiye ve Macaristan arasında işçi hareketliliği bulunan veya bu iki ülkede faaliyet gösteren şirketlere danışmanlık hizmeti veren mali müşavirler için büyük önem taşımaktadır. Anlaşma, her iki ülkenin vatandaşlarının sosyal güvenlik haklarının korunmasını, çifte prim ödemelerinin önlenmesini ve hizmet birleştirmelerinin kolaylaştırılmasını amaçlamaktadır.

Mali müşavirler, müvekkillerinin uluslararası sosyal güvenlik yükümlülüklerini doğru bir şekilde yerine getirmeleri ve hak kayıplarının önüne geçilmesi noktasında kilit bir role sahiptir. Bu makale, söz konusu genelgenin mali müşavirler açısından taşıdığı önemi ve dikkat edilmesi gereken temel noktaları özetlemektedir.

Dikkat Edilmesi Gereken Temel Noktalar

Türkiye-Macaristan Sosyal Güvenlik Anlaşması ve 2026/13 sayılı Genelge, mali müşavirlerin müvekkillerine danışmanlık yaparken göz önünde bulundurması gereken birçok detayı içermektedir. Bu detaylar, hem işverenlerin hem de çalışanların hak ve yükümlülüklerini doğrudan etkilemektedir:

• Anlaşmanın Kapsamı: Anlaşma, yaşlılık, malullük, ölüm sigortaları ile hastalık ve analık sigortalarını kapsar. İş kazaları ve meslek hastalıkları da anlaşma kapsamındadır. Hangi sigorta kollarının hangi durumlarda uygulanacağı, çalışanların sigortalılık statüsüne göre farklılık gösterebilir.
• Geçici Görevlendirmeler ve A/1 Belgesi: Bir ülkeden diğerine geçici olarak görevlendirilen çalışanlar için sigortalılık statüsünün belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Genellikle, belirli bir süre için geçici görevlendirilen kişiler, gönderildikleri ülkede değil, kendi ülkelerinin sosyal güvenlik mevzuatına tabi olmaya devam ederler. Bu durum, "A/1 Belgesi" veya muadili bir belge ile tevsik edilir. Mali müşavirlerin bu belgenin temini ve takibi konusunda müvekkillerine rehberlik etmesi gerekmektedir.
• Çifte Prim Ödemelerinin Önlenmesi: Anlaşmanın temel amaçlarından biri, aynı dönem için iki ülkede de sosyal güvenlik primi ödenmesinin önüne geçmektir. Bu durum, hem işverenler hem de çalışanlar için önemli bir maliyet avantajı sağlar. Mali müşavirler, müvekkillerinin bu avantajdan faydalanmasını sağlamak adına doğru prim hesaplamalarını ve bildirimlerini yapmalıdır.
• Hizmet Birleştirme ve Emeklilik Hakları: Her iki ülkede geçen sigortalılık süreleri, emeklilik ve diğer sosyal güvenlik haklarının kazanılmasında birleştirilebilir. Bu, özellikle kariyerlerinin bir kısmını her iki ülkede de geçirmiş kişiler için emeklilik haklarına erişimi kolaylaştırır. Mali müşavirler, müvekkillerinin hizmet birleştirme süreçlerinde doğru yönlendirmeyi yapmalıdır.
• Bildirim Yükümlülükleri ve Süreleri: Anlaşma kapsamında belirli durumların (örneğin, geçici görevlendirme başlangıcı veya bitişi) ilgili sosyal güvenlik kurumlarına bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirimlerin süresi ve şekli, genelgede detaylı olarak açıklanmıştır. Sürelerin kaçırılması, hak kayıplarına veya idari para cezalarına yol açabilir.

Mali Müşavirlerin Yapması Gerekenler

Mali müşavirlerin, Türkiye-Macaristan Sosyal Güvenlik Anlaşması'nın etkin bir şekilde uygulanması ve müvekkillerinin menfaatlerinin korunması adına aşağıdaki adımları titizlikle takip etmeleri gerekmektedir:

1. Müvekkil Bilgilendirmesi: Türkiye veya Macaristan'da çalışan/çalıştırmayı düşünen tüm müvekkillerin, anlaşmanın kapsamı, hak ve yükümlülükleri hakkında detaylı ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirilmesi esastır. Potansiyel riskler ve fırsatlar net bir dille açıklanmalıdır.
2. Durum Tespiti ve Belgelendirme: Çalışanların sigortalılık durumlarının (Türkiye'de mi, Macaristan'da mı, yoksa her ikisinde mi) doğru bir şekilde tespit edilmesi ve gerekli belgelerin (özellikle A/1 belgesi) zamanında temin edilerek ilgili kurumlara sunulması sağlanmalıdır. Bu belgelerin geçerlilik süreleri de yakından takip edilmelidir.
3. Bordro ve Prim Hesaplamalarının Doğruluğu: Anlaşma hükümlerine göre doğru prim kesintilerinin ve ödemelerinin yapılması, çifte prim ödemelerinin önüne geçilmesi ve yasal yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesi için bordro ve prim hesaplamaları büyük bir dikkatle yapılmalıdır.
4. SGK ile Etkin İletişim: Anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek tereddütlü durumlar, yorum farklılıkları veya özel koşullar için SGK ile düzenli ve etkin bir iletişim kurulmalı, gerekli durumlarda yazılı görüş talep edilmelidir. Bu, olası hataların önüne geçmek için kritik bir adımdır.
5. Sürekli Takip ve Güncelleme: Sosyal güvenlik mevzuatındaki ve uluslararası anlaşma hükümlerindeki olası değişiklikler, güncellemeler ve yeni genelgeler sürekli olarak takip edilmeli, müvekkiller bu değişiklikler hakkında zamanında bilgilendirilerek gerekli uyarlamaların yapılması sağlanmalıdır.

Sonuç

SGK Genelgesi 2026/13 ile yürürlüğe giren Türkiye-Macaristan Sosyal Güvenlik Anlaşması, iki ülke arasındaki sosyal güvenlik ilişkilerini düzenleyen önemli bir adımdır. Mali müşavirler, bu anlaşmanın karmaşık yapısını anlamak ve müvekkillerine doğru rehberliği sağlamakla yükümlüdür. Doğru uygulama ile hem işverenlerin maliyetleri optimize edilecek hem de çalışanların sosyal güvenlik hakları eksiksiz bir şekilde korunacaktır. Bu nedenle, mali müşavirlerin konuya hakimiyeti ve proaktif yaklaşımları, müvekkillerinin uluslararası alandaki başarısı için vazgeçilmezdir.